Farklı kök kanal dolgu patlarının lateral kanallara penetrasyonunun micro-CT ile değerlendirilmesi

Kök kanal sistemleri, dallanmalar ve lateral kanallar gibi karmaşık bir anatomiye sahip olabilir. Lateral kanallar, pulpa dokusuyla periodontal dokular arasında yer alan oluşumlar olduğundan, bu oluşumların 3 boyutlu bir şekilde tıkanması endodontik tedavinin başarısı için gereklidir. Çalışmamızda iki kanal patının farklı aktivasyon yöntemleriyle, farklı bölgelerde bulunan lateral kanallara penetrasyonunu micro-ct ile 2 ve 3 boyutlu olarak değerlendirmeyi amaçladık. ProtaperNext #X3 ile prepare edilmiş tek köklü tek kanallı üst santral dişlerin apikal 2, 4, 6 mm seviyelerinde lateral kanallar oluşturuldu. Kullanılan kanal patına göre 2 ana grup (AHPlus-MTAFillapex) ve aktivasyon uygulamasına göre 3 alt grupta [sonik-ultrasonik-kontrol(aktivasyonsuz)] n=8 olacak şekilde doldurulan dişlerde; lateral kanallara penetre olan pat miktarları micro-ct ile, kanal içinde patın boyutsal ve hacimsel olarak kanalın yüzdesel olarak ne kadarında bulunduğu belirlendi. Bölge, aktivasyon ve patların istatistiksel değerlendirmeleri Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleriyle P<0,05 anlamlılık düzeyinde yapıldı. 2 ve 3 boyutlu değerler arasında Pearson korelasyon analizi bakıldı. Patların penetrasyonunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde ultrasonik>sonik>kontrol sıralaması gözlenmiştir. Patlar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Orta ve koronal bölgeler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmezken, her iki bölgede de apikale göre istatistiksel olarak daha fazla penetrasyon görüldü. 2 ve 3 boyutlu micro-ct değerlendirmeleri arasında pozitif yönde yüksek korelasyon görüldü. Sonuç; •Aktivasyon sistemleri patların penetrasyonunu artırır, • Lateral kanalların doldurulması için kullanılan hiçbir pat ve yöntem kanalların tamamen doldurulmasını sağlamamıştır, apikal bölgede görülen lateral kanallar doldurulması en zor olanlardır, • Lateral kanallara pat penetrasyonunu değerlendirirken; micro-CT yerine, 2b ölçümlerle lateral kanallardaki doluluk oranının analizinin kullanılabileceği görüldü.