Ergenlerin algılanan ebeveyn tutumları, bağlanma stilleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacını ergenlik dönemindeki bireylerde ebeveyn bağlanması, algılanan ebeveyn tutumu ve psikolojik sağlamlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 10-18 yaş aralığındaki ergen bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 200 ergen birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri katılımcılara, Katılımcı Bilgi Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği, Ergenlerde Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçekleri uygulanarak toplanmıştır. Veriler SPSS-24 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, kategorik karşılaştırmalar bağımsız gruplarda t-Testi ve ANOVA analizi ile Pearson Korelasyon Analizi ile, Regresyon Analizi ise Doğrusal Regresyon Analizi ile yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre; araştırmaya katılan ergenlerin psikolojik sağlamlılık, algılanan ebeveyn tutumu kabul ile ilgi boyutunun ve bağlanma stillerinden güvenli bağlanma düzeylerinin cinsiyetlerine göre anlamlı olarak farklılaştığı; erkek katılımcıların psikolojik sağlamlılık, güvenli bağlanma ve algılanan ebeveyn tutumu kabul ve ilgi düzeyinin daha yüksek olduğu elde edilmiştir. Yaşa göre farklılaşma durumu incelendiğinde; ilköğretim kademesindeki öğrencilerin lise kademesinde bulunan öğrencilere göre psikolojik sağlamlık düzeylerinin yüksek olduğu, üniversite düzeyindekilerin kaçınan bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanma puanlarının ilköğretim, ortaöğretim ve lise düzeyindekilerin aldıkları puanlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Algılanan ebeveyn tutumları psikolojik özerklik boyutuna yönelik analizler de ortaöğretim düzeyinde olan katılımcıların psikolojik özerklik boyutu puanlarının lise öğrencilerinden, ilköğretim düzeyineki katılımcıların psikolojik özerklik boyutu puanlarının ise üniversite düzeyindeki öğrencilerden yüksek olduğu; psikolojik sağlamlık toplam puanının algılanan ebeveyn tutumu kabul ve ilgi boyutu ile pozitif yönde orta şiddette, psikolojik özerklik boyutu ile pozitif yönde düşük şiddette, denetleme alt boyutu ile pozitif yönde orta şiddette ilişki içinde olduğu görülmüştür. Psikolojik sağlamlık ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkiye yönelik yürütülen analizler sonucunda psikolojik sağlamlık toplam puanının güvenli bağlanma boyutu ile pozitif yönde orta şiddette kaçınan bağlanma boyutu ile negatif yönde orta şiddette ve kaygılı/kararsız bağlanma boyutu ile negatif yönde düşük şiddette ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir. Algılanan ebeveyn tutumları kabul ve ilgi boyutu ile güvensiz bağlanma stillerinden kaçınan bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanma stili arasında pozitif yönde düşük şiddette ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulguları ebeveynlerini denetleyici olarak algılayan bireylerin güvenli bağlanma düzeylerinin yüksek olduğunu, ebeveynlerinden algıladıkları kabul ve ilgi düzeyi yüksek olan katılımcıların kaçınan bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanma düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Algılanan ebeveyn tutumu özerklik boyutuna bakıldığında ise özerklik boyutu ile kaçınan bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanma arasında negatif yönde orta şiddette ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre çeşitli önerilerde bulunulmuştur.