Elazığ yöresinde ishalli neonatal kuzu ve oğlakların bazı ishal etkenlerinin hızlı test kitleri ile teşhisi

Bu çalışmanın amacı, Elazığ yöresinde ishalli kuzu ve oğlaklarda C. parvum, Cl. perfringes, Rotavirus, E. coli F5, epsilon toksin, miks enfeksiyon oranlarını FASTest ticari kitleri kullanılarak belirlemek ve neonatal ishalin patogenezisinde rol oynayan etkenlerin oluşturduğu klinik tabloyu tespit etmektir. Araştırma materyali olarak, Mart-Temmuz 2017 tarihlerinde Elazığ yöresinde farklı bölgelerde bulunan ve Fırat Üniversitesi Hayvan Hastanesi'ne getirilen 1-28 günlük 113'ü kuzu ve 37'si oğlak olmak üzere toplam 150 ishalli hayvan kullanılmıştır. Kuzu ve oğlaklardan alınan gaita örneklerinde FASTest ticari kitleri kullanılarak, C. parvum, Cl. perfringes, Rotavirus, E. coli F5, ve Epsilon Toksin taraması yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak istatistiksel analizleri yapılmıştır. Bu araştırmada neonatal ishalli kuzuların 2 (%2)'sinde rotavirus, 10 (%9)'unda E. coli F5, 11 (%10)'inde C. parvum, 39 (%34)'unda Cl. perfringes, 12 (%10)'sinde epsilon toksin, 13 (%12)'ünde miks enfeksiyon ve 26 (%23)'sında diğer ishal etkenleri tespit edilmiştir. Neonatal ishalli oğlakların 8 (%22)'inde rotavirus, 6 (%16)'sında C. parvum, 5 (%14)'inde Cl. perfringes, 1 (%3)'inde epsilon toksin, 6 (%16)'sında miks enfeksiyon ve 11 (%29)'inde diğer ishal etkenleri saptanmıştır. Oğlaklarda ishal etkeni olarak E. coli F5 tespit edilmemiştir. Neonatal ishalli kuzuların dışkı kıvamlarına bakıldığında 55'inin gevşek, 58'inin gevşek-sulu kıvamda olduğu tespit edilmiştir. İshalli oğlakların 12'sinin dışkı kıvamının gevşek, 19'unun gevşek-sulu, 4'ünün aşırı sulu olduğu tespit edilmiştir. İshalli kuzularda dehidrasyon düzeyine bakıldığında 65'inin %5-6, 30'unun %7-8 ve 10'unun %9-10 düzeyinde olduğu tespit edilirken; oğlakların 19'unun %5-6, 14'ünün %7-8 ve 2'sinin %9-10 dehidrasyon düzeyi görüldüğü tespit edilmiştir. Neonatal ishalli kuzuların depresyon durumları incelendiğinde kuzuların 6'sında "yok", 65'inde "hafif" ve 44'ünde "şiddetli" düzeyde depresyon gözlendiği tespit edilmiştir. Neonatal ishalli oğlakların 22'sinde "hafif" ve 12'sinde "şiddetli" düzeyde depresyon gözlendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Elazığ ve yöresinde kuzu ve oğlaklarda araştırılan ishal etkenlerinin oranları tespit edilmiştir. Bununla birlikte araştırmada kullanılan FASTest hızlı teşhis kitleri etkili ve hızlı bir sonuç vermesi hastalıkların erken teşhisinde ve tedavinin kolaylaştırılmasında oldukça önemli rol oynayabilir. Erken teşhis ve tedavi sonucunda da neonatal dönem kuzu ve oğlak kayıplarının azaltılması sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: FASTest, ishal, neonatal dönem, kuzu, oğlak