Fen bilimleri öğretmen adaylarına yönelik fen öğretimi öz yeterlik inancı ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni özel alan yeterlikleri kapsamında, fen bilimleri öğretmen adaylarının fen öğretimi öz yeterlik inançlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesidir. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Türkiye'nin farklı devlet üniversitelerinde öğrenim görmekte olan toplam 394 son sınıf fen bilimleri öğretmen adayının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Ulaşılabilir örnekleme dayanan çalışma grubu, Ege Bölgesi'nde 3 üniversite, İç Anadolu Bölgesi'nde 2 üniversite, Marmara Bölgesi'nde 2 üniversite, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 1 üniversite ve Batı Karadeniz Bölgesi'nde 1 üniversite olmak üzere toplam 9 üniversitenin eğitim fakültelerinde uygulanmıştır. Araştırmada nicel bir araştırma yöntemi olan betimleyici ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılarak veriler toplanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında; madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşlerine başvurulmuş, kapsam ve yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin yedi bileşenden oluştuğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi ile bu bileşenler ayrı bir veri setiyle doğrulanmıştır. Ölçeğin faktörleri sırasıyla "Konu Hakimiyetini Sağlama", "Öğrenme-Öğretme Sürecini Planlama ve Düzenleme", "Bilimsel, Teknolojik ve Toplumsal Gelişim Sağlama", "Okul, Aile ve Toplumla İş Birliği", "Öğretim Ortamı Uyarlama", "Gelişimi İzleme ve Değerlendirme", "Mesleki Gelişim Sağlama" olarak adlandırılmıştır. Faktörlerin Cronbach Alpha güvenirlik değerleri sırasıyla .87, .87, .84, .85, .76, .75 ve .73'dür. Ölçeğin geneline ait güvenirlik katsayısı .95 olarak bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi olarak AMOS yapılmıştır. AMOS analizi sonuçlarına göre CMIN/DF=1.840, CFI=0.905, GFI=0.857, TLI=0.896 ve RMSEA=0.046 çıkmıştır. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan ölçek, kullanıma uygundur. Ayrıca fen bilimleri öğretmen adaylarının öz yeterlik inanç seviyeleri yüksek düzeye yakın bulunmuş ve pozitif yönde olduğu saptanmıştır.