Etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme becerileri ve duyuşsal davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu çalışmada etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı dönüşüm geometrisi konusu öğretiminin öğrencilerin problem çözme becerisi, geometriye yönelik tutum, matematik kaygısı ve geometriye yönelik öz-yeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca öğretimler sırasında öğrencilere dağıtılan etnomatematik etkinlik kağıtları aracılığıyla alınan öğrenci yanıtları çeşitli değişkenler (kültür-matematik ilişkisini anlama, matematiksel bilgiyi öğrenme, kavramsal ve işlemsel anlama, öğrenci zorlukları ve yanılgıları, öğrenci tasarımları) açısından incelenmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı araştırma, deneysel yöntemle yürütülürken, nicel sonuçlar deneysel yöntemle elde edilen verilerin analizinden elde edilmiş, nitel sonuçlar ise etkinliklerdeki öğrenci yanıtlarının durum çalışması yöntemi ile analiz edilmesiyle elde edilmiştir. Ön test – son test kontrol gruplu gerçekleştirilen araştırmada deney grubunda etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretim gerçekleştirilirken kontrol grubunda geleneksel yöntem ile öğretimlere devam edilmiştir. Çalışmada nicel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Testi (PÇT) kullanılmıştır. Ayrıca Bulut, Ekici, İşeri ve Helvacı (2002)'nın geliştirdiği Geometriye Yönelik Tutum Ölçeği, Özdemir ve Gür (2011)' ün geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaptığı Matematik Kaygısı-Endişesi Ölçeği ve Cantürk-Günhan ve Başer (2007)' in geliştirdiği Geometriye Yönelik Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Nitel veriler ise deney grubunda öğretimler sürecinde öğrencilere dağıtılan etnomatematik etkinlik kağıtlarından elde edilmiştir. PÇT'den elde edilen verilerin analizinde Baki (2006) tarafından geliştirilen problem çözme becerisi değerlendirme ölçeği, etkinlik kağıtlarının değerlendirilmesinde ise araştırmacı tarafından belirlenen yeterlikler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme basamaklarından problemi anlama, plan hazırlama ve planı uygulama basamaklarındaki becerilerini yükselttiği, değerlendirme basamağındaki becerileri üzerinde ise anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. PÇT'den elde edilen bulgular çerçevesinde etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme becerilerini ve ayrıca testte yer alan günlük yaşam problemleri ve geleneksel problemlerdeki çözüm becerilerini yükselttiği görülmüştür. Etnomatematik etkinlik kağıtlarından elde edilen verilere göre öğrencilerin kültür-matematik ilişkisine yönelik farkındalıklarının ve matematiksel öğrenmelerinin süreç içerisinde arttığı, kavramsal ve işlemsel bilgilerinin geliştiği, etkinlikler kapsamında özgün tasarımlar ortaya koydukları görülmüştür. Son olarak etkinlik kağıtları aracılığıyla öğrencilerin dönüşüm geometrisi konusuna ilişkin sahip oldukları yanılgı ve zorluklar ortaya koyulmuştur.