Erişkin konsantrasyon envanteri'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması

Amaç: Ülkemizde çocuk ve ergenlerde kullanılan Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) değerlendirme araçları olmasına rağmen erişkinlerde kullanılabilecek bir ölçüm aracı bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Erişkin Konsantrasyon Envanteri (EKE)'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Gereç-yöntem: Araştırmaya çevrim içi iletişim araçlarının aracılığıyla ulaşılan, üniversite öğrencisi ya da üniversite mezunu olan, 18-30 yaş aralığındaki 637 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Erişkin Konsantrasyon Envanteri, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği 21, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeüi ve SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. EKE'nin Türkçeye uyarlanması çeviri ve geri çeviri yöntemi ile gerçekleştirildi. Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa katsayısı, maddeler arası korelasyon, madde-toplam puan korelasyonları, iki yarı güvenirliği ve test-tekrar test güvenirliği ile araştırıldı. Ardından kapsam, yapı ve ölçüt geçerliliği analizleri ile ölçeğin geçerliği araştırıldı. Kapsam geçerliği uzman paneli; yapı geçerliği açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri; ölçüt geçerliği eş zamanlı geçerlilik ile araştırıldı. Son olarak katılımcıların tanımlayıcı özellikleri ile EKE toplam puan ortalamaları arasındaki korelasyonlar incelendi. Bulgular: Cronbach Alfa katsayısı 0,896; maddeler arası korelasyon değerleri 0,121-0,716 arasında; madde-toplam puan korelasyon de erleri 0,375-0,753 arasında; Spearman- Brown katsayısı 0,88, Guttman Split-Half katsayısı 0,88 ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0,85 olarak hesaplandı. Kapsam geçerlik indeksi EKE'nin altıncı maddesi için 0,81; kalan 15 madde için 1 olarak hesaplandı. AFA sonucunda özdeğerleri birden büyük, toplam varyansın %56,191'ini açıklayan üç faktörlü bir yapı elde edildi. DFA ile AFA'da elde edilen üç boyutlu ve ölçeğin özgün çalışmasında sunulmuş olan tek boyutlu yapı doğrulandı. Sonuç: EKE'nin Türkçe formu erişkinlerde YBT belirtilerini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Anahtar kelimeler: Yavaş bilişsel tempo, erişkin konsantrasyon envanteri, geçerlik, güvenilirlik