158
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Rekreasyonel amaçlı doğa sporlarının turizmde kullanılması Antalya Köprülü Kanyon rafting uygulaması
ÖZETGünümüz yaşantısının vazgeçilmezlerinden biri haline gelen sportif faaliyetlerekatılım olgusu şehirde ve şehir dışında uygulama alanları bulmuş ve kişilerin yaşamlarınaolan olumlu etkisi ile dikkat çekmeye başlamıştır. Ayrıca rekreasyonel amaçlı sportifaktivitelerin günümüzde giderek birer turizm çeşidi haline gelmeleri ve turizmin derekreasyonel faaliyetler içinde yer alması turizmin çeşitlendirilmesi anlamında olumlu katkılarsağlamaktadır.Bu çalışmada, zaman, yaşam zamanı içerisinde bireylerin kendileri içinkullanabildikleri boş zaman, boş zamanlarını kendi istedikleri ve en verimli şekilde kullanımıolarak rekreasyon, spor ve doğa sporları, bu kavramların rekreasyon ve turizm içerisinde nasılbir rol üstlendiği, turizm ile rekreasyon arasındaki ilişkiler ve günümüzde rekreasyonel amaçlıdoğa sporlarının turizm olayı içerisinde nasıl kullanıldığına dair bir örnek uygulamaincelenmiştir. Rafting faaliyeti hizmeti sunan işletme yöneticileri ile yapılan görüşmelerdeuygulanan anket neticesinde alınan bilgiler analiz edilmiştir.Uygulama alanı olarak belirlenen Köprülü Kanyon Milli Parkı'nda faaliyette bulunanişletmelerin ağırlıklı olarak rafting hizmeti sundukları, tüm işletmelerin sezonda ortalamaolarak 350.000 civarında turist getirdikleri ve bu turistleri faaliyet sırasında sigortaladıkları,ağırlıklı olarak Türk rehber bulundurdukları, turistlere verilen malzemelerin Avrupa güvenlikstandartlarına uygun olduğu ve çalışma sezonlarının ortalama olarak 7-8 aylık bir çalışmasezonları olduğu belirlenmiştir.Ayrıca alanda faaliyette bulunan işletmelerin sorun ve sıkıntıları, önerileri vebeklentileri araştırılmış ve bu rekreasyonel amaçlı doğa sporları uygulaması olan raftingfaaliyetinin ve Köprülü Kanyon Milli Park'ının nasıl daha iyi, daha verimli ve ülke yararınaolabilecek şekilde organize edilebileceği ile ilgili öneriler de bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Turizm, Spor, Doğa Sporları, Rafting
Antalya kentsel alanda spor sponsorluğunun tüketici davranışları üzerindeki rolü ve etkisi
Rekabet ve serbest piyasa ekonomisinin geçerli olduğu günümüz ticaret koşullarında firmalar, reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler çalışmalarının verimliliğini ve kitleler üzerindeki etkilerini arttırmak için, örgütsel iletişim kanallarını en verimli şekilde kullanmak amacındadırlar. Sponsorluk, son yıllarda örgütsel iletişim kanalları arasında firmaları, rakiplerinden ayıran, kurumsal imaj sağlayan ve kitleler üzerinde istendik etkiler yaratabilen son derece etkin bir yere sahiptir.Dünya genelinde olduğu gibi, ülkemizde de spor olgusu artık bir sektör haline gelmiş ve finansal kaynakların da çeşitlenmesi ile spor sektörü, yalnız spor severlerin değil aynı zamanda işletmelerin de ilgi gösterdikleri bir alan haline gelmiştir. Spor, kültür, sosyal aktivite ve bilim gibi çok geniş bir alanda uygulanım imkanına sahip olan sponsorluk çalışmaları, özellikle spor alanında kendine geniş bir yer sağlamıştır. Spor sektörü kitlelere kolay ulaşabildiği, kitleler üzerinde etkin bir yere sahip olduğu içindir ki; firmalar reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler faaliyetlerini spor organizasyonlarında yer alarak yapmaktadırlar. Ürün tanıtımı, marka ve kurum imajı yaratma, tutundurma stratejilerinin bir parçası haline gelen spor sponsorluğu yapılmasının altındaki nedenler, işletmelerin sosyal sorumluluk faaliyetlerini gerçekleştirme çabaları olduğu gibi, kitleler üzerinde kendi ürünlerini tercih etme etkisi yaratmaktır.Hazırladığımız bu tez çalışmasında, ülke genelinde yapılan spor sponsorluğu uygulamaları ile işletmelerin, Antalya ili kentsel alandaki tüketici davranışları üzerindeki rolü ve etkisi sorgulanmıştır. Spor sponsorluğunun ülkemizdeki yeri ve önemi incelenmiş, sponsorluğun teşvik edilmesi için düzenlenen yasal çerçeveler incelenmiş ve Antalya kentsel alanda yaşayan 432 kişiye anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmamızın bel kemiğini oluşturan anket uygulaması ile tüketicilerin demografik, yapısal ve olgusal profili çıkartılmış, tüketici davranışlarının ortaya konması için de anket verilerinden faydalanılarak tüketicilerin demografik özelliklerine göre, spor sponsorluğu çalışmalarının tüketicilerin ürün tercih etme ve satın alma hareketlerini ne yönde etkilediği ortaya konmuştur.
Antalya ilinde bulunan spor yöneticilerinin toplam kalite yönetimine bakış açılarına ilişkin bir araştırma
Sporun ekonomik ve siyasi bir güç olduğu, yönetim stratejilerinin rekabet ve serbestpiyasa ekonomisinin her basamağında geçerli olduğu günümüz ticari koşullarında spor kurumve kuruluşları yönetimlerinin her aşamasında verimliliklerini ve kitleler üzerindeki etkileriniarttırmak için, yönetim stratejilerini en verimli şekilde kullanmak amacındadırlar. ToplamKalite Yönetimi, son yıllarda kurumsal kimlik ve sistem yönetimi çalışmalarında gelişmesağlayan ve yönetim basamaklarında olumlu etkiler üretebilen, etkin bir güce sahiptir.Global dünyada olduğu gibi, ülkemizde de spor olgusu ekonomik bir sektör halinegelmiş ve yönetimsel çeşitlenmesi ile spor sektörü, spor yöneticileri tarafından idare edilen biralan haline gelmiştir. Spor, ekonomi, sağlık ve yönetim gibi çok geniş bir alandauygulanabilen Toplam Kalite Uygulamaları ise özellikle yönetimsel süreçlerde önemli birköşe taşı olmuştur. Planlama, uygulama, kontrol ve düzeltme stratejilerinin bir parçası olduğuToplam Kalite Yönetimi kurumların yönetim faaliyetlerini gerçekleştirmelerinde kolaylıksağlamaktadır.Hazırlanan bu çalışmada, Antalya ili spor kurum ve kuruluşlarında çalışmakta olanspor yöneticilerinin Toplam Kalite Yönetimine bakış açıları üzerine bir araştırma yapılmış veAntalya ilinde yaşayan 70 kişiye anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın en önemli kısmıolan anket uygulaması ile Spor Yöneticilerinin demografik, yapısal ve olgusal profiliçıkartılmış, bakış açısının ortaya konması için de anket verilerinden faydalanılarak SporYöneticilerinin demografik özelliklerine göre, Toplam Kalite Uygulamaları çalışmalarınınyönetim sürecini hangi şekilde etkilediği ortaya çıkmıştır.Ankete katılan bireylerin görev yaptıkları kuruluşların büyük çoğunluğunda kaliteyönetim sisteminin uygulanmadığı dolayısıyla ilimizde mevcut bulunan spor kulüplerininToplam Kalite Yönetimi yapmadıklarını ortaya çıkartmıştır. Ankete katılan kamu ve özelsektörde çalışan bireylerin tamamına yakınının cinsiyetlerine göre kalite tabanlı bir değişimve yenilenme konusunda kendilerini hazır hissettikleri belirlenmiştir.Ankete katılan kamu ve özel sektörde çalışan bireylerin cinsiyetlerine göre çalıştıklarıkurum/kuruluş'un kamuda büyük oranda, özel sektörde daha düşük bir oranda temel politikave hizmet stratejisi konusunda yeterli olmadığını düşünmektedirler.Ayrıca bayan spor yöneticilerinin yeniliklere ve hizmet pazarlamasına erkekmeslektaşlarından daha açık oldukları açık bir şekilde görülmektedir
Rekreasyon faaliyetlerinin yönetim ve organizasyonu.Antalya bölgesindeki beş yıldızlı otel işletmelerine yönelik bir uygulama
İnsan hayatındaki hızlı değişimler, onların boş zamanlarını değerlendirme faaliyetlerine verdikleri önemi giderek arttırmaktadır. Düzenli ve artan gelire kavuşan bireyler, bir taraftan artan sosyal güvenceler sayesinde tasarruflarını bireysel ihtiyaçlarına daha çok harcar hale gelirken, diğer taraftan artan boş zaman kullanım eğilimleri turizm ve benzeri olgulara katılmayı artırmıştır. Günümüzde rekreasyonel aktivitelere katılımın önemli bir formu olarak değerlendirilen turizm faaliyetlerinin, otel işletmeleri içerisindeki uygulaması animasyon programları şeklindedir. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde zaman ve boş zaman kavramlarının analizi, boş zaman ve rekreasyon ilişkisi, rekreasyonel faaliyetlerin sınıflandırılması ve rekreasyon faaliyetlerinde liderlik konuları işlenmiştir. İkinci bölümde turizm kavramı ve rekreasyon turizm ilişkisi, rekreasyon ve turizm faaliyetlerine oluşan talebin artış nedenleri, turizm işletmelerinde rekreasyon faaliyetlerinin uygulanması ve animasyon, rekreasyon ve animasyon faaliyetlerinin yönetimi, rekreasyon ve animasyon faaliyetlerinin organizasyonu konuları alt başlıkları ile birlikte derinlemesine incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Antalya bölgesindeki beş yıldızlı otellerin rekreasyon faaliyetlerinin yönetim ve organizasyonunu belirlemeye yönelik alan araştırması yapılmıştır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Antalya bölgesindeki 60 adet beş yıldızlı otele uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler frekans (f), yüzde dağılımları (%) teknikleri kullanılarak, SPSS 11.0 paket istatistik programında yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, beş yıldızlı otellerin çoğunda rekreasyon aktivitelerinin işletmesi otel dışından profesyonel şirketler tarafından yapılmaktadır. Rekreasyon aktivitelerini yönetim ve organizasyonunu sağlayan yöneticilerin çoğunun rekreasyon eğitimi aldıkları belirlenmiştir. Araştırmaya katılan işletmeler rekreasyon aktivitelerinde genel yönetim ve organizasyon ilkelerine bağlı, profesyonel olarak faaliyet göstermektedirler.
