Diyala / Irak'ta hastane diyaliz merkezlerinde böbrek yetmezliği olan hastalarda yaşam kalitesi ve sıvı birikimi sorununun değerlendirilmesi

Arka plan: Böbrek yetmezliği, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Irak'ta böbrek yetmezliği, hastane diyaliz merkezlerinde hizmetlere olan artan talep ile giderek büyüyen bir endişe kaynağıdır. Böbrek yetmezliği olan hastalar çeşitli fiziksel, psikolojik ve sosyal faktörlerden dolayı yaşam kalitelerinde azalma yaşayabilirler. Demografik faktörler ile böbrek yetmezliği olan hastaların yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin anlaşılması, bu durumda hastaların iyilik hallerini artırmaya yönelik etkili müdahaleler ve politikaların geliştirilmesinde önemlidir. Bu çalışma, Diyala, Irak'taki hastane diyaliz merkezlerinde böbrek yetmezliği olan hastaların yaşam kalitesi açısından demografik özelliklerine göre farklılıkların araştırılmasını amaçlamaktadır. Bu çalışmanın bulguları, bu ortamda böbrek yetmezliği olan hastaların yaşam kalitelerini artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahalelerin geliştirilmesine katkıda bulunabilir. Yöntemler: Bu çalışma, Diyala, Irak'taki hastane diyaliz merkezlerinde böbrek hastalarının yaşam kalitesini araştırmak için kesitsel bir tasarım kullandı. Kişisel bilgi formu, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, medeni durum, eşlik eden hastalıklar, diyaliz tedavisi ve diyet gibi demografik özelliklerle ilgili verileri toplamak için kullanıldı. Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Kısa Formu (BHYK-KF) anketi, böbrek hastalarının yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılmıştır. Daha önce doğrulanmış olan Arapça versiyonu 18-60 yaş arası hastalara uygulanmıştır. BHYK-KF anketi, fiziksel yaşam kalitesi, zihinsel yaşam kalitesi, böbrek hastalığı yükü, böbrek hastalığı sorunları ve böbrek hastalığının etkileri olmak üzere 5 alt boyuta ayrılmış 36 madde içerir. BHYK-KF puanları 0 ile 108 arasında değişir ve yüksek puanlar daha kötü sağlıkla ilgili yaşam kalitesini gösterir. Veriler tanımlayıcı istatistikler One-Way ANOVA analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma, Diyala Sağlık Müdürlüğü Kurumsal İnceleme Kurulu'ndan etik onay almıştır. Bulgular: Bulgularımıza göre, 54-60 yaş aralığındaki bireylerin 45-53 yaş aralığındakilere (p<0.001) ve 45 yaşın altındakilere (p<0.001) kıyasla önemli ölçüde daha düşük bir yaşam kalitesine sahip oldukları açıktır. Ayrıca, lisans/doktora eğitimine sahip hastaların lise (p<0.001) ve ilkokul eğitimine sahip olanlara (p<0.001) kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesine sahip oldukları görülmüştür. Yüksek ve orta gelirli hastalar arasında yaşam kalitesinde önemli bir farklılık yokken (p=0.658), yüksek (p<0.001) ve orta (p<0.001) gelirli hastaların düşük gelirli katılımcılara (p<0.001) kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesine sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca, haftada dört kez hemodiyalize giren hastaların haftada iki kez (p<0.001) veya üç kez (p<0.001) hemodiyalize girenlere kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesine sahip oldukları, haftalık hemodiyaliz sürelerine göre yaşam kalitesi değerlerinin karşılaştırılmasıyla belirlenmiştir. Benzer şekilde, dört saat hemodiyalize giren hastaların iki saat (p<0.001) veya üç saat (p<0.001) hemodiyalize girenlere kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesine sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuçlar, cinsiyete göre yaşam kalitesinde önemli bir farklılık olduğunu ortaya koymuştur ve kadınların erkeklere kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesi bildirdiği görülmüştür (p<0.001). Ayrıca, medeni duruma göre yaşam kalitesinde önemli bir farklılık gözlenmiştir ve evli bireylerin bekarlara kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesi bildirdiği belirlenmiştir (p<0.001 ). Ayrıca, yerleşime göre yaşam kalitesinde önemli bir farklılık görülmüştür ve kırsal hastaların kentsel hastalara kıyasla daha düşük bir yaşam kalitesine sahip oldukları belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç: Çalışmamız, böbrek yetmezliği olan hastalarda demografik ve tedaviyle ilgili faktörler ile yaşam kalitesi arasındaki birçok önemli ilişkiyi belirledi. Bulgularımız, yaş, eğitim düzeyi, gelir, hemodiyaliz seanslarının sıklığı ve süresi, cinsiyet, medeni durum ve ikamet yeri gibi potansiyel faktörlerin bu popülasyonda yaşam kalitesini etkileyebilecekleri konusunda dikkat çekmektedir. Bu sonuçlar, böbrek yetmezliği olan hastalarda yaşam kalitesinin çok faktörlü doğasına ilişkin literatürdeki gelişmeye katkıda bulunmaktadır ve farklı hasta alt gruplarının benzersiz ihtiyaçlarını ve karşılaştıkları zorlukları ele alan özelleştirilmiş müdahalelere ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır. Çalışmamız ayrıca klinik uygulamada ve politika yapımında demografik ve bağlamsal faktörlere dayalı yaşam kalitesi eşitsizliklerinin göz önünde bulundurulmasının önemini vurgulamakta ve böbrek yetmezliği olan hastaların genel refah ve yaşam kalitesini optimize etmek için yapılan müdahalelere ilişkin öneriler sunmaktadır. Ancak, çalışmamızın kesitsel tasarımı ve olası karıştırıcı faktörleri gibi sınırlamalarını kabul etmek önemlidir ve farklı popülasyonlarda bulgularımızın doğrulanması ve genişletilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Genel olarak, çalışmamız, böbrek yetmezliği olan hastalarda demografik ve tedaviye ilişkin faktörler ile yaşam kalitesi arasındaki karmaşık ilişkinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır ve bu hassas hasta popülasyonunun sonuçlarını ve refahını iyileştirmeye yönelik klinik uygulama ve politika müdahaleleri için önemli sonuçlar doğurmaktadır.