Eppsteinbarr virüs yüksek titrede pozitif olan Multipl skleroz'lu bireylerde erken tanı almanın atak şiddeti ve lezyon yayılımı üzerindeki etkisinin incelenmesi

Multipl skleroz (MS), santral sinir sisteminin enflamatuvar ve demiyelinizan tipte hastalığıdır. Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte birtakım genetik ve çevresel risk faktörlerinin hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. Günümüzde üzerinde en çok durulan çevresel risk faktörlerinden biri de Epstein Barr Virüstür (EBV). EBV sağlıklı toplumun %90'ını etkileyen bir virüstür. Seroepidemiyolojik çalışmalar, önceden EBV maruziyeti olan bireylerin MS olma riskinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Seronegatif hastalarda MS riski çok düşüktür. Son dönemlerde üzerinde durulan bir diğer konu, EBV antikoru pozitifliğinin, MS'in şiddeti ve aktivitesiyle ilişkisidir. Fakat bu konu henüz tartışmalıdır. Literatürde MS - EBV antikoru ilişkisini inceleyen çalışmalar genelde antikorun pozitifliğinin tedaviye yanıtla bağlantısına yoğunlaşmıştır. EBV antikoru pozitif olan bireylerde erken tanı almanın prognoza olan etkisi bilinmemektedir. Çalışmanın amacı erken ve geç tanı almış MS'li bireylerde EBV antikoru pozitiflik seviyelerinin karşılaştırılması ve EBV antikor titresinin atak şiddeti üzerine etkisini araştırmaktır. İkincil olarak, erken tanı alanlarda EBNA antikoru yüksek titre pozitifliğinin prognoza olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya 69 RRMS'li birey dahil edilmiştir. Hastaneye ilk başvurularında; fiziksel (9 Hole Peg Test - 9HPT), (Timed 25 Foot Walk Test - 25FTW), bilişsel (Brief Visuospatial Memory Test – BVMT, California Verbal Learning Test – CVLT, Symbol Digit Modalities Test - SDMT) testler uygulanmıştır. Engellilik değerlendirilmesinde uzun yıllardır standart kullanımı olan Expanded Disability Status Scale (EDSS) de kullanılmıştır. Son çekilen MRG'lerdeki lezyon yükleri ve lezyon lokalizasyonları incelenmiştir. Atak sınıflandırılması yapılmış, demografik verilerden yaş ve cinsiyetin etkileri incelenmiştir. P değeri <0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda MS'de atak sayısının artmasının EBNA titresi yüksekliği ile korelasyon gösterdiği fakat EBNA titresiyle geç tanı almanın anlamlı ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. Atak tipi ve MRG'nin EBNA ile ilişkisi incelendiğinde, spinal atağı olan veya MRG'de spinal lezyonu olan hastaların EBNA titrelerinin anlamlı oranda yüksek olduğu saptanmıştır. Son 1 ayda İVMP almış hastaların EBNA titreleri anlamlı derecede düşük ve atak dönemine yakın dönemde tanı almış hastaların EBNA titreleri anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. MS'in EBV antikorlarıyla ilişkisinin tam anlaşılabilmesi için daha çok veriye ve daha çok çalışmaya ihtiyaç olmakla birlikte, bu çalışmada; EBNA titresinin MS'deki MRG yüküne, atak tipine ve hastalığın aktivitesine olan etkileri incelenmiş ve önemi vurgulanmıştır.