Evsel ve sanayi kaynaklı ambalaj atıklarının yönetimi: Bursa örneği

Hammaddeden işlenmiş ürüne kadar, bir ürünün üreticiden kullanıcıya veya tüketiciye ulaştırılması aşamasında, taşınması, korunması, saklanması ve satışa sunulması için kullanılan malzeme Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'ne göre ambalaj olarak tanımlanmıştr. Yasal mevzuata göre oluşan ambalaj atıklarının alıcı ortama bırakılması yasaklanmış olup, ekonomik değeri yüksek olan bu atıkların yönetimi önem kazanmıştır. Ambalaj atıklarının önlenmesi için çalışmalar yürütülmekte olup, oluşumu önlenemeyen ambalaj atıkları ise; tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım yolları ile tekrardan ekonomiye kazandırılmaktadır. Ayrıca ambalaj atıklarının geri kazanılmasıyla birlikte doğal kaynaklar korunur, enerji tasarrufu sağlanır ve depolama alanlarına gönderilen atık miktarları azalır. AB uyum sürecinde ülkemizde ambalaj atıklarını yönetimi konusunda çalışmalar yürütülmektedir. Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile bu çalışmalar hız kazanmıştır. Fakat yönetmeliğin uygulanması sırasında paydaşlar bazı aksaklıklar yaşamaktadırlar. Bu çalışmada; ambalaj atıklarının yönetiminde uygulamada yaşanan problemler ortaya konmuş, ambalaj atıklarının entegre yönetimi amacıyla eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları, mevzuatta yer alan paydaşların yetkileri, evsel ve sanayi kaynaklı ambalaj atıklarının ayrı yönetilmesi hususlarında öneriler sunulmuştur. Çalışmada Bursa ili baz alınarak sanayi kaynaklı ve evsel kaynaklı ambalaj atıklarının yönetimi değerlendirilmiştir. Bursa ili 2016 yılı verileri incelenerek, belediyelerin topladığı ambalaj atığı miktarları ve ambalaj atıklarının toplanmasını sağlayan lisanslı firmaların verimleri tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca sanayi kaynaklı ambalaj atıklarının oluşum miktarlarını tespit etmek amacıyla Bursa ilinde faaliyet gösteren farklı sanayilerden kaynaklı birim üretim başına oluşan ambalaj atığı miktarları hesaplanmıştır. Tez kapsamında sanayi kaynaklı ambalaj atıklarını toplayan lisanslı bir TAT incelenmiş ve maliyet analizi yapılmıştır.