Farklı Xanthomonas bakterileri kullanılarak üzüm posasından ksantan gam üretimi

Bu çalışmada tarımsal sanayi yan ürünlerinden olan, şarap endüstrisi ve üzüm proseslerinde atık olarak ortaya çıkan üzüm posasının katma değeri yüksek, kullanım alanı geniş bir ürün olan ksantan gam üretiminde kullanılması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında; Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria, Xanthomonas hortorum pv. pelargonii ve Xanthomonas axonopodis pv. begoniae suşlarından 28℃'de 72 saat fermentasyon ile 220 rpm karıştırma hızında, %4'lük glukoz konsantrasyonu ve %5'lik inokulum oranı ile ksantan gam üretimi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen ortalama ksantan gam miktarları; X. campestris DSM 19000 (NRRL B-1459) ile 4.81, g/L, X. hortorum pv. pelargonii ile 5.98 g/L, X. axonopodis pv. vesicatoria ile 6.25 g/L ve X. axonopodis pv. begoniae ile ise 5.15 g/L olarak belirlenmiştir. X. axonopodis pv. vesicatoria suşunun diğer izolatlar ve standart üretici suş X. campestris DSM 19000 (NRRL B-1459) 'den daha yüksek miktarda ksantan gam ürettiği belirlenmiştir. Ksantan gam verimleri ise elde edilen ortalama ksantan gam miktarlarına bağlı olarak yüzde (%) cinsinden; X. campestris DSM 19000 ile %12, X. hortorum pv. pelargonii ile %14.9, X. axonopodis pv. vesicatoria ile %15.6, X. axonopodis pv. begoniae ile ise %12.8 olarak belirlenmiştir. Elde edilen gamların gam-su solüsyonlarındaki reolojik davranışları belirlenmiş ve model gıda pudinge ilave edilerek reolojik analizleri gerçekleştirilmiştir. En yüksek viskozite değerine sahip örneğin X. hortorum pv. pelargonii suşundan sağlanan gam-su karışımında olduğu tespit edilmiştir. Gamların sulu çözeltilerinin viskoelastik özelliklerinde de benzer sonuçlar elde edilmiştir. Üretilen gamlardan elde edilen puding örnekleri reolojik açıdan incelendiğinde ise en yüksek kıvam X. axonopodis pv. begoniae suşundan elde edilen gam ilavesinde tespit edilmiştir. Ksantan gam üretimi esnasında fermantasyon kinetikleri incelenmiş olup fermantasyon süresince ksantan gam ve biyokütle miktarında genel olarak artış gözlemlenirken, başlangıç glukoz konsantrasyonunda ise 96. saate kadar sürekli düşme tespit edilmiştir. Çeşitli atıkların ksantan gam üretiminde kullanılması hem ekolojik hem de ekonomik açıdan oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Genel olarak çalışmada elde edilen verimler çok yüksek olmamakla birlikte üretim şartlarının optimize edilmesiyle verimin arttırılabileceği düşünülmektedir.