Erzincan kent merkezi deprem yapı stoğu ve ulaşım altyapı analizi

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen ikiz depremler ve daha fazlası ile yüzyılın felaketi olarak değerlendirilen bu afetler sonucunda, tüm şehirlerimizin afet koordinasyonu ve afet öncesi durum analizi yapması gerekli hale gelmiştir. Erzincan ili geçmişten bugüne çok kez depremlerle sarsılmış, büyük yıkımlara uğramış ve her zaman diri faylara yakın olması sebebi ile öncelikle deprem tehlikesi başta olmak üzere tüm afetlere hazır olması ihtiyacı oluşmuştur. Bu çalışmada Erzincan kent merkezine bağlı 23 adet mahallede, 2000 yılı öncesinde inşa edilmiş 2 kat ve üstü betonarme ve yığma yapı adedi, Erzincan Belediyesi ruhsat kayıtları ve Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) verileri doğrultusunda yaklaşık 3.199 olarak belirlenmiştir. Askeri binalar analiz çalışmasına dâhil edilmemiştir. Sokaktan hızlı bina tarama yöntemleri ile riskli olan yapılarının belirlenmesi, çıkacak olan sonuçlara göre bina performans değerlendirmesi yapılması, risk haritalarının oluşturulması ve olası bir afet anında güvenli ulaşım yollarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Analizlerin yapılması, verilerin işlenmesi ve ulaşım altyapı analizi yapılmasında QGIS programı kullanılmıştır. Kat adedine bağlı olarak yapı stoğu yükseklik haritası, saha çalışması sonrası bina performans değerlendirme durum haritaları ve ulaşım altyapı analizine ilişkin barınma ve toplanma alanlarını odak alan ulaşım analiz haritaları hazırlanmıştır. Erzincan kent merkezi için yapılan analizler göstermiştir ki, özellikle 1992 Erzincan depremi öncesinde inşa edilen binalar ve deprem sonrasında yapılmış olmasına rağmen günümüz deprem yönetmeliklerine uygun olmayan yapı malzemeleriyle inşa edilmiş binaların varlığı olası bir deprem veya afet durumunda ciddi zararlara sebep olabilecektir. Bu bağlamda, bir an önce kentsel dönüşümün desteklenmesi, gerekli teşviklerin yapılması; devlet kurumları veya bireysel girişimler ile riskli binaların yenilenmesi, güçlendirilmesi büyük önem arz etmektedir.