Fî Zılâli'l Kur'ân tefsirinde kadın

İnsanların yorumlama kabiliyetleri sosyal ihtiyaçlar çerçevesinde bazen zamana veya mekâna göre değişiklik gösterebilmektedir. Müfessirler de yaşadıkları toplumların sosyal, siyasi, manevi ve kültürel koşullarından etkilendikleri için bu etkiler kaçınılmaz olarak Kur'an yorumlarına yansımış, yapılan değerlendirmeler arasında farklılıklar ortaya çıkmıştır. Geleneksel tefsirlerle son dönemlerde kaleme alınan tefsirler arasında bu farklılığın belirgin olarak görülmesi genel itibariyle yaşanan dönemin koşullarından kaynaklanmaktadır. Kuşkusuz "kadın olgusu" tarihte zihinleri meşgul etmekle birlikte müfessirlerin ele aldığı konular arasında olmuştur. Zamanla mekân değişmiş olsa da bu konu daima ilgi uyandırmıştır, güncelliğini kaybetmemiştir. Çalışmada, kadınlar ile alakalı güncel tartışmalı konular arasında yer alan ayetler, çağdaş dönem tefsiri olarak bilinen ve kendinden sonra yazılmış birçok modern dönem tefsirleri etkileyen "Fî Zılâli'l Kur'ân" tefsiri çerçevesinde incelenip değerlendirilmiştir. Çağdaş dönem tefsiri arasında yer alan bu eserde kadının kimliği, ailedeki ve toplumsal yaşamdaki konumunu tespit edilmeye çalışılmıştır. Söz konusu çalışma yapılırken Fî Zılâl'de kadınla ilgili yorumlarla birlikte müellifin diğer kitaplarındaki görüşleri incelenerek, konular hakkındaki yorumları ve değerlendirmeleri bir bütünlük içerisinde aktarılmıştır. Giriş kısmında; Kutub'un hayatı, ilmi ve fikri yönü, İslam dünyasına etkileri, eserleri ve Fî Zılâli'l Kur'ân tefsirinin yazım süreci ile özellikleri ifade edilmiştir. Seyyid Kutub'un yaşadığı dönemin özelliklerine, eğitimine, görüşleriyle yaşadığı dönem ve sonrasında oluşturduğu etkiye kısaca değinilmiştir. Ayrıca Kutub'un kaleme almış olduğu eserler aktarılmış, tefsirine ilişkin bilgiler sunulmuştur. Eserini kaleme alırken tercih ettiği metotlar ele alınmıştır. İkinci bölümde; kadının yaratılışıyla alakalı rivayetler aktarılmakla birlikte kadının, erkeğin kaburga kemiğinden yaratılmasıyla alakalı bilgilerin kaynağından söz edilmiştir. Üçüncü bölümde; kadının aile hayatında sahip olduğu vasfı "kavvâm" kavramı çerçevesinde aktarılmıştır. Kadının nüşûzu ve buna ön görülen müeyyideler aktarılmıştır. Çok eşliliğe konu edilen ayet farklı rivayetler bağlamında ele alınarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde; kadının toplumsal hayattaki konumu belirlenerek, farklı alanlarda uğradığı haksızlıklar ortaya konmuştur. Kadının sosyal-siyasal bazı hakları rivayetler bağlamında değerlendirilmiştir. Bu konuların çoğunda Kutub'un kadın lehine hükümler beyan ettiği görülmüştür.