Enerji etkin tasarımda kentsel açık alanların potansiyellerinin değerlendirilmesi: Beşiktaş 4. Levent örneği

20. yüzyılın ortalarından itibaren başlayan çevresel hareketle birlikte gündemimize giren sürdürülebilirlik yaklaşımları 21.yüzyılda hemen hemen her alanda kendine yer bulmuş durumdadır. Kentler bu çerçevede karşımıza çıkan en önemli sorun ya da potansiyel alanlarından biridir. 2050 yılında dünya kent nüfusu oranının % 66 olacağı düşünülmektedir. Bu durum kentlerin enerji ihtiyacının giderek artacağı anlamına gelmektedir. Bu doğrultuda farklı disiplinlerden bilim insanları ortaya çıkan sorunlara çözüm yolları aramakta, farklı yöntemler geliştirmektedirler. Yeni yerleşmelerin enerji etkin tasarım kriterleri açısından ele alınarak planlanması, mevcut yerleşmelerin de bu doğrultuda iyileştirilmeye çalışılması büyük önem arz etmektedir. Klasik arazi kullanım yaklaşımları ve tek işlevli bölgeleme mantığı ile yapılan çalışmalar bugünün sorunlarına ve gelecekte karşı karşıya kalınacak sorunlara çözüm sunmakta yetersiz kalmaktadır. Bu noktada kentsel açık alanlar planlamanın çözüm sunmakta zorlandığı ve yetersiz kaldığı konularda karşımıza bir değerlendirme alanı olarak çıkmaktadır. Kentsel tasarım ise kentsel açık alanların sağlayabileceği faydaları keşfedebilmek, potansiyelleri değerlendirebilmek ve yeni çözüm önerileri sunabilmek için önemli bir uygulama aracıdır. Bu çalışma ile kentsel tasarım ve enerji etkin tasarım yaklaşımları, mahalle sürdürülebilirlik değerlendirme araçları ile kentsel açık alanlar ve sınıflandırılması kavramları birlikte değerlendirilerek enerji etkin tasarımda kentsel açık alanların rolü ve olası potansiyeller araştırılmıştır. Tezin giriş bölümünde çalışmanın amacı, hipotez ve hangi yöntemler ile konunun ele alındığı anlatılmıştır. İkinci bölümde sürdürülebilirliğin tarihsel gelişimi üzerinden sürdürülebilirlik kavramı ve ölçülebilirliği, kentsel sürdürülebilirlik ile uluslararası yeşil sertifika sistemlerinin mahalle sürdürülebilirlik değerlendirme araçları incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde kentsel tasarım ve enerji etkin tasarım yaklaşımları anlatılarak, dördüncü bölümde kentsel tasarımın konusu olan açık alanlar ve bunların sınıflandırma kriterleri üzerinde durulmuştur. Oluşturulan kavramsal çerçeve doğrultusunda örnek alanın değerledirilmesi beşinci bölümde yapılmıştır. Değerlendirme ve sonuç bölümünde enerji etkin tasarım kriterlerinin kentsel açık alanlarda kullanılmasının daha etkili hale getirilmesi için enerji temelli tasarım çerçevesi önerilmiştir. Tez çalışması kapsamında önerilen çerçeve ile kentsel tasarım ölçeğinde karar alma ve uygulama süreçlerine entegre edilebilecek enerji verimliliğine ilişkin bir yaklaşım sunulmuş, böylelikle kavramdan uygulamaya dönük sistemli bir yöntem ortaya konulmuştur.