Fen ve teknoloji dersinde basamaklı öğretim yönteminin öğrenci başarısına, kalıcılığa ve tutumlarına etkisi

Eğitimdeki yeni yönelimler birey odaklı olmakla birlikte bireylerin öğrenme stillerini göz önünde bulundurmaktadır. Bu bağlamda bireyden beklenen davranışlar da değişmiştir. Okuyan, sorgulayan, araştıran ve problemlere çözüm üretebilen bireyler olarak yetişmeleri hedeflenmektedir. Öğrenci merkezli öğretim yöntemlerinden biri de basamaklı öğretim yöntemidir.Bu araştırmanın temel amacı, basamaklı öğretim yönteminin Fen ve Teknoloji dersinde öğrenci başarısı, kalıcılığı ve tutumları üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Elazığ İstiklal İlköğretim Okulu'nun 6. sınıf düzeyinde bir deney ve bir kontrol sınıfı olmak üzere iki sınıfla yürütülmüştür. Deney grubu 26 öğrenciden kontrol grubu ise 27 öğrenciden oluşmaktadır. Basamaklı öğretim yöntemi ?Vücudumuzdaki Sistemler' ünitesi içerisindeki ?Dolaşım Sistemi' konusu üzerinde uygulanmıştır. Araştırma da hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modeli tercih edilmiştir. Bunun için veri toplama aracı olarak başarı testi ve tutum ölçeği kullanılmış gözlem ve görüşmeler yapılmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desene uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Deney öncesi ve sonrasında başarı testi ve tutum ölçeği aynı anda her iki gruba da uygulanmıştır. Öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersine yönelik tutumlarını oraya koymak amacıyla geliştirilen tutum ölçeği araştırma öncesinde ve sonrasında kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemi olarak gözlem ve görüşme kullanılmıştır. Nicel veriler için öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmış, derse ilişkin geliştirilen tutum ölçeği ile öğrenci tutumları değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise deney grubu öğrencileri arasından seçilen on öğrenci ve ders öğretmeni ile görüşmeler yapılarak, yöntemin uygulandığı grup gözlem yapılmıştır. Araştırma süresince deney grubunda basamaklı öğretim yöntemi ile ders işlenirken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle ders işlenmiştir.Başarı testi için hazırlanan 50 madde 189 kişiye uygulanmış ve yapılan analizler sonucunda 4 maddenin geçerli ve güvenilir olmadığı belirlendiğinden testten çıkarılmıştır. Testin ortalama güçlüğü 0.55 olarak bulunurken, KR-20 değeri 0.86 olarak hesaplanmıştır. Hazırlanan 26 maddelik tutum ölçeği faktör analizi için 156 öğrenciye uygulanmıştır. Maddelerin faktör yükleri hesaplanırken 0.35 değeri baz alınmıştır. Ölçekte yer alan tüm maddelerin faktör yükü 0.35 ve üzerinde bulunmuştur. Faktör yükü analizi sonucunda tüm maddeler işler düzeyde olduğundan hiçbir madde ölçekten çıkarılmamıştır. Ayrıca ölçeğin Kaiser Meyer Olkin (KMO) değeri .837 olarak bulunurken, Bartlett testi sonucu 1544.231 olarak saptanmıştır. Bu değerin anlamlılığının 0.000 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı ?= 0.898 olarak bulunmuştur.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular kısaca şöyle sıralanabilir:?Basamaklı öğretim yöntemi ile öğretim yapılan deney grubundaki başarı düzeyi geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun başarı düzeyinden daha yüksek çıkmıştır.?Deney grubunda yer alan öğrencilerin derse ilişkin öntutum-sontutum puan ortalamaları daha yüksek çıkmıştır.?Öğrenciler yöntemi olumlu karşılamış, Fen ve Teknoloji dersinin diğer ünitelerinde de uygulanmasını istedikleri görülmüştür.?Ders öğretmeni ile yapılan görüşme sonucunda yöntemin öğrenciye etkinlik seçtirmesi ve etkinliklerin anında sınıf ortamında öğrenciyle birlikte değerlendirilmesi göze çarpan noktalar olarak ortaya çıkmıştır.Nicel araştırmaların analizinde levene testi, bağımsız gruplar t testi, eşli gruplar ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Nitel araştırma sonuçlarının analizinde NVIVO kullanılarak yorumlar yapılmıştır.Araştırma sonucunda basamaklı öğretim yönteminin öğrencilerin başarısını ve derse yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği sonucu elde edilmiştir. Görüşme ve gözlem sonuçlarından çıkan bulgular değerlendirildiğinde başarı testi ve tutum ölçeğinden elde edilen bulgularla paralel olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda öneriler geliştirilerek sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Basamaklı öğretim yöntemi, öğrenci merkezli öğretim, Fen ve Teknoloji dersi, başarı testi, tutum ölçeği, gözlem ve görüşme