Sosyal ağ sitelerinde sergilenen taraftar bağlılığı ile spor takımı lisanslı ürün satın alma niyeti arasındaki ilişkide nefretin ve aşkın rolü
Bu çalışmanın amacı, sosyal ağ sitelerinde sergilenen taraftar bağlılığı ve spor takımı lisanslı ürün satın alma niyeti arasındaki ilişkinin ve bu ilişkide taraftarın desteklediği takımın ezeli rakibine karşı nefretinin ve desteklediği takıma yönelik aşkının aracı rolünün incelenmesidir. Çalışmanın örneklemi seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden kriter örnekleme yöntemine göre belirlenen 941 (305 kadın, 636 erkek) üniversite öğrencisinden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak; Sosyal Ağ Sitelerinde Sergilenen Taraftar Bağlılığı (SASSTB) ölçeği, Taraftar Aşkı ve Nefreti ölçeği, Spor Takımı Lisanslı Ürün Satın Alma Niyeti (STLÜSAN) ölçeği ve araştırmacılar tarafından uygulanan demografik bilgiler formu kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Hipotezler IBM SPSS 26 da Hayes Process Macro analizi ile sınanmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada dijital mecralarda sergilenen takım bağlılığının takım ürün ve hizmetlerini satın alma niyetinde anlamlı bir yordayıcı olduğu ve taraftarların takımına duyduğu aşk ile ezeli rakibine duyduğu nefretin bu yordama ilişkisine pozitif katkı sağladığı ortaya konulmuştur.
Yerel yönetim spor çalışanlarının mobbing algı düzeylerinin çatışma yönetimi stratejilerine etkisi
Bu araştırma, yerel yönetimlerde çalışan personelin mobbing algı düzeylerini ve çatışma yönetimi stratejilerinde kullandıkları yöntemleri belirlemek, çeşitli sosyo-demografik özelliklere göre mobbing algılarını ve çatışma yönetimi stratejilerini incelemek ve mobbing ile çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma nicel araştırma modellerinden biri olan genel tarama yaklaşımı ve ilişkisel tarama modeli ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığın'da görev yapan 1075 personel oluşturmaktadır. Örneklem grubu ise; rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 105 kadın, 156 erkek toplam 261 personelden oluşmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Karaahmet ve arkadaşlarının (2013) Türkçeye uyarladığı "Olumsuz Davranışlar Ölçeği" ve Gümüşeli (1994) tarafından Türkçeye uyarlanan Habib (2006) tarafından geliştirilen"Çatışma Yönetimi Stratejileri Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde parametrik hipotez testlerinden Pearson Korelasyon, T-testi, ANOVA ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak; personellerin algıladıkları mobbing düzeyleri "orta düzey altında" olduğu, cinsiyet, medeni durum, çalıştıkları birim, mezun oldukları fakülte ve belediyede ki görev değişkenleri açısından istatiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Çatışma yönetimi stratejilerinde ise personeller en çok "bütünleştirme" en az ise "kaçınma" stratejisini tercih ettikleri ve cinsiyet, medeni durum, mezun oldukları fakülte, kurumdaki görev ve görev süreleri, kadro durumları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Personellerin yaş kriterleri ve yöneticilerinden aldıkları sosyal destek ile mobbing arasında negatif yönde düşük düzeyde ilişki olduğu, arkadaşlarından aldığı sosyal destek ve yaş kriterleri ile çatışma yönetimi stratejileri arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Mobbingin, çatışma yönetimi stratejilerini olumsuz ve anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir.
Spor yöneticilerinin zihinsel dayanıklılık ve duygusal zeka düzeylerinin karar verme stillerine etkisi
Bu çalışma spor yöneticilerinde zihinsel dayanıklılık ve duygusal zekâ düzeylerinin karar verme stillerine olan etkisinin belirlenmesi ve bazı demografik değişkenlerle olan ilişkilerinin ortaya koyulması amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada likert tipi anket yönteminden yararlanarak veri toplanmıştır. Dört bölümden oluşan anket formunun ilk bölümünde demografik bilgi formu yer almaktadır. İkinci bölümde ise Sheard, Golby ve Van Wersch (2009) tarafından geliştirilen, Altıntaş ve Koruç (2016) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Sporda Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği bulunuyorken, üçüncü bölümde 1998 yılında Schutte ve arkadaşları tarafından geliştirilen, 2017 yılında Tatar, Tok ve Saltukoğlu tarafından Türkçe uyarlaması, geçerliliği ve güvenirliliği yapılan Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Testi yer almaktadır. Son bölümde ise orijinali Mann ve arkadaşları (1998) tarafından geliştirilen ve Deniz (2004) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Melbourne Karar Verme Ölçeği yer almaktadır. Araştırmanın verileri Gençlik ve Spor Bakanlığı İl ve İlçe teşkilatlarında idari görevlerde yer alan personellerden gönüllü olan 219 katılımcıdan elde edilmiştir. Öncelikle yüz yüze görüşme ile veri toplanmış olmakla beraber, uzak mesafede bulunan il ve ilçelerden Google Formlar ve e-posta yolu ile veriler elde edilmiştir. Araştırma sonucunda cinsiyet değişkeni ile zihinsel dayanıklılık alt boyutları ve duygusal zekâ düzeyi; karar verme stilleri ile yaş değişkeni ve çalışma süresi değişkeni arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca zihinsel dayanıklılık duygusal zekâ ve karar verme stilleri ilişkili bulunurken, duygusal zekâ ile karar verme stilleri arasında da anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.
