Emirler-Çavuşlu (Mersin) dolayının jeolojisi ve arazi kullanım potansiyeli

77 ÖZET Yüksek Lisans (Master) tezi olarak hazırlanan bu çalışma ile Mersin'in kuzeyinde Emirler-Çavuşlu (Mersin) dolaylarında yaklaşık 210 km-2lık bir alanın ayrıntılı jeoloji incelemesi yapılarak, şehir alanlarının planlamasında etken olabilecek morfolojik ve jeolojik unsurlar, yerleşme ve tarım alanlarına elverişliliği bakımından toprak cinsleri, kayaların fiziksel ve kimyasal özellikleri, yapı malzemesi kaynaklan, eğim haritası, birimlerin mühendislik özellikleri ve Landsat TM uydu görüntülen GIS ortamında değerlendirilerek şehirleşmeye uygun alanlar belirlenmiştir İnceleme saha çalışmaları ile başlamış, laboratuvar çalışmalarıyla devam etmiş ve büro çalışmalarıyla sona ermiştir. Saha çalışmalarında, jeolojik haritalama, heyelan haritalaması ve numune derlenmesi yapılmışta". Laboratuvar çalışmalarında, şehirleşmeye yönelik arazı kullanım potansiyel haritalarının hazırlanması için, hazırlanan ve derlenen haritalar ile topografik haritalar ARCMNFO'da sayısallaştırıldıktan sonra Erdas Raster GIS ortamına aktarılarak bir veri tabam oluşturulmuştur. Ayrıca derlenen örnekler üzeninde paleontolojık çalışmalar yapılmıştır. Büro çalışmasıyla, arazi ve laboratuvar incelemeleri sonucunda elde edilen verilerin ışığı altında tez yazım, çizim ve düzenleme işlemleri yapılmıştır. Çalışma alanında Mesozoyik ve Senozoyik yaşlı yedi litostratigrafi birimi ayırtlanarak haritalanmıştır. Temeli Geç Kretase yaşlı, radyolarit, serpantin, kireçtaşı blokları, amfibolit ve flış karekterlı birimlerden oluşan Fındık melanjı oluşturur Bunun üzerinde diskordan olarak Tersiyer yaşlı (Burdigalıyen-Langhiyen), boz-gn renkli çakıllı kumtaşı, kumtaşı, kumlu- çakıllı orta kalın tabakalı kireçtaşı yapılışlı Kaplankaya formasyonu yer almaktadır. Kaplankaya formasyonu ile yanal ve düşey geçiş sunan Burdigaliyen-Langhiyen yaşlı Karaisalı formasyonu ise, başlıca resifal nitelikli, algH, mercanh, akı dokulu, kireçtaşlarından oluşmuş olup karstik yapıdadır Langhiyen-Serravaliyen yaşh, sılttaşı-kumtaşı aratabakalı, şeyl yapılışlı Güvenç formasyonu, bunun üzerine ise dıskordan olarak Üst Miyosenin Tortoniyen katını temsil eden, başlıca san renkli, orta-kalın tabakalı, iyi boylanmış, kumtaşı, siltli-killi kumtaşı yapılışlı Kuzgun formasyonu yer almaktadır Tersiyer birimleri üzerine diskordan olarak geniş alanlar kaplayan kalıcı ve alüvyon gelmektedir.78 Çalışma alanında, Tersiyer birimlerinden ölçülmüş doğrultu ve eğimler ile gül diyagramları ve nokta kontur diyagramları oluşturulmuştur Bu diyagramlar ile bölgeyi etkileyen kuvvetlerin konumlan ve sonuçlan araştırılmıştır. Buna göre Tersiyer birimleri kuzeybatı-güneydoğu yönlü kuvvetlerden etkilenmişdir Yapılan çalışmalardan birisini de çalışma alanındaki heyelanların arazi gözlemleri ve hava fotoğraflarından yararlanılarak haritalanması oluşturmuştur Ayrıca çalışma alanındaki kayaçların ve zeminlerin jeoteknik özelliklen araştırılmış, yapı malzemesi alanları belirlenmiş, inceleme alanına ait zemin sınıflama haritası oluşturulmuştur. Sayısallaştırılan topografik haritadan Erdas Raster GIS ortamında eğim haritası oluşturularak, inceleme alam eğim guruplanna göre sımflandınlmış ve arazinin kullanım şekli belirlenmiştir. Çalışma alanına ait Köy Hizmetlerinden sağlanan toprak haritasında I, II., III., ve IV. yetenek sınıfına ait toprak gurupları, şehirleşmeye uygun olmayan alanlar olarak değerlendirilmiştir Bu çalışma ile kentsel gelişmeye uygun alanların seçiminde jeolojik ve jeomorfolojik bilgilerden objektif olarak yararlanıldığında, yanlış seçimlerden kaynaklanan çevre sorunlarının önlenebileceği görülmüştür.