Emziren annelerde sosyal destek ile emzirme öz-yeterliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

Emzirme, çocukların sağlığını ve hayatta kalmasını temin etmenin en etkili yollarından birisidir. Etkin emzirmenin sağlanmasında ve sürdürülmesinde çevreden algılanan destek ve annenin emzirebileceğine inanması önemli birer faktördür. Bu çalışmada emziren annelerde algılanan sosyal destek ile emzirme öz-yeterliliği arasındaki ilişkinin incelemesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'nde vajinal veya sezaryen ile doğum yapmış 287 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Kişisel ve Emzirmeye İlişkin Özellikler Veri Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği–Kısa Formu (EÖYÖ) kullanılmıştır. Bu çalışmada ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 57.5±15.0, aile alt boyutu puan ortalaması 16.4±6.0, arkadaş alt boyutu puan ortalaması 19.4±5.2 ve özel bir insan alt boyutu puan ortalaması 21.7±5.4 olarak bulunmuştur. Bu çalışmada EÖYÖ puan ortalaması 57.4±9.4 olarak bulunmuştur. Annelerin EÖYÖ puan ortalamaları ile ÇBASDÖ'nin toplam puan ortalaması (r = 0.257, p<0.001), aile (r = 0.221, p<0.001) arkadaş (r = 0.240, p<0.001) ve özel bir insan (r = 0.264, p<0.001) alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı, doğrusal ve aynı yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya dahil edilen annelerin eğitim düzeyine göre ÇBASDÖ aile ve arkadaş alt boyutları ile toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Bebek cinsiyetine göre ÇBASDÖ'nin özel bir insan alt boyutu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0.05). Annelerin sosyo-demografik ve obstetrik özelliklerine göre EÖYÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Bu araştırmada annelerin algıladıkları sosyal destek düzeyi arttıkça emzirme öz-yeterlilikleri artmaktadır. Bu nedenle de annelere optimum sosyal desteğin sağlanması için annenin sosyal çevresiyle birlikte ele alınması, sosyal destek kaynaklarının eğitilmesi ve teşviki önem arz etmektedir. Sosyal destek kaynaklarının gebelikten itibaren bebeğin doğumu, emzirilmesi ve bakımı süreçlerinde anneyi desteklemesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: Algılanan Sosyal Destek, Anne Sütü, Emzirme Öz-yeterliliği, Lohusa.