El-Makrîzî'nin İğâsetü'l-Ümme bi-Keşfi'l-Ğumme eserinin, muhtevası ve tahilili

Orta çağ dönemi, İslam tarihi gelişimi bakımından hareketli ve hızlı bir dönemdir. Sosyal, politik ve kültürel alanlarda hızlı bir gelişim süreci yaşayan ortadoğu ve kuzey afrika bölgesi, bu hareketliliği ilk başlarda Abbâsi hilafetinin merkezi olan Bağdat'ta görsek te hemen akabinde o dönemde, gözler tarih ve bilim ekollerinin merkezi olan Kahire'nin üzerine çevrilmiştir. Kahire'de o dönem yıldızı parlayan ve eserleri günümüze kadar gelen tarih ekolleri arasında da el-Makrîzî'nin adı bulunmaktadır. Muhakkak ki el-Makrîzî tarihin ve hayatın çeşitli yönlerini anlatan eserler bırakmıştır fakat bu eserler arasında öyle bir eser var ki, el-Makrîzî Mısır'ın islamiyet öncesinden, yaşadığı döneme (H. 808) kadar olan tarihin sosyo-ekonomik yönlerini bir eserde anlatmıştır, bu eser ise üzerinde çalıştığımız ''İğâsetü'l-Ümme bi-Keşfi'l-Ğumme'' adlı eserdir. Bu eser nakli bir tarihi eserden fazla, eleştirel yapıcı bir eserdir, nitekim el-Makrîzî açlık ve ekonomik krizleri mantıksal çıkarımlara dayandırıp ele almıştır, yeri geldiğinde ciddi bir şekilde izlenen politikaları eleştirmiş ve daha önceki yaşantılar üzerinden örnekler verip, krize bir tenbih bir de çözüm yolu göstermiştir. Mısır tarihinin sosyo-ekonomik yönünü ve açlık tarihini inceleyen veya bu alanda çalışan her araştırmacının başvurması gereken bu eserin, günümüze kadar sağlam bir şekilde elimize ulaşması büyük bir şans olup aynı zamanda üzerimize düşen bir sorumluluktur.