Mücadele sporcularının salgın hastalığa yakalanma kaygısı ve korku düzeylerinin araştırılması: COVID 19 örneği
Covid-19 ortaya çıktığı 2020 yılından itibaren yaşamın pek çok alanını etkileyen bir hastalıktır. Bu nokta Covid-19 salgını başladığından bu yana, spor ve ilişkili etmenleri de etkilemiş ve bu noktada olumsuz çıktılar sağlamıştır. Verilen bilgilerden hareketle hazırlanan bu çalışmanın amacı aktif mücadele sporcularının salgın hastalıklara (covid-19) yakalanma kaygısı ve korkusunun sporcular üzerindeki etkilerinin koronavirüs Covid-19 pandemisi örneği kapsamında araştırılmasıdır. İlgili amaç doğrultusunda 502 katılımcı özelinde anket veri toplama yöntemiyle yürütülen çalışmada katılımcıların Covid-19 korkularını ve kaygılarını ölçmeye ilişkin olarak Covid-19 Korkusu Ölçeği ve Koronavirüse Yakalanma Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi sonucunda ulaşılan sonuçlar şu şekilde sıralanabilir: Katılımcıların cinsiyet, medeni durum, branş, millilik, eğitim, Covid-19 olma ve aşı olma durumlarıyla Covid-19 korkuları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların kaygı düzeyleriyle cinsiyet, medeni durum ve spora yapma süresi, millilik, Covid-19 olma, aşı olma ve kronik rahatsızlık arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Tüm bu sonuçlar paralelinde çalışmamızda COVİD-19 yakalanma kaygısı ve korkusu arasında, bireysel kaygı ve sosyalleşme arasında, sosyalleşme kaygısı ile Covid-19 korkusu aralarında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Hazırlanan çalışmanın ileriki araştırmalara, ilgili literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlar rekabetçi sporculara, en iyi şekilde yarışmaya devam edebilmeleri için kendilerini hastalıklardan nasıl koruyacakları konusunda daha fazla bilgi verilmesi gerektiğini göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Kaygı, Korku, Covid-19
Spora katılımın üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılığına etkisi
Bu araştırma, spora katılımın üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılığına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda genel tarama modellerinden biri olan kesit alama yaklaşımına göre yapılmıştır. Bu araştırmanın örneklemi aynı zamanda araştırmanın çalışma evrenini oluşturmaktadır. Kolayda örneklem yöntemiyle seçilen Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gölköy Kampüsünde 2023-2024 eğitim öğretim dönemine devam eden 562 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Ahmet KESİCİ ve Nazenin Fidan TUNÇ'un 2018' de üniversite öğrencilerine yönelik olarak geliştirdikleri "Dijital Bağımlılık Ölçeği" formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin spora katılım durumlarının dijital bağımlılıkları üzerinde ektisinin olduğu belirlenmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, spor yapan öğrencilerin dijital bağımlılıklarının spor yapmayanlara göre daha düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Spor tesislerinde çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarının incelenmesine yönelik bir durum çalışması
Günümüzde çevresel sorunlar gün geçtikçe artmakta ve çözüm arayışı dünya gündemini meşgul etmektedir. Bu nedenle çevresel sürdürülebilirlik (ÇS) çalışmaları akademik ilgiyi haketmektedir. Bu araştırma spor tesislerinde ÇS uygulamalarının incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi desenlerinden betimsel durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmaya Türkiye'de uluslararası Leadership in Energy and Environmental Design (LEED) sertifikasına sahip beş spor tesisi dahil edilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile araştırmaya dahil edilen spor tesislerinin yönetici-çalışan (15 katılımcı) ve hizmet alan kullanıcılarından (5 katılımcı) elde edilmiştir. Yapılan tematik analiz sonucunda spor tesislerini çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarına yönlendiren nedenlerin kurumsal kararlar ve liderlik, çevre bilinci, pazarlama ve halkla ilişkiler, ekonomik ve ticari konular, uluslararası zorunluluklar ve önceki tecrübeler olduğu görülmektedir. Atık yönetimi ve enerji tasarrufu başta olmak üzere çeşitli çevresel sürdürülebilirlik uygulamaları yapılmaktadır. Uygulamalar sırasında kaynak yetersizliği, çalışan ilgisizliği, iletişim, sporcu kaynaklı zorluklar, alışkanlıkların değişmesi ile ilgili zorluklar, kullanıcı tepkileri gibi sorunlar yaşandığı tespit edilmiştir. Spor tesisleri gelecekte de çevre bilinci oluşturma, sürdürülebilirlik stratejileri geliştirme, çevre etkinlikleri düzenleme, kaynak ve atık yönetimi, insan kaynakları ve iş birliği faaliyetlerine devam etmeyi planlamaktadır.
Spor bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerin çatışma yönetim stilleri ile iletişim becerileri arasındaki ilişki
Bu araştırmada, Spor Bilimleri Fakültesinde okuyan öğrencilerinin çatışma yönetimi stilleri ile iletişim becerileri arasındaki ilişkiyi daha yakından incelemek amaçlanmıştır. Araştırmaya Spor Bilimleri Fakültesinde okuyan 421 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı anket tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde, yüzde, frekans, t test, Kruskal Wallis H testi ve Pearson ve Sperman kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin çatışma yönetim stiller alğıları incelendiğinde, sırasıyla yönetici rekabet stilini, uyum stilini, kaçınma stilini, uzlaşma stilini ve iş birliği stilini kullandıkları bulunmuştur. Çatışma yönetimi stilleri alt boyutları ile tanımlayıcı istatistiklere bakıldığında sadece yönetici rekabet boyutu ile cinsiyet, düzenli spora katılım, iletişim ile ilgili ders/kurs alma ve babanın eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin İletişim becerileri algılarında en çok iletişim ilke ve temel becerilerini tercih ettikleri görülmektedir. İletişim becerilerine ilişkin alt boyutlar ve tanımlayıcı istatistikler incelendiğinde sadece iletişim ilke ve temel becerileri alt boyutu ile iletişim ile ilişkili ders/kurs alma ve düzenli spora katılım alt boyutları arasında anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak iletişim becerileri alt boyutları ile çatışma yönetim stillerine ait alt boyutlar arasındaki ilişki incelendiğinde ise her iki ölçeğin de tüm alt boyutlarının birbirleri ile pozitif yönde anlamlı ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Çatışma, Çatışma Yönetimi, İletişim, İletişim Beceriler
Beden eğitimi öğretmenlerine göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının örgütsel bağlılık ve yaşam doyumuna etkisi
Bu araştırmanın amacı; okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve yaşam doyumuna etkisini incelemektir. Bu çalışma kapsamında, 2015-2016 eğitim-öğretim döneminde Türkiye'nin farklı illerindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi okullarda görev yapan beden eğitimi ve spor öğretmenleri araştırma evrenini oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında kolayda örnekleme yöntemi tercih edilerek, online anket (147) ve yüz yüze görüşme (289) yöntemi ile 176 kadın, 259 erkek olmak üzere toplam 436 beden eğitimi ve spor öğretmeninden veriler elde edilmiştir.Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, değişkenler arasındaki ilişkilerin tespitine yönelik Korelasyon Analizi ile katılımcıların Etik Liderlik ve Örgütsel Bağlılık düzeylerinin Yaşam Doyumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla Regresyon Analizinden yararlanılmıştır.
Sporda dikkat ve imgelemenin zihinsel dayanıklılık üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı imgelemenin sporcu zihinsel dayanıklılığına etkisinde dikkatin aracılık rolünü incelemektir. Çalışma hipotezinin sınanmasında yöntem olarak Yapısal Eşitlik Modeli tercih edilmiştir. Çalışma grubunu seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre belirlenen 522 lisanslı sporcu oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Sporcu Dikkat Ölçeği" (Önal ve ark, 2024), "Sporcu Zihinsel Dayanıklılık Envanteri" (Altıntaş ve Bayar- Koruç, 2016) ve "Sporda İmgeleme Envanteri" (Kızıldağ ve Tiryaki, 2012) kullanılmıştır. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistik, normallik, korelasyon, bağımsız örneklemler t testi, doğrulayıcı faktör analizi, yapısal eşitlik model ve aracılık analizleri ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonrasında sporda imgelemenin sporcu zihinsel dayanıklılığını anlamlı düzeyde yordadığı, sporcu dikkatinin ise bu etkide anlamlı olarak aracı rolünün olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak sporda imgelemenin sporcuların hem dikkatini hem de zihinsel dayanıklılıklarını geliştirdiği bu gelişimde de dikkatin anlamlı bir aracı değişken olarak rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Spor-fitnes merkezlerinde algılanan hizmet kalitesinin değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, spor-fitnes merkezi üyelerinin hizmet kalitesi algı düzeylerinin bazı kişisel özellikleri açısından değerlendirilmesidir. Araştırma genel tarama modellerinden olan kesit alma yaklaşımı doğrultusunda düzenlenmiştir. Araştırmanın örneklem grubu aynı zamanda araştırmanın çalışma evrenini oluşturmaktadır. Bolu il merkezinde faaliyet gösteren 9 ayrı spor-fitnes merkezinden kolayda örneklem yöntemiyle seçilen 198 üye araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Yılmaz UÇAN'ın (2007) geliştirdiği "Spor- Fitnes Merkezlerinin Algılanan Hizmet Kalitesi Ölçeği" formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların cinsiyeti, tesis kullanım saati, katılım amacı ve haftalık kullanım gün sayısının hizmet kalitesi algıları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Obezite ile mücadelede fiziksel aktiviteye yönelik sosyal pazarlama programının geliştirilmesi: BAİBÜ örneği
Küresel boyutta bir halk sağlığı sorunu olan obezite hızla artmakta ve bu soruna çözüm önerisi getirmesi bakımından sosyal pazarlamaya programlarının geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada hareketsiz çalışma koşullarından kaynaklı obezite riski yüksek kampüs çalışanlarının, fiziksel aktiviteye yönelik algıladıkları engel, fayda ve motivasyon öğeleri doğrultusunda fiziksel aktiviteye yönelik bir sosyal pazarlama programının geliştirilmesi ve bu sayede obezite ile mücadeleye katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırma BAİBÜ Gölköy Kampüsü'nde yapılmıştır. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırma verileri Egzersiz Davranış Değişim Basamakları (EDDB) anketi, kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme ile toplanmıştır. Nicel aşamada kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılabilen toplam 330 akademik ve idari personel yer almıştır. Nitel aşamada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak BKİ'ye göre, aşırı kilolu/obez sınıflamasında ve EDDB'ye göre, eğilim ve hazırlık basamağında olanlar araştırmaya dahil edilmiştir. BKİ hesaplamalarına göre 330 personelden; %17,3'ü obez, %47,3'ü aşırı kiloludur. EDDB'ye göre personelin %36,35'i eğilim ve %18,48'i hazırlık basamağındadır. Bu ölçütlere uygun 20 gönüllü katılımcı nitel aşamanın örneklemini oluşturmuştur. Nicel veriler SPSS 15 programı ile nitel veriler ise tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. 20 katılımcının mesaideki ortalama oturma süresi 4,8 saat bulunmuştur. Eğilim ve hazırlık basamağında yer alan katılımcıların fiziksel aktiviteye yönelik ortak katılım engelleri; iklim şartları, tesisler, psikolojik engeller ve durumsal engeller olduğu tespit edilmiştir. Fizyolojik ve mental sağlık algılanan ortak faydalardır. Eğilim basamağındakiler için iş verimliliği de fayda olarak algılanmıştır. Her iki basamağın motivasyon unsurlarında organizasyonlar, kolaylaştırıcı düzenlemeler, yönlendiriciler, fiziksel aktivite alanları ortak temalar olup, bu temalar altındaki kodlar eğilim ve hazırlık basamağında değişiklik göstermiştir. Çalışmanın sonunda fiziksel aktiviteye yönelik algılanan fayda, engel ve motivasyonlar temelinde hedef kitlenin özelliklerine uygun bir sosyal pazarlama programı geliştirilmiş ve önerilmiştir.
