Erişkin kadınlarda yaşlanma anksiyetesi ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Araştırma erişkin kadınlarda yaşlanma anksiyetesi ve bilinçli farkındalık ilişkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma verileri sosyodemografik veri toplama formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Orta Yaş Kadınlarda Yaşlanma Anksiyetesi Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS-24 paket programından Whitney, ki kare testi ve korelasyon analizleri kullanarak yapılmıştır.05.04.22-01.01.23 tarihleri arasında yapılan araştırma örneklemini 40-59 yaş ve üzeri Türkiye'de yaşayan 466 kadın oluşturmaktadır. Araştırmanın gücü %99 olarak bulunmuştur.( d=0,20 etki büyüklüğü ve %5 hata payı ) Araştırma sonuçlarına göre kadınlarda yaş arttıkça yaşlanma anksiyetesi düzeyi ve toplumsal değersizlik alt puanı düzeyi yükselmekte olup bekarlarda daha yüksek toplumsal değersizlik alt puanı bulunmuştur (Z=-2.433; p=0.015). Eğitim düzeyinin artması, yaşlanma anksiyetesi alt basamakları olan fiziksel güçsüzlük ve toplumsal değersizlik alt puanları azaltmakta olup, geliri giderinden az olan kadınların, fiziksel güçsüzlük ve görünüm değişiklikleri puanları daha yüksek saptanmıştır (χ2=20.950; p=0.000 ;χ2=16.372; p=0.000). Menopoza giren kadınlarda yaşlanma anksiyetesi yüksek düzeyde olup, kadınlarda kronik hastalık varlığının fiziksel güçsüzlüğü artırdığı, bu durumun da yaşlanma anksiyetesi düzeyini yükselttiği bulunmuştur (Z=-2.259; p=0.024). Bilinçli farkındalık düzeyi daha yüksek kadınlarda yaşlanma anksiyetesi düşük düzeyde saptanmıştır (Z=-3.391; p=0.001). Bilinçli farkındalık düzeyi yüksek kadınlarda yaşamdan olumsuz beklenti ve toplumdaki değersizlik alt puanları daha düşük düzeyde saptanmıştır. Yaşlanma endişesi olmayan kadınların bilinçli farkındalık ölçeği puanları, yaşlanma endişesi olanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Kadınlarda bilinçli farkındalık düzeyi arttıkça, yaşlanma anksiyetesi alt basamakları olan fiziksel güçsüzlük, görünüm değişiklikleri, toplumsal değersizlik hissi ve olumsuz beklenti puanları azalmaktadır (p<0.05). Araştırma, literatürde sağlığı geliştirme alanında kullanılan bilinçli farkındalık programlarının yaşlanma anksiyetesi ile arasındaki ilişkisel yapıya katkı sağlamaktadır. Ayrıca kadınlarda yaşlanma anksiyetesini kontrol almaya yönelik bilinçli farkındalık çalışmalarının, halk sağlığı hemşireliği ve bir alt dalı olan toplum ruh sağlığı hemşireliği eğitim süreçlerine dahil edilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, erişkin, halk sağlığı, kadın sağlığı, toplum ruh sağlığı hemşireliği, yaşlanma anksiyetesi.