Fen bilimleri öğretmenlerinin teknoloji entegrasyonunu geliştirmeye yönelik hizmet içi eğitim kurs programının hazırlanması ve etkililiğinin değerlendirilmesi: Fatih Projesi örneği

Bu çalışma FATİH Projesi'nin uygulama sürecinde, yaşanan problemlerin çözümüne yönelik, fen bilimleri öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarını belirlemek, bu ihtiyaçların giderilmesine yönelik fen bilimleri öğretmenleri için bir hizmet içi eğitim kurs programı hazırlamak, uygulamak ve sınıf içerisindeki yansımalarını gözlemleyip değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın yöntemini nitel araştırma tekniklerinden elde ettiği verilerin nicel araştırma tekniklerinden elde edilen verilerle desteklenebildiği karma yaklaşım metodu oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini HİE ihtiyaçlarının belirlenmesi aşamasında TUİK verilerine dayanarak 7 bölgeyi temsilen 22 ilden toplam 434 fen bilimleri öğretmeni, uygulama ve diğer aşamalarda ise Van Merkeze bağlı bir ilçede görev yapmakta olan 20 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. FATİH Projesi'nin uygulamaya başlamasından günümüze kadar yani 2010-2016 yıllarını kapsayan alan yazın taramalarında gerek yurt içi ve gerek yurt dışında yayınlanmış toplam 142 çalışmaya rastlanılmıştır. Çalışmaların büyük bir kısmını genel anlamda durum tespit çalışmaları oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar çözüm önerilerinden ziyade daha çok problemlerin tespiti ve mevcut durumu belirlemeye odaklanmıştır. Araştırma sonuçları arasında en fazla dikkat çeken vurgu öğretmenlerin bu proje ile ilgili yeterince bilgi sahibi olmadan üniversitelerden mezun oldukları, MEB tarafından verilen HİE'nin yeterli olmadığı, öğretmenlerin bu proje ile ilgili yeterli donanıma sahip olmadığı, dolaysıyla bu projenin öngörüldüğü gibi uygulanabilmesi için öğretmenlerin gerekli eğitimleri alamadıkları ifade edilmiştir. Öte yandan ülkemizde uygulanan FATİH projesine katkı sunacak, yaşanan problemlere çözüm olabilecek, uluslararası teknoloji kuruluşlarının (ISTE, NEST, UNESCO, vb.) ve gelişmiş ülkelerin uygulamaları ile ilgili sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır. Bu çalışmada projenin uygulama sürecinde öğretmenlerin yaşadıkları problemler ve BİT entegrasyonuna yönelik gelişmiş ülkelerin uygulamaları da göz önüne alındığında FATİH projesinden en üst düzeyde verim alınabilmesi için fen bilimleri öğretmenlerinin sahip olması gereken yeterliklerin neler olması gerektiği ile ilgili kazanımlar yazılmıştır. Bu kazanımları geliştirecek etkinlikler hazırlanmıştır. Pilot ve asıl uygulamalar neticesinde fen bilimleri öğretmenlerinin yaşadıkları problemlere yönelik HİE programı hazırlanıp uygulanmıştır. Verilen bu hizmet içi eğitimin tüm boyutlarının hangi oranda etkili olduğu ve nasıl etki ettiği ile ilgili çok boyutlu olarak çeşitli ölçme araçları ile (gün sonu değerlendirme anket, ön ve son başarı testleri, mülakatlar, HİE'in genel değerlendirilmesi, araştırmacı günlükleri, vb.) değerlendirilmiştir. Süreç içerisinde de fen bilimleri öğretmenlerinin edindikleri bilgileri girdikleri sınıflara nasıl yansıttıklarını belirlemek için geliştirilen iki gözlem ölçeği ile öğretmenler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak uygulanan HİE sonrasında katılımcı öğretmenlerin derslerinde teknolojiyi daha fazla kullandıkları, uygulama becerilerinin gelişim gösterdiği ve yeterlilik düzeylerinde artışlar meydana geldiği gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonunda FATİH Projesi teknoloji entegrasyonu ve öğretmen eğitimini etkileyen faktörleri için ülkemize özgü bir model geliştirilmiştir. HİE'in diğer öğretmenlere de uygulanmasının öğretmenlerin mesleki ve pedagojik becerilerini geliştirmesi açısından faydalı olacağı ifade edilmiş ve ilgililere bu konuda gerekli önerilerde bulunulmuştur.