Çocukluk çağı bronşektazili hastaların değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Gelişmesini henüz tamamlamamış olan ülkelerde; sağlık hizmetlerinin yetersizliği, hijyen koşullarının kötü olması, nüfusun kalabalık olması v.b nedenlerden dolayı bronşektazi çocuklarda alt solunum yolu için hala önemli bir sağlık sorunudur. Ülkemizde bu alanda düzgün bir kayıt sistemi olmadığı için bronşektazi sıklığı bilinmemektedir. Bu retrospektif çalışmanın amacı; kistik fibrozis dışı bronşektazi tanılı çocukların demografik verilerini, tanı anındaki yaşlarını, hastaneye başvuru şikayetlerini, hastaneye yatış sayısı ve sürelerini, fizik muayene bulgularını, laboratuvar bulgularını, radyolojik bulgularını, solunum fonksiyon testi değerlerini, balgam kültür üremelerini, uygulanan tedavileri, altta yatan etyolojik faktörleri hastane arşivinden ve hastane otomasyon sisteminden hasta dosyalarını tarayarak saptamak, bu alandaki çalışmalar ile karşılaştırmaktır. Metodlar: Ocak 2012- aralık 2017 yılları arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı'nda kistik fibrozis dışı bronşektazi tanısı ile izlenen tanı yaşları 2 ile 17 yaş arasında değişen, güncel yaşları 5 ile 24 yaş arasında olan 110 hasta alındı. Hastaların cinsiyet, yaş, ikamet yerleri, tanın anında yaş, etyolojisi, akrabalık durumu, ailede benzer hastalık öyküsü, sigara maruziyeti, bağışıklama durumu, şikayetleri, fizik muayene bulguları, hastaneye başvuru sayısı, yatış mevsimi, yatış sayısı ve süresi, tam kan sayımı, sedimentasyon, C-reaktif protein (CRP), kan gazı, immünoglobulin düzeyleri, bazı biyokimyasal parametreler, solunum fonksiyon testleri, balgam kültürü, aldığı tedaviler, antibiyotik kullanımı, destek tedavileri ve bilgisayarlı tomografi (BT) ve/veya yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografide etkilenen loblar ve bronşektazi tipleri hasta kayıtlarından taranarak veriler kaydedilmiştir. Bulgular: Hastaların tanı yaşı ortalaması 10,52 ± 3,76 yıl olup, en erken tanı 2 yaşında, en geç tanı 17 yaşında konulmuştu. Hastaların % 51,8'i erkek, % 48,2'si kız idi. Anne baba akrabalığı % 28,1 oranında idi ve % 16,4 oranında ailede benzer hastalık öyküsü mevcuttu. Hastalarda en sık görülen başvuru semptomu % 100 ile öksürük idi, en sık fizik muayene bulgusu ise % 73,6 ile ral idi. Hastaların % iii 43,6'sında altta yatan neden saptanmamıştı, etyoloji saptananlardan en sık % 21,8 ile geçirilmiş akciğer enfeksiyonları idi. En sık görülen tip % 58,2 ile tübüler tip bronşektazi idi. Bronşektazi lokalizasyonu % 39,1 ile akciğerlerde bilateral yaygın tutulum şeklinde idi. Balgam kültürlerinde en sık izole edilen mikroorganizma streptococcus pneumoniae idi. Hastaların % 10'una cerrahi tedavi uygulanmıştı. Uygulanan cerrahi işlem hastaların tümünde lobektomi idi. Sonuçlar: Hastanın öksürük ve bol balgam çıkarma şikayeti yanında fizik muayenesinde de ral varsa ayırıcı tanılarda bronşektazi akla gelmelidir. Aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimleri; 8 haftadan uzun süren kronik balgamlı öksürük şikayeti ile başvuran hastalarda bronşektazi olabileceğini düşünüp ileri tetkik ve tedavi amacı ile bu hastaları çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniklerine yönlendirmelidir. Bronşektazi hastalarında semptomlar daha çok okul öncesi dönemde ve erken okul yıllarında başlamasına rağmen bronşektazi tanısı geç konmaktadır. Bronşektazi, iyi bir anamnez ve fizik muayene ile tanısı erken konulup uygun tedavi rejimi uygulandığında, semptomlar daha hafif atlatılacak, hastalığın progresyonu önlenmiş olacak, daha az komplikasyon gelişecek, hastaneye daha az yatış olup hastaların ve ailelerinin yaşam kalitesinin artması sağlanmış olacaktır. Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı bronşektazi, balgamlı öksürük, bol balgam çıkarma, yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi