Erişkinde uyku kalitesi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

Uyku; insan ömrünün yaklaşık 1/3 ünü kapsayan, kişinin uygun duyusal veya diğer uyaranlarla uyanabileceği geçici bilinçsizlik durumudur. Uyku beynin düzenli işlemesi, enerjinin korunması nörolojik sistemin gelişimini ve tamirini sağlayan olağan bir süreç olup: yoksunluğu, ciddi fiziksel ve bilişsel bozukluğa neden olur. Bu açıdan da kaliteli bir uyku insan yaşamı için önem arz etmektedir. Bu çalışmada da yetişkinlerdeki uyku kalitesini ve etkileyen faktörleri ortaya koymayı amaçladık. Bu araştırma Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği 'ne veri toplama sürecinde başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş üstü 265 bireyde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılmak isteyen kişilere; sözlü onayları alındıktan sonra sosyodemografik bilgileri, kilo ve boy ölçümleri ile uyku kalitesini etkileyen faktörleri tespiti açısından literatüre inceleyerek hazırladığımız anket formu uygulanmıştır. Ayrıca uyku kalitesini değerlendirmek amacıyla Pittsburgh Uyku Kalitesi (PUKİ) anketi kullanılmıştır. Verilen analizi Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) versiyon 19. program (SPSS Inc, Chicago, IL) ile yapıldı. Çalışmamıza katılan bireylerin %55,1 'ini kadın cinsiyet oluşturmaktadır. Katılımcıların PUKİ'den aldıkları toplam puan değerlendirildiğinde; kötü uyku kalitesi oranı %54,3 olarak hesaplandı. Uyku kalitesine üzerine etkili faktörleri ortaya koymak için yaptığımız bu çalışmada; kronik hastalığı olanların olmayanlara ve ilaç kullananların kullanmayanlara göre daha kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca daha önce uyku problemi yaşayanların yaşamayanlara ve psikiyatrik hastalık geçirme öyküsü olanların olmayanlara göre daha kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak kronik hastalığa sahip olanların, ilaç kullananların, daha önce uyku problemi yaşayanların ve psikiyatrik hastalık geçirme öyküsü olanların; uyku bozuklukları açısından da sorgulanması, insan yaşamı açısından önem arz eden uykuya ait problemlerin ortaya konması ve tedavisi açısından önem arz etmektedir. Bu açıdan da hekimlere; özellikle de hastaların ilk basamak noktası olan birinci basamak hekimlerine önemli görevler düşmektedir. ANAHTAR KELİMELER: erişkin, uyku, uyku kalitesi