Kişilik özellikleri ve takım sargınlığı etkileşiminin sporcu doyumuna olan etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada sportif başarı ve performans açısından önemli olduğu düşünülen kişilik özellikleri, grup sargınlığı ve sporcu doyumu değişkenleri ile çalışılmıştır. Yapılan araştırmada kişilik özellikleri ile grup sargınlığı etkileşiminin sporcu doyum düzeyine olan etkisinin açıklanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapılan araştırmada araştırmacı tarafından oluşturulan demografik bilgi formu ile takımdan ve kulüpten elde edilen doyumu tespit etmek amacıyla iki soru kullanılmıştır. Yine kullanılan ölçekler arasında; beş temel kişilik özelliğini ölçmek için Gosling ve arkadaşları (2003) tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları Atak (2013) tarafından yapılan, 10- Maddelik Kişilik Özellikleri Ölçeğinden yararlanılmıştır. Söz konusu ölçek dışa dönüklük, deneyime açıklık, yumuşak başlılık, sorumluluk ve duygusal dengelilik olmak üzere 5 alt boyuttan oluşmaktadır ve alt boyutların iç tutarlılık katsayıları sırası ile .86, .83, .81, .84 ve .83' tür. Takım sargınlığını ölçmek için Carron ve arkadaşları (1985, 1987) tarafından geliştirilen, Öcel ve Aydın (2006) tarafından Türkçe' ye uyarlanan, grubun görev çekiciliği, grubun sosyal çekiciliği, grubun görevde bütünleşmesi ve grubun sosyal bütünleşmesi olmak üzere 4 alt boyuttan oluşan Takım Sargınlığı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek alt boyutlarınun iç tutarlılık katsayıları sırası ile .73, .69, .76 ve .73' tür. Çalışmaya Bolu ve Düzce İllerinde amatör futbol takımlarında oynayan 143 erkek sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Yüz yüze görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırmada oransız küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda takım sargınlığı alt boyutlarından grubun sosyal bütünleşmesi ile kişilik özellikleri alt boyutlarından sorumluluk ve yumuşak başlılık alt boyutları; grubun sosyal çekiciliği ile dışa dönüklük, sorumluluk, duygusal dengelilik ve yumuşak başlılık; grubun görev çekiciliği ile sorumluluk ve yumuşak başlılık grubun görevde bütünleşmesi ile dışa dönüklük, sorumluluk ve duygusal dengelilik arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca sporcu doyumu ile takım sargınlığının tüm alt boyutları arasında ve kişilik özellikleri alt boyutlarından dışa dönüklük ve yumuşak başlılık arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu ortaya konulmuştur. Kişilik özellikleri ve takım sargınlığı etkileşiminin sporcu doyumunun %23' ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kişilik özellikleri, takım sargınlığı, sporcu doyumu
Üniversite öğrencilerinin serbest zamanlarında fiziksel etkinliklere katılımlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi "Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi örneği"
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin serbest zamanlarında fiziksel etkinliklere katılımlarını etkileyen faktörlerin düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nin merkez yerleşkesindeki (Gölköy Kampüsü) fakülte ve yüksekokullarda öğrenim gören gönüllü 627 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri internet üzerinden katılım yoluyla elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğrenci, akademik ve idari personelin serbest zamanlarında fiziksel etkinliklere katılma/katılmama nedenleri" ölçeği (Özbey 1994) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, katılımcıların %62,4'ünün serbest zamanlarında fiziksel etkinliklere katıldıkları ve zaman alt boyutunda daha yüksek, aile baskısı-kaygı alt boyutunda ise daha düşük puana sahip oldukları görülmüştür. Yine araştırma sonuçlarına göre, örneklem grubunu oluşturan üniversite öğrencilerinin yaşları ile zaman alt boyutu arasında pozitif ve düşük düzeyde, farkındalık alt boyutu arasında negatif ve düşük düzeyde ve beceri-yetenek alt boyutu arasında ise negatif ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde ise, öğrenciler yaş, gelir düzeyi, fakülte, sınıf, katılım zamanı, katılım şekli ve katılım türü değişkenleri açısından serbest zaman fiziksel etkinliklerine katılımda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklara sahiptir: Fakülte grupları arasında "sosyal bilimlerde okuyan öğrenciler", sınıf grupları arasında "hazırlık ve birinci sınıf öğrencileri", maddi durumda "düşük gelire sahip olan öğrenciler", katılım durumuna göre "bireysel etkinliklere katılan öğrenciler", katılım türüne göre "arkadaşlarıyla katılan öğrenciler" ve katılım zamanına göre "hafta sonu katılım sağlayan öğrenciler" farklılığı oluşturan gruplar olmuştur. Üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin uyum süreci, derslerin yoğunluğu, öğrencilerin mesleki ve gelecek kaygıları, etkinliklerin ve tesislerin yetersizliği ile tesislerin kullanım zaman dilimlerinin kısıtlılığı, araştırmaya katılan öğrencilerin serbest zamanlarında fiziksel etkinliklere katılmalarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Rekreasyon yönetiminde sürdürülebilirlik: 12 Dev Adam Basketbol Okullarına yönelik bir durum çalışması
Araştırmanın amacı, Türkiye Basketbol Federasyonu alt yapı faaliyetleri kapsamında yer alan 12 Dev Adam Basketbol Okullarının, 2002'den günümüze gelmiş olması ve gelecekte yine devam edebilmesi için katılımcıların yönetsel süreçlere ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesidir. Araştırmada, nitel araştırma deseni seçilmiştir. Araştırma desenini "durum (örnek olay) araştırması" ve "fenomenoloji (olgubilim)" yaklaşımları oluşturmuştur. Bir durum çalışması türü olan "bütüncül tek durum deseni" kullanılmış ve veri toplama yöntemi olarak ise "görüşme yöntemi" seçilmiştir. Katılımcı (örneklem) seçiminde, "amaçlı örnekleme" yöntemlerinden "ölçüt örneklem" yöntemi kullanılmıştır. Türkiye Basketbol Federasyonu alt yapı faaliyetlerinde eğitim projesi kapsamında ve 2002-2018 yılları arasında uygulanan "12 Dev Adam Basketbol Okulları" projesinin yönetiminde, uygulanmasında "en az üç yıl görev alarak deneyimli olması" ölçütü göz önünde bulundurularak; toplam 4 uzman yönetici ve antrenör, "12 DABO" programlarına ait görüşleri alınmak üzere katılımcı olarak seçilmiştir. Verilerin analizi için betimsel ve içerik analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları dört genel tema altında analiz edilmiştir. Bunlar, 1.Amaç ve Kazanım, 2.Yapı, 3.Süreç ve 4.Programın Sürdürülebilirliği şeklinde ifade edilmiştir. Araştırma sonucunda, 12 Dev Adam Basketbol Okullarının sürdürülebilirliği ile ilgili tesislerin lokasyonu, ulaşılabilirliği, uygunluğu, sayısı, antrenörlerin uzmanlık geçmişi olan kişilerden seçilmesi, antrenman planlarının akademik eğitime engel olmadan planlanması, antrenör ve öğrencilerin motive edici unsurların oluşturulması, paydaşlarla iş birliği, yenilikçi bir yapı ile sürdürülebilirliğin sağlanacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Rekreasyon Yönetimi, Sürdürülebilirlik, Basketbol
Futbol seyircilerinin maça katılım kararını etkileyen değişkenlerin incelenmesi
Futbolun kitleleri etkileyen özelliği ve endüstri haline gelmiş olması futbol kulüpleri için seyircilerin maça katılım kararlarına etki eden faktörlerin anlaşılmasının önemini arttırmaktadır. Bu çalışmada, futbol seyircilerinin bazı demografik özelliklerinin maça katılım kararları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Boluspor seyircileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise 2018 -2019 futbol sezonunda Boluspor'un oynadığı iç saha maçına gelen bu evren içerisinden rastgele seçilen 400 kişilik gönüllü seyirci grubu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Seyirci Katılım Kararı Ölçeği (SKKÖ)" kullanılmıştır (Gençer ve Aycan, 2008). Bu ölçek; Fiziksel Çevre, Rakip Takım, Tutulan Takım, Programın Uygunluğu, Maçın cazibesi ve Toplumsallaşma Fırsatı olmak üzere 6 alt boyuttan meydana gelmiştir. 24 ifadeden oluşan ölçek maddelerinin değerlendirilmesi 5'li likert tipi (5= "tamamen", 4= "oldukça", 3= "biraz", 2= "çok az", 1= "hiç") şeklindedir. Araştırma sonucunda, seyircilerin yaşları, eğitim seviyeleri, gelir düzeyleri, maça katılım sıklıkları, taraftar derneğine üyelik durumları, kombine üyelik durumları ve taraftarlık düzeylerinin maça katılım kararlarında farklı etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Futbol Endüstrisi, Futbol Taraftarı, Futbol Müsabakaları, Seyirci Katılım Kararı.
