Elektronik yayınların Fikri Mülkiyet Hukuku açısından değerlendirilmesi

Kültürel ve bilimsel ilerlemenin vazgeçilmez unsurlarından olan yayıncılık, uzun yıllardır yazınsal ve bilimsel metin eserler için basılı ortam üzerinden yürütülmekteydi. Ancak son yıllarda bilgisayar, internet ve bilişim teknolojileri alanlarındaki gelişmeler önemli şekilde artmış, bununla birlikte gerek dünyada gerek ülkemizde dijital ortamlarda yürütülen elektronik yayıncılık kavramı ortaya çıkmıştır. Elektronik yayıncılıkta, erişim ve kullanımının kolay, hızlı, düşük maliyetli olması gibi durumlar avantajlar iken; fikri hak ihlalleri açısından karşılaşılan yeni tip sorunlar ve bilişim güvenliği sorunları da dezavantajlardır. Pek çok elektronik yayın, başta internet olmak üzere çevrimiçi dijital ortamlarda veya çevrimiçi ağa bağlılığı bulunmayan çevrimdışı dijital ortamlarda kamuya sunulmaktadır. Özellikle bu durum, elektronik yayınları fikri hak ihlallerine ve fikri hukuk sorunlarına açık hale getirmektedir. Söz konusu sorunların çözümsüzlüğü ise bu alandaki değerli fikri üretimlerin sayısını, yaygınlığını, ticari dolaşımını olumsuz etkileyebilmektedir. Dolayısıyla, elektronik yayınların fikri hukuk korumasına konu edilebilmeleri için gerekli şartların belirlenmesi, elektronik yayınlar perspektifinden fikri hak tanımlamaları, hak ihlalleri, ihlal şekilleri ile ihlallerinden korunma yöntemlerinin ortaya konması önem taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmamızda elektronik yayın, tanımlama ve sık üretilen türleri bağlamında kavramsal olarak ele alınacak, böylece incelememizin konu olarak sınırları da çizilmiş olacaktır. Ardından ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat düzenlemelerine değinilecek; fikri hukukun temel kuralları ile başta 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde; fikri hukuk temel kavramları, başlıca fikri haklar ve hak ihlallerine karşı korunma yolları elektronik yayınlar bakımından incelenecek ve yorumlanacaktır. Çalışmamızın, eser sahibi, hak sahibi, kullanıcılar ile bu tür elektronik yayınların topluma sunulmasına aracılık eden kütüphaneler ve diğer ilgililerine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Elektronik Yayınlar, Elektronik Yayınlarda Fikri Haklar, Fikri Hukuk, Fikri Haklar, Telif