FIDIC çerçevesinde milletlerarası inşaat sözleşmeleri ve uyuşmazlık çözüm yöntemleri

İnşaat sektörü günümüz sektörlerine bakıldığında büyük çaplı bir ekonomik gelir kaynağı olması sebebiyle önem arz etmektedir. Bunun bir uzantısı olarak da gerek devletler gerekse özel hukuk kişileri bu sektörde bir yarış sergilemektedirler. Ayrıca devletler bu sektörü kendilerine hem yerli hem de yabancı yatırımcı çekme düşüncesiyle de geliştirme çabası göstermektedirler. İnşaat sektörü de diğer sektörlerde olduğu gibi zamanla değişime uğramış ve bu değişimler karşısında inşaat sözleşmesi neticesinde girilen ilişkide çıkabilecek uyuşmazlıkların hızlı bir şekilde çözümlenmesi ihtiyacı kendisini daha da fazla göstermiştir. İnşaat ilişkilerinde tarafların sözleşmeyi gereği gibi yürütebilmeleri için uyuşmazlık çıkmadan yahut en geç uyuşmazlık çıktığı anda bu durumun çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Uyuşmazlığın çıkmadan yahut çıktığı anda çözümlenmesi gerek zaman kaybının önüne geçilmesi ve bunun sonucunda maliyet artışının engellenmesi, gerekse de tarafların arasındaki ilişkinin zarar görmemesi bakımından önemlidir. Ancak uluslararası ilişkilerin artmasıyla beraber uyuşmazlıkların yabancılık unsuru içermesi, uyuşmazlıkları ulusal düzeyden uluslararası bir düzeye taşımış ve bunun neticesinde uyuşmazlıkların çözümü zorlaşmıştır. Bu sebeple devletler inşaat sektöründeki uyuşmazlıklarda yaşanabilecek tıkanıklıkları çözmek amacıyla gerek ulusal, gerekse uluslararası düzenlemeler yapma ihtiyacı duymuşlardır. Bu amaç doğrultusunda FIDIC (Federation Internationale Des Ingenieurs-Conseils) tarafından çıkarılan Standart Sözleşmelerin düzenlendiği kitaplar, milletlerarası inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından en yaygın başvurulan bir kaynak haline gelmişlerdir. FIDIC tarafından içerisinde uyuşmazlık çözüm yollarının da ayrıntılı şekilde düzenlendiği ve taraflara yol gösterici nitelikte olan 1987, 1999 ve 2017 tarihli üç adet Standart Sözleşme bulunmaktadır. Bu çalışmamızda FIDIC Standart Sözleşmeleri kapsamında inşaat sözleşmelerinde tarafların arasındaki ilişkiye uygulanacak maddi hukuk hükümleri ve uyuşmazlıkların çözümü için öngörülmüş olan mekanizmalar, inşaat sektörünün ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak değerlendirme konusu yapılacaktır.