Farklı yüzey özelliklerine ve geometrik tasarımlara sahip implantlarda marjinal kemik kaybının incelenmesi: retrospektif bir klinik çalışma

Amaç: Dental implantlar günümüzde total ya da parsiyel dişsizliğin giderilmesi, fonksiyon ve estetiğin sağlanması için sıkça kullanılan bir rehabilitasyon yöntemidir. Bu nedenle dental implantların uzun dönem başarısı sağlamak ve olası başarısızlığı tespit etmeye yönelik çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır. Dental implantlarda başarısızlığın erken radyolojik belirteçlerinden biri de marjinal kemik kaybıdır. Biz de bu çalışmamızda dental implantlarda yüzey özelliklerinin ve geometrik tasarımın marjinal kemik kaybına etkisini incelemeyi amaçladık. Ayrıca fonksiyon altında dental implantları çevreleyen kemiğin trabeküler değişimini incelemek amacıyla verilerimizi fraktal analizi verileri ile destekledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 114 hastaya ait 378 implant panoramik ve periapikal radyografiler üzerinden incelendi. İmplantlar uygulama yapılan çene, boy, çap, yüzey hazırlanış şekli, protetik üst yapı türü ve boyun tasarımlarına göre ayrı ayrı gruplandırılarak 19 alt grupta incelendi. Radyolojik incelemeler implantların yerleştirildiği seansta ve protetiik yüklemeyi takip eden 3. ayda alınan radyografiler üzerinden yürütülmüştür. Marjinal kemik kaybı ölçümleri ve fraktal analizine dair veriler elde edildikten sonra gruplar arasındaki farkların anlamlılığı istatistiksel olarak değerlendirildi. İstatistiksel analizler için SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.26) istatistik paket programı kullanılmıştır. Çalışmadaki sürekli ölçümlerin normal dağılıp dağılmadığına Kolmogorov-Smirnov (n>50) ve Skewness-Kurtosis testleri ile bakılmış ve ölçümler normal dağıldığından dolayı parametrik testler uygulanmıştır. Hesaplamalarda istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: İmplantların mesial ve distal yüzeylerinden yapılan marjinal kemik kaybı ölçümleri mesial ve distal yüzeylerde pozitif korelasyon göstermiştir. Marjinal kemik kaybının çeneler arasındaki değişimden üst çenede marjinal kemik kaybı miktarlarının alt çeneye göre anlamlı derecede fazla olduğu görülmüştür (p<0,05). Protetik üst yapılar arasındaki değişimler incelendiğinde implant üstü tek kronlarda marjinal kemik kaybı en azken implant üstü hareketli protezlerde marjinal kemik kaybının en fazla olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca mikroyivleri koronal 1 mm'yi geçmeyen implantlarda 1 mm'yi geçen implantlara göre marjinal kemik kaybı istatistiksel olarak anlamlı derecede az bulunmuştur(p<0,05). Fraktal analizine ait veriler değerlendirildiğinde ise tüm implantlarda protetik yüklemeyi takip eden 3.aydaki fraktal değerlerinde protetik yükleme öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede artış izlenmiştir. Ayrıca mikroyivleri koronal 1 mm'yi geçmeyen implantlarda fraktal değerindeki artış 1 mm'yi geçen implantlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede fazladır. Sonuç: Bu çalışma dental implantların geometrik tasarımlarının uzun dönem başarıda belirleyici olan marjinal kemik kaybı üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Ayrıca fraktal analizi ile fonksiyon atlındaki dental implantlarda trabekülasyon artışı olabileceği tespit edilmiştir. Ancak marjinal kemik kaybının multifaktöriyel bir etiyolojiye sahip olduğu da göz önüne alındığında marjinal kemik kaybına etken diğer olabilecek faktörlerin belirlenmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Dental implant, marjinal kemik kaybı, dental implant tasarımı, fraktal analizi, mikroyiv