Engelsiz havalimanı hizmetlerinin değiştirme maliyetlerine etkisi: Kastamonu örneği

Ülke nüfusunun içinde engelli nüfusunun önemli bir yer tutması; ihtiyaçlar doğrultusunda ve sosyal sorumluluk bilinciyle kurumları harekete geçirmiştir. Yapılan binalarda engelliler için ulaşılabilirlik farkının giderilmesi, ilgili kuruluşlara bir maliyet unsuru olarak yansımaktadır. Ulaşılabilirlik farkının giderilmesine yönelik müdahalelerin hukuki yaptırımlarının belli kurumlarla sınırlı kalması önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu yüzden havalimanı gibi insanların yaygın olarak kullandığı kuruluşların engelliler için uygun yapıyı oluşturmalarını teşvik ederek, engelli yolcunun önündeki engellerin kaldırılıp normal bir insanla eşit şartlarda yolculuk etmesine imkân sağlamak amacıyla Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından Engelsiz Havalimanı Projesi başlatılmıştır. Çalışmanın amacı engelsiz havalimanı hizmetlerinin yolcu açısından oluşturduğu değer ile havalimanı/havayolu şirketi tercihine ilişkin değiştirme maliyetleri arasındaki ilişkilerin araştırılmasıdır. Engelsiz havalimanı kuruluşu; bir havalimanında havalimanı/terminal işletmecisi, havayolu kuruluşu veya yer hizmetleri kuruluşlarından herhangi birinin sunduğu faaliyetlerin engelli yolcular tarafından kullanılmasında engelli yolcunun önündeki tüm engellerin kaldırılmasını kapsamaktadır. Bir havalimanındaki; havalimanı işletmecisi, terminal işletmecisi, havayolu şirketi ve yer hizmetleri kuruluşunun "Engelsiz Havalimanı Kuruluşu" olduğu takdirde orası "Engelsiz Havalimanı" olarak adlandırılmaktadır. Çalışmada engelsiz havalimanı hizmetlerinin yolcular için değer yaratıp yaratmadığı ve engelsiz havalimanı kuruluşlarındaki uygulamaların yolcunun kararını değiştirmeye yol açıp açmadığı araştırılmıştır. Engelsiz havalimanı hizmetinin yarattığı değeri analiz edebilmek için gereksiz maliyetlerin belirlenmesi ve ortadan kaldırılması gerekmektedir. Böylece değer yaratan unsurların yolcuların tercihlerini değiştirme eğilimlerine göre nasıl bir değiştirme maliyetinin ortaya çıkacağını gösterecektir. Çalışma ile engelsiz havalimanı kuruluşunun yarattığı değerin yolcunun kararını değiştirme durumunun müşteri sadakat maliyetine, engelsiz havalimanı tercih maliyetine ve engelsiz havayolu tercih maliyetine etkisi yapılan analizlerle ortaya konulmuştur. Anahtar kelimeler: Engelsiz havalimanı, engelsiz havalimanı kuruluşu, değer analizi, değiştirme maliyeti