Bisikletçilerin sporcu bağlılıklarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, 2017 yılında düzenlenen bisiklet yarışlarına katılan lisanslı bisiklet sporcularının sporcu bağlılıklarının incelenmesine yanıt arayan bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Türkiye Bisiklet Federasyonu faaliyet takvimine göre hakemlerin yönettiği yarışlar olarak düzenlenen, Türkiye'deki altı farklı yarış organizasyonuna katılan 406 bisikletçidir. Veri toplama araçları sporcuların branşlarına olan bağlılıklarını belirlemek amacı ile (Kara, Kelecek ve Aşçı 2015) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan Sporcu Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, demografik bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu yer almaktadır. Bu anket soruları ve bilgi toplama formu 2017 yılında altı farklı bisiklet organizasyonu olmak üzere yarıştan bir gün önce düzenlenen sporcu kayıtları sonrasında rastgele seçilen bisikletçilere gönüllü olarak uygulanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre; bisikletçilerin sporcu bağlılığı alt boyutları cinsiyet değişkeni "dinçlik" alt boyutunda (p<0,05) erkeklerin, kadınlara göre daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Bisikletçilerin, medeni durumlarına göre incelendiğinde, bekârlar istatistikî olarak (p<0,05) evlilere göre "adanmışlık" boyutunda daha yüksek puan aldığı tespit edilmiştir. Bisikletçilerin eğitim durumuna göre sporcu bağlılık ölçeğinin "güven" (p<0,05), adanmışlık (p<0,05), "dinçlik" (p<0,05) alt boyutlarında, üniversite eğitimi görmüş kişiler ve ortaöğretim mezunları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu fark üniversite eğitimi görmüş kişiler lehinedir. "Coşku" alt boyutunda ise fark bulunmamıştır. Öte yandan, bisikletçilerin sosyoekonomik statüsü ile sporcu bağlılık alt boyutları arasındaki analiz sonuçlarına göre bireylerin sosyo-ekonomik statüleri "Güven" "Adanmışlık" "Dinçlik" "Coşku" bisiklet bağlılık alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilememiştir. Bisikletçilerin, bisiklet seviyeleri değişkenine göre ölçek alt boyutlarının değerlendirildiğinde "güven" alt boyutunda düşük seviyeyi işaretleyen bisikletçilerle yüksek ve çok yüksek seviyedeki bisikletçiler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, orta seviye bisikletçilerde yüksek ve çok yüksek arasındaki fark anlamlıdır. Bisikletçilerin bisiklet yılı, spor yılı, yarışma sayısı ile sporcu bağlılık alt boyutları arasındaki ilişki incelediğinde, bisikletçilerin, bisiklet yılı ile "güven" (r=0,11) ve "coşku" (r=0,12) arasında düşük düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır. Spor yılı ile bağlılık alt boyutları arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Yarışma sayısı ile "güven" boyutunda (r=0,14) düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Sonuç olarak, elde edilen araştırma bulguları ışığında sonuçlar özetlendiğinde; cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, bisiklet sporu yapma yılı, spor yapma yılı, yarışma yılı ve katılımcıların sosyoekonomik düzey değişkenleri, sporcu bağlılığını belirlemede önemli rol oynadığı söylenebilir.
Akademik ve yönetsel bakış açısıyla espor
Gelişen teknoloji ile hayatımıza dahil olan oyun konsolları ve video oyunları 1980'li yıllardan itibaren giderek popülerliğini arttırmıştır. Video oyunlarına gösterilen bu ilgi ve alaka oyun sektörünün gelişimine neden olmuş ve "espor" olarak adlandırdığımız kavramın ortaya çıkmasına sebep olmuştur. İzleyici ve katılımcı sayının günden güne artmasının yanı sıra birçok spor kulübü ve şirketin bu alana yatırımlar yapması esporun bir spor türü olup olmadığı hakkındaki tartışmaları yoğunlaştırmıştır. Bu çalışmanın amacı espor ile ilgilenen akademisyenler ve espor alanında çalışan yöneticilerin bakış açısı ile esporun değişik yönlerden inceleyerek bir durum tespiti yapmaktır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) desenine göre tasarlanmış ve veri toplama yöntemi olarak "yarı yapılandırılmış görüşme" yaklaşımı kullanılmıştır. Espor yeni bir alan olmasına karşın yakaladığı büyük gelişme ivmesiyle çoğu geleneksel sporu geride bırakmıştır. Teknolojinin gelişmesi, internetin kullanımın yaygınlaşması, federasyonları ve liglerin kurulması ile giderek profesyonelleşmiş ve uluslararası bir hale gelmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda spor olma şartlarının çoğunu karşılayan espor, spor olma konusunda vadettiği potansiyel ile dikkat çekmektedir. Fakat yeni ve henüz oturmamış bir yapıya sahip olması sebebiyle eksik noktalarının giderilmesine yönelik adımlar atılması gerekmektedir.
Spor tesislerinde hizmet kalitesinin değerlendirilmesi
İnsanların spor yapabilmeleri ve bu faaliyetlerin artmasıyla birlikte sporun yararları ve diğer yönleriyle ele alındığı çalışmaların artması, spor hizmet merkezlerinde üyelere sunulan hizmetin kalitesinin kişilerin algılarına göre farklılık gösterip göstermediğinin araştırılması ve gerekli görülen iyileştirme tedbirlerinin alınması, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma evren ve örneklemini İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin iştirak şirketi olan İstanbul Spor Etkinlikleri İşletmeciliği Ticaret A.Ş (Spor İstanbul)'ye bağlı spor tesislerinden faydalanmakta olan rastgele seçilmiş 400 kişilik grup oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak iki bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Veri toplama aracının ilk bölümünde kullanıcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, gelir, spor merkezine gitme amacı, spor yapmak için kat edilen mesafe, üyelik süresi, haftalık kullanım sıklığı, merkezde geçirilen süre, en çok bulunulan saatler bilgilerinden oluşan kullanıcı bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama aracının ikinci bölümünde Uçan (2007) tarafından geliştirilen "Spor-Fitness Merkezlerinin Algılanan Hizmet Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek 31 madde beşli derecelendirme (1= Hiç katılmıyorum, 5= Tamamen katılıyorum) ile cevaplanan ifadelerden oluşmaktadır. Ölçekteki 7 madde (1-7) "Fiziksel Çevre Kalitesi", 3 madde (8-10) "Ortam Koşulları Kalitesi", 3 madde (11-13) "Egzersiz Alet Ekipman Kalitesi", 3 madde (14-16) "Program Kalitesi", 10 madde (17-26) "Etkileşim Kalitesi", 5 madde (27-31) "Çıktı Kalitesi" alt boyutlarını oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda; kullanıcıların eğitim seviyeleri yükseldikçe ve yaşları arttıkça hizmet kalite algısının düştüğü görülmüştür. Kadınların erkeklere göre hizmet kalite algısının daha düşük olduğu bulunmuştur. Evli kullanıcıların bekar kullanıcılara göre "ortam kalitesi" ve "etkileşim kalitesi" boyutunda hizmet kalite algısının daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Gelir düzeyi yükseldikçe hizmet kalite algısı düştüğü sonucu bulunmuştur. Spora gelme amaçları arasında kullanıcıların öncelikli olarak "fiziksel görünümü iyileştirmek" (% 40,8) ve "sağlık durumunu iyileştirmek" (%23,8) amacıyla spor tesislerini kullandığı belirlenmiştir. Ulaşım mesafesinin artması hizmet kalite algısını düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Kullanıcıların üyelik süreleri arttıkça "fiziksel çevre kalitesi" ve "ortam kalitesi" algılarının azaldığı sonucu ortaya çıkmıştır. Spor tesislerini haftada daha fazla kullanan kullanıcıların genel anlamda hizmet kalitesi algılarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Spor salonlarında daha fazla vakit geçiren bireylerin "çıktı kalitesi" alt boyutunda hizmet kalite algılarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akşam saatlerindeki hizmetlere yönelik kalite algısının diğer saatlere göre daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Spor, Tesis, Hizmet kalitesi.
