Ekonomik krizlerle mücadelede maliye politikasının rolü: Türkiye'de 1980 sonrası döneme yönelik bir inceleme

Ekonomik kriz, bir ekonomide aniden ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan olayların ekonomiyi olumsuz olarak etkilemesi olarak tanımlanabilir. 1980'li yıllardan itibaren yaşanan küreselleşmenin de etkisi ile ekonomik kriz dünya ekonomisi için önemli bir kavram haline gelmiştir. Önceleri ekonomik krizler, sadece krizi yaşayan ülkeler ile sınırlı iken özellikle 1990'lı yıllardan sonra çevre ülkeleri de etkisi altına alma özelliğine kavuşmuştur. Kriz dönemleri ekonomik, sosyal ve politik yıkımların yaşandığı ve sonrasında yeniden onarım ve yaşanan belirsizliğin giderilmesi için kararların verildiği dönemlerdir.Ekonomik kriz dönemlerinde ve sonrasında uygulanan ekonomi politikaları ile yara alan ekonomi iyileştirilmeye çalışılmaktadır. Bu noktada hükümetlerin uygulayacağı maliye politikası önem arz etmektedir. Uygulanacak maliye politikası ve yararlanılacak maliye politikası araçları, bu araçların birbirleri ile uyumu ekonomik krizlerle mücadelede önemli bir noktadır. Ülkemizde ve dünyada yaşanan ekonomik krizlerin nedenlerine baktığımızda; kamu açıkları, genişletici maliye politikaları sonucu oluşan kamu gelir- gider dengesizliği, yanlış vergi politikaları ve kamu kesimindeki yapısal bozukluklar ortak nokta olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu duruma cari işlemler açığı, yüksek faiz ve aşırı açık döviz pozisyonları eklendiğinde kriz kaçınılmaz olmaktadır.Ülkemizde 1980, 1994, 2000 ve 2001 krizlerinde ve sonrasında ekonomik yapıyı düzenlemek amacı ile maliye politikası araçlarına başvurulmuş ve ağırlıklı olarak daraltıcı maliye politikası uygulanarak krizlerle mücadele edilmeye çalışılmıştır. Bu proje kapsamında 1980 sonrası yaşanan krizler, krizlere neden olan etmenler ve krizler ile mücadelede uygulanan maliye politikaları ve etkinliği üzerine bir çalışma yapılmıştır.