Fiili profesyonel sporcuların sosyal güvenlik hakları üzerine bir araştırma

Amaç: Bu araştırma sporun endüstrileşmesiyle birlikte tüm spor dallarında işçi olarak faaliyet gösteren, hayatını spor üzerinden idame ettiren ve düzenli bir gelir elde eden fiili profesyonel sporcuların sosyal güvence kapsamına alınması için bir uygulama önerisinde bulunmak amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda profesyonel sporcuların 4/1-a'lı sigortalı olmaları için gerekli şartların bulunduğu belirtilerek, sporda sosyal güvenlik ihtiyacı doğuran risk unsurları kısa ve uzun vadeli sigorta kolları kapsamında ve spor dalları özelinde ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 4 gizli profesyonel sporcu, 5 profesyonel sporcu, 2 kulüp yöneticisi, 3 milli antrenör, 2 uluslararası hakem, 1 menajer, 3 sosyal güvenlik uzmanı, 2 özel sigorta uzmanı olmak üzere 22 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulmuş 11 sorunun yer aldığı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler Nvivo 10 programına aktarılarak içerik ve betimsel analizleri yapılmıştır. Bulgular: Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre "Sporda Sosyal Riskler" ana teması, "Sporda İş Kazası ve Meslek Hastalığı", "Sporcunun Hastalanması", "Sporda Analık", "Sporda İşsizlik", "Sporda Malullük", "Sporda Yaşlılık" ve "Sporda Ölüm" alt temaları ortaya çıkmıştır. Bu alt temalara göre sporda sosyal güvenlik ihtiyacı doğuran risk unsurlarının var olduğu ve profesyonel sporcuların bu sosyal risklere karşı 4/1-a kapsamında sigortalı olmaları için gerekli şartların sağlandığı bulgularına ulaşılmıştır. Sonuç: Sosyal risklerin insanların gelirlerinde azalma ve giderlerinde artışa sebep olması ve bireyin yoksulluk seviyesine düşmesine neden olarak bakıma muhtaç hale getirebilme ihtimali karşısında bireyler sosyal güvence kapsamına alınmakta ve bu riskler karşısında korunmaktadırlar. Spor özelinde de bulunan bu sosyal riskler sporcular için risk oluşturmaktadır. Yapılan çalışma ve incelenen literatür spordaki başarının en temelinde sporcunun kendisini garanti altında hissetme duygusunun yattığını göstermektedir. Geleceği garanti altına alınmayan ve güvencesiz çalışan bir sporcunun başarıya tam anlamıyla odaklandığı ve motive olduğu söylenemez. Bu problemlerin çözülmesi ve sporda sosyal risklere karşı profesyonel sporcuların sigorta kapsamına alınması ile başarının artacağı ve sporun daha da yaygınlaşacağı söylenebilir.