Sporun lise öğrencilerinin sanal bağımlılık düzeyine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, sporun lise öğrencilerinin sanal bağımlılık düzeyine etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Bolu İlinde bulunan 10 farklı lisede eğitim öğretim gören 430 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, Savcı, Ercengiz ve Ferda (2016) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği, Noyan ve arkadaşları (2015) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği, Irmak ve Erdoğan (2016) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılan "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; sporun sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı ve akıllı telefon bağımlılığı üzerinde anlamlı düzeyde etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Bisiklet kullanımının yaygınlaştırılmasında "Ulusal bisiklete binme politikalarını oluşturan faktörlerin" incelenmesi (Türkiye örneği: Spor yöneticilerinin görüşleri)
Araştırmanın amacı "Bisiklet kullanımının yaygınlaştırılmasında, ulusal bisiklete binme politikalarını oluşturan faktörler ile ilgili Türkiye'de aktif olarak bisiklet sporu yapmış, halen ulusal ve uluslararası bisiklet organizasyonlarında görevli bisiklet sporu yöneticisi katılımcıların, bisiklet kullanımının yaygınlaştırılmasında Ulusal Bisiklete Binme Politikalarını Oluşturan Faktörlere yönelik görüşlerinin değerlendirilmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi seçilmiştir. Araştırma desenini "fenomenoloji (olgubilim)" yaklaşımı oluşturmuştur. Veri toplama yöntemi olarak ise "görüşme yöntemi" seçilmiş ve "yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı (örneklem) seçiminde, "amaçlı örnekleme" yöntemlerinden "ölçüt örneklem" yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada toplam 6 katılımcı ile görüşme yapılmıştır ve nitel analiz yöntemlerinden "betimsel analiz" yöntemi ile "içerik analizi" yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında; katılımcıların, 1. Alt problem olan; "bisikletle tanışma ve kullanma süreçlerine" ilişkin ifadelerinde; a) çocukluk, b) gençlik ve c) yetişkinlik dönemlerine ait ana temalar ve alt temalar ortaya çıkarılmıştır. Bunlar; a) Çocukluk Dönemi: bisiklet kullanmak b) Gençlik Dönemi: yarışmak, kulüp kurmak ve yönetmek, c) Yetişkinlik Dönemi: spor ve uluslararası organizasyon yönetimi. 2. Alt problem olarak: katılımcıların "bisikletin doğası" ile ilgili metaforik (mecazi) tanımlar ortaya çıkarılmıştır. Bunlar; a) Tutku ve Olay (Yaşa bakmaksızın devam etmek) b) İsviçre Çakısı (Her işinizi yapabilir) c) Ağaç (Doğal ve sağlığa yararlı olması) d) Şeytan Arabası (Bisiklete beceri ile düşmeden binebilme) şeklindeki metaforik benzetmelerdir. 3. Alt problemde ise; katılımcıların bisiklet kullanımının yaygınlaştırılmasında ulusal bisiklete binme politikalarını oluşturan faktörlere ilişkin görüşleri ortaya çıkarılmıştır. Bunlar ile ilgili temalar; 1.Eğitim (Eğitim Programları, Eğitmen ve Ders Niteliği), 2. Sağlık (Obezite ve Hareketli Yaşam), 3. Çevre Farkındalığı (Çevreyi Korumak ve Çevreye Duyarlı Şehir), 4. Örgütsel Yapılar (Siyasi Politika), 5. Yasal Çerçeve (Vergi İndirimi, Teşvik ve Cezalar), 6. Spor ve Rekreasyon (Bisiklet Yarışları ve Rekreatif Amaçlı Bisiklet), 7. Bisiklet Turizmi (İç ve Dış Turizmi Güçlendirmek), 8. Kültürel Uyum (Aile ve Toplumsal Yapı, Yaşanılan Çevre/ortam), 9.Ekonomik Bütçe (Finans Kaynakları), 10. Amaç Farkındalığı (Hedef Belirleme ve Stratejik Planlama), 11. Ulaştırma Sistemi (Bisiklet Yol Yapımı ve Güvenlik) şeklinde kodlanmıştır. Araştırmada sonuç olarak; bisikletin kullanımını yaygınlaştırmak için öncelikle çocukluk döneminde çocukların ebeveynleri ve okul öncesi eğitimciler tarafından bisiklet ile tanıştırılmasının ve yetişkinlik dönemine kadar bisiklet farkındalığının oluşturulmasının önemi katılımcılar tarafından altı çizilerek vurgulanmıştır. Ayrıca kısa ve uzun dönem somut hedeflerin oluşturulduğu, bisiklet kullanımını teşvik edici, yaygınlaştırıcı, katılımcı ve koordinatör bir "ulusal bisiklete binme politikasının" olması gerekliliğine dikkat çekilmiştir. Anahtar kelimeler: Spor, bisiklet, bisiklet kullanımını yaygınlaştırma, ulusal bisiklete binme politikası
Yeşil tüketim yolunda doğa sporları ve etkinlikleri
Bu çalışma, doğa sporcularının yeşil ürün satın alma niyetini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda doğa sporcularının kişisel çevresel normlarının, çevresel tutumlarının ve çevresel kaygılarının yeşil ürün satın alma niyetine etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda doğa sporlarının yeşil tüketim üzerine etkisi belirlenerek, doğaya yakınlığın yani doğa sporları yapmanın yeşil tüketimi arttırma yönünde öncü olmasını sağlayabilecek bazı strateji ve öneriler belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, gözlenen ve gözlenemeyen (gizil) değişkenler arasındaki nedensel ilişkilerin sınanmasında kullanılan Yapısal Eşitlik Modeli yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu, Türkiye'deki lisanslı doğa sporcuları (n=396) oluşturmaktadır. Örneklem seçimi, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemi ile yapılmıştır. Çalışma verileri, araştırmacı tarafından Türkçe' ye uyarlanan dört farklı ölçek ve kişisel bilgilerin yer aldığı demografik bilgi formu aracılığı ile yüz yüze ve e-posta yoluyla toplanmıştır. Ölçeklerin Türkçe uyarlamasında açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Doğa sporcularının kişisel bilgilerine ilişkin analizlerde frekans, yüzde ve aritmetik ortalama gibi tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi ve tanımlayıcı istatistiki bilgileri için SPSS 25.0 paket programı, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal model testi için AMOS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada, ilk olarak ölçüm modeli ve yapısal model test edilmiştir. Modele ilişkin analiz sonuçları (p değerleri ve model uyum değerleri), modelde yer alan tüm yolların anlamlı olduğunu, modelin verilerle uyumlu olduğunu ve modelin doğrulandığını göstermiştir. Analiz sonuçlarında doğa sporcularının kişisel çevresel normlarının, yeşil ürün satın alma niyetlerini, çevresel tutumlarını ve çevresel kaygılarını; çevresel tutumlarının ve çevresel kaygılarının yeşil ürün satın alma niyetini olumlu ve anlamlı etkilediği görülmüştür. Ayrıca doğa sporcularının kişisel çevresel normları ile yeşil ürün satın alma niyeti arasındaki ilişkide çevresel tutumun ve çevresel kaygının aracılık rolü nedensellik ve çağdaş yaklaşım ilkelerine göre test edilmiş ve her iki yaklaşıma göre kısmi aracılık rolü olduğu görülmüştür. Tüm analiz sonuçları, önerilen yeşil ürün satın alma niyeti modelinin doğrulandığını kanıtlamıştır. Sonuç olarak elde edilen veriler, doğa sporcularının kişisel çevresel normlarının, çevresel tutumlarının ve çevresel kaygılarının yeşil ürün satın alma niyetine etkisi olduğunu göstermiştir. Geçmiş dönemlerde kişisel norm, çevresel tutum, çevresel kaygı ve doğa sporlarına katılım ile ilgili yapılan çalışma sonuçları ve bu çalışmada elde edilen sonuçlar göz önüne alındığında, doğa sporlarına katılımın yeşil ürün satın alma niyetini etkileyen önemli bir etken olduğu düşünülmektedir.
