Fen öğretiminde bilimsel yaratıcılığın nörofizyolojik yaklaşım açısından incelenmesi

Bilimsel bilginin oluşturulmasında ve işlevsel hale getirilmesinde Fen eğitiminde bilimsel yaratıcılığın önemli olduğu birçok çalışma tarafından ortaya konmaktadır. Bilimsel yaratıcılığın incelenmesi ön test-son testler, anketler gibi çeşitli nitel ve nicel dolaylı ölçme yöntemleriyle gerçekleştirilmektedir. Nörofizyoloji çalışmalarında oldukça yaygın ancak eğitim araştırmalarında henüz yer bulmamış beyin aktivitelerinin izlendiği EEG yöntemi, doğrudan bir ölçme aracının olmasının yanı sıra doğruluk payı daha yüksek sonuçlar sunmaktadır. Bu tez çalışmasında, yakınsak ve ıraksak düşünme temelli etkinliklerin öğrencilerin bilimsel yaratıcılık seviyelerine etkisinin EEG yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca bilimsel yaratıcılık ölçeği ve problem çözme ölçekleri de kullanılmıştır. Kaufman yaratıcı alanlar ölçeği ise örneklem belirlemede kullanılmıştır. Iraksak düşünme temelli etkinlikler Edward de Bono tarafından geliştirilen CORT-4 Düşünme Programında belirtilen yaratıcılık stratejileri kullanılarak hazırlanmıştır. Çalışmanın modeli durum çalışmasıdır. Etkinliklerin geliştirilmesi sürecinde doküman analizi ve görüşme teknikleri, uygulama sürecinde ise Ege Bölgesindeki üç okulda ölçüt örneklemle belirlenen çalışma grubundan EEG yöntemi ile veri toplanmış; veriler betimsel analiz ile ve istatistiki olarak analiz edilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde, CoRT programının bilimsel yaratıcılığı artırma yönünde olumlu etkisinin bulunduğu görülmektedir. Katılımcıların beyin dalga verilerindeki genlik değeri artışının ise ıraksak düşünme temelli olan etkinliklerde daha fazla olduğu ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmediği bulunmuştur. Bu tez çalışmasından elde edilen sonuçların, yakınsak ve ıraksak düşünme temelli etkinliklerin bilimsel yaratıcılığa etkisinin nörofizyolojik ölçme yönteminin kullanılarak daha destekleyici veriler sunacağı öngörülmüştür. Ayrıca, çalışmanın bilimsel yaratıcılığın sinirbilim yöntemleriyle incelendiği bir çalışma olmasının eğitim araştırmalarında sinirbilim disipliniyle işbirlikli çalışmalar yapılması konusunda teşvik edici olması hedeflenmektedir.