"Fethü'l_Mennan fi Tafsiri_l Kur'an" adlı eserin tahkik ve tahlili (Meryem Suresi 57_98. Ayetleri)

Bu araştırmada، 710/1311 tarihinde vefat eden Allame Şeyh Kutbu'd-Din Mahmud b. Mesud b. Muslih eş-Şirazi'nin Fethu'l-Mennan fi Tefsiri'l-Kur'an'ının 57 – 98. ayetleri arasının çalışma ve tahkiki yapılmıştır. Bahsi geçen bu tefsirde tefsir، hadis، fıkıh، akaid ve diğer ilimler açısından çeşitli ilmi malumatlar bulunmaktadır. Bu tefsir، akli ve nakli ilimleri kullanmakla temayüz etmektedir. Kur'an'ı Kur'an'la tefsir etmiştir ki، bu en kabul görülen tefsir yöntemlerindendir. Ayrıca Kur'an'ı Hz. Peygamberin hadisleriyle، sahabenin ve selefi salihinin sözleriyle tefsir etmiştir. Bunun yanı sıra tefsirde en başta et-Taberi، el-Kurtubi، ezZemahşeri، İbn Atiyye، en-Nesefi ve benzer diğer isimlerin geldiği müfessirlerin kitaplarından nakillerde bulunmuştur. Bununla birlikte müellif، Meryem Suresi'nin tefsirinden en çok itimat edilen tefsirlerden olan el-Makdisi'nin Sahibü't-Tahrir ve'tTahbir'i ve İbn Atiyye el-Endülisi'nin el-Muharraru'l-Veciz fi Tefsiri'l-Kitabi'lAziz'inden de faydalanmıştır. Ancak bu، onun lugavi tefsiri kullanmadığı anlamına gelmez. Zira yazar، el-Ehfaş، Sibeveyh ve diğer müelliflerin aktardıkları ve yazdıkları dil sözlükleri kitaplarından ve diğer kitaplardan çeşitli dilsel lafız itibariyle faydalanmış ve bunları kullanmıştır. Ayrıca eş-Şirazi، Asım، Hafs، Hamza، el-Kesai gibi karilerin kıraat farklılıklarına da değinmiştir. Bununla birlikte tefsirinde Ebu Temmam، el-Ferezdak، İmraü'l-Kays gibi eski şairlerin sözlerinden alıntılar yaparak şiir beyitlerini de kullanmıştır. İtikat meseleleri arasında yer alan cennet ve cehennem konularına، kıyâmet günü insanın geçeceği aşamalara ve kıyâmet günü cehennemin gelişi meselesine de değinmiştir. xi Bu çalışmada، el yazması eserlerin tahkikinde kullanılan yönteme dayanarak Meryem Suresi'nin bir bölümünün tahkik çalışması yapılmış ve tez iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde، bir çok ilim yolculuğunda heybesini ilim، bilgi، tıp، tefsir mantık، hikmet ve astronomi deryalarında ilim ve hidayetle dolduran müfessirin hayatı ele alınmıştır. İkinci bölüm ise، tahkik kısmındaki tahkik edilen metni kapsamaktadır. Ardından sonuç، öneriler، fihristler، Kur'an ayetlerinin fihristi، hadislerin fihristi، tanınmış şahsiyetlerin ve mekanların listesi، şiir beyitleri ve kaynakça gelmektedir. Anahtar Kelimeler: Kur'an Tefsiri، eş-Şirazi، Fethu'l-Mennan، Meryem Suresi.