Geleneksel spor ve espor seyircilerinin izleyici profilleri ve tercih nedenlerinin karşılaştırılması
Bu araştırmada futbol ve eSpor izleyicilerinin veya bunları bir aktivite olarak yerine getiren bireylerin sahip oldukları motivasyonlar hakkında bilgi edinilmesi ve bu iki tür spora olan seyirci bakış açılarının ve izleyici motivasyon düzeylerinin farklılık gösterme durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca seyircilerin ister futbol ister eSpor branşlarının takipçisi olsunlar motivasyon unsurlarının ve düzeylerinin çeşitli özelliklere göre farklılaşma durumlarının tespit edilmesi amaç edinilmiştir. Araştırmanın evrenini fiziki spor olan futbol ile eSpor olarak yaygınlaşmış olan League of Legens (LOL) ve FIFA'dan birisine yakın ilgi duyan, izleyicisi olan ve takip eden, 18 yaşından büyük bireyler oluşturmaktadır. Araştırmaya futbol, FIFA ve LOL branşlarından sadece birisine daha fazla ilgi duyan ve bu branşa yönelik seyirci faaliyetlerinde bulunan ve 18 yaşından büyük bireylerin dahil edilmesine karar verilmiş olup, üç branş için eşit sayıda olacak şekilde toplamda 450 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin toplanması ve değerlendirilmesi için nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada üç branştan birisinin yakın takipçisi olan bireylerin spor motivasyonlarının tespit edilebilmesi için, Pizzo ve ark. (2018) tarafından hazırlanan "Sporda Seyirci Motivasyonları Ölçeği" uzman görüşü alınarak Türkçe'ye uyarlanıp, güvenirlik çalışması gerçekleştirilmiştir. Veriler Online anket sitesinde hazırlanan form linkinin çeşitli sosyal medya platformlarında, forumlarda yayınlanmasının akabinde toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 20 istatistik programı kullanılmıştır. Futbol, FIFA ve LOL branşlarının seyircilerinin demografik özelliklerine, sporcu ve seyirci olma ile ilgili alışkanlıklarına ve video oyun alışkanlıklarına ait dağılımlar yüzde ve frekans olarak gösterilmiştir. Araştırmada her branşta yer alan seyircilerin spor motivasyon ölçeğinde yer alan motivasyon motiflerinden aldıkların puanlar ortalama ve standart sapma ile belirtilmiştir. Araştırmada üç branşın seyircilerinin motivasyon motiflerinin onların çeşitli özelliklerine göre farklılaşma durumlarının incelenmesinde bağımsız örneklemeler için t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Üç ve üçten fazla gruba sahip değişkenler için yapılan tek yönlü varyans analizi sonucunda anlamlı çıkan değişkenler için farklılaşan grupların tespitinde post hoc testlerinden Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmadaki verilerin analizinde %95 güven düzeyi dikkate alınmıştır. Araştırmanın ana amaçlarından birisi olan branşlara göre seyirci motivasyonlarının birbirinden farkının belirlenmesi için yapılan analiz sonucunda "sosyal fırsatlar", "rol model", "bilgi edinme" ve "fiziksel çekicilik" motiflerinde istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Buna göre futbol branşı seyircisinin FIFA ve LOL branşı seyircilerine göre futbolu (kendi branşını) sosyal fırsatları sebebiyle daha az tercih ettikleri, buna karşın futbolun eSpor branşlarına göre kendisi için daha fazla rol model oluşturduğu, futbol branşı seyircisinin yine eSpor seyircisine göre sporun fiziksel çekiciliğini daha fazla hissettikleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Motivasyon, Seyirci, Spor, eSpor
Sporda yönetsel macera eğitim uygulamalarının zihinsel süreçler üzerine etkisi
Yönetsel maceraya dayalı eğitim uygulamalarının bireylerin zihinsel süreçler üzerine etkisini ve bu etkinin kalıcılık düzeyini incelemek amacıyla yapılan bu çalışma, bireysel ve örgütsel anlamda toplumun her kesiminden bireylere fayda sağlayacağı için önem arz etmektedir. Çalışma tek günlük pilot ve 12 haftalık ana çalışma olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Bu çalışmalar nitel ve nicel tekniklerin kullanıldığı karma araştırma yöntemine göre tasarlanmıştır. Ana çalışma; kontrol gruplu öntest, sontest ve izleme test deneysel desen, pilot çalışma; kontrol grupsuz tek gruplu öntest sontest yarı deneysel desen olarak yapılandırılmıştır. Çalışmanın örneklemini seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 37'si kadın, 79'u erkek olmak üzere toplam 116 birey oluşmaktadır. Çalışmaların veri toplama aracı; demografik bilgileri sorgulayan kişisel bilgi formu, Özen ve Yalçın (2010) tarafından geliştirilen "Macera Eğitimi Kazanımları Ölçeği" ve iki soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formundan oluşmaktadır. Verilerin analizinde nitel veriler içerik analizi, nicel veriler normal dağılım göstermesinin saptanması sonucunda parametrik testlerden ilişkili ve ilişkisiz örneklemlerde t-testleri, tekrarlı ölçümler tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonrası elde edilen bulgular; uygulamaların ölçeğin alt boyutlarına ilişkin puanlarda, katılımcıların lehine bir artış gösterdiğini ve bu artışın devam ettiğini ortaya koymaktadır. Tüm çalışma grupları için ölçeğin alt boyutlarına ilişkin iç tutarlılık katsayıları α=.53 ile α=.91 arasında değişmektedir. Nitel verilerin analizi sonucunda, tespit edilen kodların ölçeğin alt-boyutlarında yer alan zihinsel süreçlerle örtüştüğü saptanmıştır. Sonuç olarak maceraya dayalı eğitim uygulamalarının söz konusu örneklem üzerinde zihinsel süreçlere olumlu olarak etki ettiği bu etkisini ise bir yıl gibi bir uzun vadede devam etse de anlamlı olmayan azalma gösterdiği saptanmıştır.
Lider Ol Veya Öl: E-sporcuların liderlik algıları üzerine bir araştırma
Liderlik, insanlık tarihiyle yaşıt bir olgudur. Ancak daima çağın gereksinimlerine uygun bir şekilde dönüşüme uğramaktadır. Buna uygun bir şekilde liderlik, modern çağın popüler spor branşı olan e-spor alanında da incelenmesi gereken bir konudur. Bu bağlamda araştırmanın amacı, e-sporda liderliğin hangi bileşenlerden oluştuğunu ortaya koymak ve bu bileşenlerin lider-üye etkileşimi, örgütsel sadakat ve görev performansı kavramlarıyla olan etkileşimini test etmektir. Araştırmanın evreni Türk takımlarında oynayan profesyonel e-spor oyuncularından oluşmaktadır. E-sporda liderliği oluşturan bileşenleri belirleyebilmek için öncelikle pilot bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışma kapsamında nitel yöntemler ve içerik analizi aracılığıyla e-sporda liderlik algısı ile ilgili kodlara ve temalara ulaşılmıştır. Pilot çalışmanın nicel aşamasında bu kodlar ve temalar baz alınarak oluşturulan ölçek madde havuzu açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerine tabi tutulmuştur. Böylelikle, E-sporda Liderlik Algısı Ölçeği geliştirilmiştir. Ana çalışma aşamasında yapısal eşitlik modellemesi ile öngörülen araştırma modelinin geçerliliği test edilmiştir. Bu testler; doğrulayıcı faktör analizi, yol analizi ve bootstrap yöntemleri aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Analizler neticesinde öngörülen modele ilişkin etki değerlerinin anlamlı olduğu bulgulanmıştır. Sonuç olarak; e-sporda liderlik algısı, lider-üye etkileşimi, örgütsel sadakat ve görev performansı bileşenlerinin birbirlerini anlamlı bir şekilde etkilediği ve modelin geçerli olduğu tespit edilmiştir.
