Farklı dut türlerinde gölgeleme oranının fidan kalitesi üzerine etkileri

Bu çalışma 2017 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezine ait seralarda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada farklı dut türlerinde gölgeleme oranlarının (kontrol, % 35 ve % 70) fidan kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede M. nigra ve M. laevigata türleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda M. nigra fidanlarında fidan kök sayısı, kök çapı, fidan çapı, fidan ağırlığı, bitki boyu, sürgün uzunluğu ve göz sayısı gölgeleme uygulamalarından etkilenmiştir. M. laevigata fidanlarında ise fidan kök uzunluğu, fidan çapı, fidan ağırlığı, sürgün sayısı ve göz sayısı değerleri gölgeleme uygulamalarından etkilenmiştir. Karadutta fidan ağırlığı en yüksek 152.75 gr ile kontrol (% 0) uygulamasından bulunmuş, bunu 116.46 gr ile % 35 gölgeleme ve 72.76 gr ile % 70 gölgeleme izlemiştir. M. laevigata türünde ise en yüksek fidan kök uzunluğu 80.01 cm ile % 35 gölgeleme uygulamasından elde edilmiş, ikinci sırada 69.33 cm ile %70 gölgeleme ve üçüncü sırada ise 61.56 cm ile kontrol uygulaması yer almıştır. M. laevigata türünde en yüksek fidan göz sayısı 25.73 adet ile % 35 gölgeleme uygulamasından bulunmuş ve bunu 20.96 adet ile kontrol uygulaması izlemiştir. Sonuç olarak gölgeleme uygulamalarının fidan kalitesi üzerine etkisine bakıldığında; M. nigra fidanlarının gölgeye kıyasla ışıkta daha iyi geliştiği, M. laevigata fidanlarında ise genel olarak uygulamalar arasında fark gözükmemekle birlikte bazı özellikler bakımından %3 5 gölgelemenin daha avantajlı olabileceği görülmüştür. Ayrıca çalışmada, kullanılan çeliğin çapı ve ağırlığının fidan kalitesini etkilediği tespit edilmiştir.