Betimleyici çeviri çözümlemesinde sınırların genişletilmesi: Bir metin madenciliği yaklaşımı

Gideon Toury 1970'lerin sonunda Betimleyici Çeviri Araştırmaları (BÇA) kapsamında 'çeviri normları' kavramını geliştirmiştir. Buna göre; amaç, çeviri davranışına ilişkin genellemeler yapabilmek için çeviri olgusunu betimlemek ve açıklamaktır. Toury, insan çabasının kısıtlılığı nedeniyle çeviri çözümlemesinde her şeyin ele alınmasını "savunulamaz" olarak değerlendirir. Bu tezde, metin madenciliğinin 'çeviri süreci normları' bakımından yapılacak çözümlemeyi kolaylaştıracağını savunuyorum. Metin madenciliği, yapısal olmayan metin verilerinden yeni bilgiler keşfetmek için metnin bir yazılım aracılığıyla otomatik olarak çözümlenmesidir. Çalışmanın amacına özel olarak geliştirilen yazılımın insan çabası karşısındaki etkililiğini değerlendirmek amacıyla, başka bir yüksek lisans tezinin bütüncesi karşılaştırma için referans noktası olarak alındı. Bütüncenin hazırlanması ve işlenmesinin ardından, salt insan çabasıyla elde edilemeyecek ve araştırmada incelenen çevirilere dair araştırmacılara yeni bilgiler sunan sonuçlar elde edildi. Bu bakımdan çalışmanın BÇA için dikkate değer bir katkı sunma potansiyeli olduğunu düşünüyorum. Tezde kullanılan yazılımın farklı metin türleri üzerinde uygulanabilirliğini doğrulamak için daha fazla çalışma gerekmektedir.