Karanlık ile aydınlığın savaşı: Taraftarlarda karanlık ve aydınlık üçlü ile empati, schadenfreude, takım kimliği ve faır play ilişkisi
Bu araştırma, Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve diğer spor kulüplerinin taraftarlarının karanlık üçlü, aydınlık üçlü, schadenfreude, takım kimliği, empati ve fair play düzeylerini belirlemeyi ve bu özellikler arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak, kolayda ve kartopu örnekleme yöntemleri ile 709 futbol taraftarından çevrimiçi anket yoluyla veri toplanmıştır. Çeviri-geri çeviri yöntemiyle Türkçeye uyarlanan ölçekler, AFA ve DFA ile test edilmiştir. Yakınsak geçerlik için AVE ve CR değerleri, ayırt edici geçerlik için HTMT ve iç tutarlık için Alpha değerleri hesaplanmıştır. Model 1, karanlık üçlü, schadenfreude ve takım kimliği yapılarından, Model 2 ise aydınlık üçlü, duyuşsal empati, takım kimliği ve fair play yapılarından oluşmaktadır. Sonuçlara göre, Model 1'de karanlık üçlü ile schadenfreude ve schadenfreude ile takım kimliği arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Karanlık üçlü ile takım kimliği arasında doğrudan ilişki bulunmamakla birlikte, schadenfreude'nin aracılık etkisi tespit edilmiştir. Model 2'de ise aydınlık üçlü ile duyuşsal empati arasında pozitif, aydınlık üçlü ile takım kimliği arasında negatif ilişki; duyuşsal empati ile fair play arasında negatif, takım kimliği ile fair play arasında pozitif ilişki belirlenmiştir. Ayrıca, duyuşsal empatinin aydınlık üçlü ile fair play arasında aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Spor yükseköğretim kurumlarında stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisinin incelenmesi
Bu araştırmada spor yükseköğretim kurumlarında stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye' de bulunan toplam 63 üniversitenin spor bilimleri fakülteleri ve beden eğitimi ve spor yüksekokullarında görev yapan yönetici ve akademik personel oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 6 spor bilimleri fakültesi ve 19 beden eğitimi ve spor yüksekokulu olmak üzere toplam 25 üniversitenin spor yöneticisi ve akademik personeli oluşturmaktadır. Bu araştırma, betimsel nitelik taşıyan ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada veriler, yönetici ve akademik personelden ölçek yolu ile toplanmıştır. Araştırmada geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış iki ölçme aracı kullanılmıştır. Birincisi, yöneticilere uygulanan Stratejik Liderlik Ölçeği; ikincisi ise yönetici ve akademik personele uygulanan Örgütsel Bağlılık Ölçeği' dir. Yapılan analizler sonucu spor yöneticilerin stratejik liderlik alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde, yöneticilerin etik liderlik özelliklerinin en yüksek, politik liderlik özelliklerinin ise en düşük değerlere sahip olduğu görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bir diğer bulguya göre, yöneticilerin ve akademik personelin örgütsel bağlılık düzeylerinin yüksek olduğu ve sırası ile en çok duygusal bağlılık, normatif bağlılık ve devamlılık bağlılığı özelliklerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırmada yöneticilerin stratejik liderlik ve akademik personelin örgütsel bağlılık alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif, ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular sonucunda, yöneticilerin stratejik liderlik özellikleri ile akademik personelin örgütsel bağlılık düzeylerinin paralellik göstermediği söylenebilir. Yapılan çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre ise, yönetici politik liderlik alt boyutunun, akademik personel duygusal bağlılık alt boyutuna anlamlı bir etki yaptığı tespit edilmiştir. Yöneticilerin stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık alt boyut puan ortalamaları arasındaki kanonik korelasyon analizi bulguları incelendiğinde ise yöneticilerin stratejik liderlik özellikleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında %28.6' lık pozitif ancak düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmada yöneticilerin ve akademik personelin örgütsel bağlılık alt boyut puan ortalamaları arasındaki kanonik korelasyon analizi bulgularına göre ise yöneticilerin duygusal bağlılık alt boyutu ile çalışanların örgütsel bağlılık alt boyutları arasında ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu araştırma sonucunda; spor yöneticilerinin stratejik liderlik özellikleri ile yönetici ve akademik personel örgütsel bağlılık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Ancak, spor yöneticilerinin kendi örgütsel bağlılık düzeylerinde etik liderlik alt boyutunun, akademik personelin örgütsel bağlılık düzeylerinde ise politik liderlik alt boyutunun en yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan yönetici duygusal bağlılık alt boyutu ile akademik personel örgütsel bağlılık alt boyutları arasındaki ilişki ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca her iki değişkende de en yüksek orana duygusal bağlılık alt boyutunun sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Spor turizmi yapan otel işletmelerinin hizmet kalitesinin sporcular açısından değerlendirilmesi
Günümüzde turizm, endüstrinin içerisinde önemli bir alan olarak tanımlanıyor. Turizm sektörü, milli geliri pozitif yönde etkileyerek, geniş kitlelere iş imkânı sunmanın yanında, özellikle gelişmekte olan ülkelerin yatırımlar için ihtiyaç duyduğu dövizi ülkeye çekerken aynı zamanda bu ülkelerin en önemli reklam araçlarından biri olarak kabul edilmektedir. Hizmet sektöründe önemi her geçen gün artan turizm işletmeleri, müşteri memnuniyetini sağlamak ve bunu sürekli hale getirmek için hizmet kalitesi kavramına odaklanmaktadır. Bu süreçte, turizm işletmeleri düzenli olarak hizmet kalitesinin ölçmek suretiyle müşterilerin beklentilerini karşılama çabası içerisindedirler. Müşterilerin beklentilerini karşılamanın en kritik noktalarından biri ise müşteriyi doğru tanımlamak, müşterinin istek ve beklentilerini doğru bir biçimde yorumlayabilmektir. Özellikle Spor Turizminde faaliyet gösteren otellerin, müşterilerinin hizmet kalitesi algısının ne yönde olduğunu bilimsel yöntemlerle araştırılıp anlaşılması bu hizmeti sunan otel işletmelerinin doğru yönelimler yapabilmesi ve gelecekteki pozisyon ve yapacakları yatırımlar açısından önem arz etmektedir. Bu noktadan hareketle yapılan bu çalışma ile, spor turizmi yapan otellerin sporculara sundukları hizmetlerin kalitesini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenirlik bir ölçüm aracı geliştirmek, geliştirilen bu ölçüm aracı ile onların hizmet kalitesi algı puanlarını belirlemek ve elde edilen bulgular doğrultusunda alınması gereken yönetsel ve fiziksel tedbirlere yönelik otel işletmelerine öneriler sunmak amacı ile yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda planlan araştırma, genel tarama modellerinden biri olan kesit alma yaklaşımı ve ilişkisel tarama modeliyle yapılmıştır. Araştırmanın çalışma evreni aynı zamanda örneklem grubunu oluşturmuştur. Oransız eleman örnekleme yöntemi ile seçilen 2016-2017 Türkiye Futbol, Voleybol, Basketbol liglerindeki takım sporcularından ve bireysel spor yapanlar içerisinden 247 erkek, 142 kadın olmak üzere toplam 389 sporcudan oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Bu amaçla araştırmacı tarafından "Spor Turizmi Hizmet Kalitesi Ölçeği (STHKÖ)" açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılarak geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme aşamasında öncelikli olarak geniş bir literatür taraması yapılmış ve konunun uzmanları ile yapılan görüşmeler sonucunda, 62 maddeden oluşan bir soru havuzu oluşturulmuş ve açıklayıcı faktör analizi için 168 sporcuya uygulanmıştır. Bu uygulama sonucunda ölçeğin 34 madde ve 6 alt boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. 34 madde ve 6 alt boyuttan oluşan bu yeni yapıyı n=389 sporcuya yeniden uygulayarak ölçeğe doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bu analiz sonucunda ölçeğin 28 madde ve 5 alt boyuttan oluştuğu gözlenmiştir. Son olarak ölçeğin ve alt boyutların Alfa iç tutarlılık değerlerine bakılarak faktörler tanımlanmıştır. Birinci alt boyut "Spor alanı" (1., 2., 3., 7., 8., 10., 11., 12., 13., 15., 17., 19. ve 28)'inci maddelerden oluşmuş ve α =0.96'dır, ikinci alt boyut "Çalışanlar" (9., 16., 18., 21., 23 ve 26)'ncı maddelerden oluşmuş ve α =0.82'dir, üçüncü alt boyut "Eğlence" (14., 20., 24 ve 25)'inci maddelerden oluşmuş ve α =0.90'dır, dördüncü alt boyut "Hijyen" (4., 5 ve 6)'ncı maddelerden oluşmuş ve α =0.85 ve beşinci alt boyut olan "Otel Odası" (24. ve 27)'inci maddelerden oluşmuş α =0.80 olarak belirlenmiştir. Toplam ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık değerleri ise α=0.96 olarak bulunmuştur. Ölçek maddeleri (Hiç Katılmıyorum=1-Tamamen Katılıyorum=10) olacak şekilde 10'lu likert olarak puanlanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde; sporcuların demografik özelikleri ile ilgili frekans dağılımları betimsel istatistik yöntemi ile belirlenmiştir. Bağımsız değişkenler ile ilgili elde edilen veriler (p>0,05) düzeyinde homojen bir dağılım gösterdiği için Parametrik Hipotez Testleri kullanılmıştır. Cinsiyet ve medeni durum ile hizmet kalitesi alt boyutları arasındaki farka T testi, eğitim düzeyi, klasman, spor branşı, konakladığı otel sınıfı, otelde konaklama süresi ve otelin bulunduğu bölge ile hizmet kalitesi alt boyutları arasındaki farka tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve gruplar arasında fark olduğunda ise farkın hangi gruplar dan kaynaklandığını tespit etmek için Tukey Post-Hoc analizi yapılmıştır. Yaş, aylık gelir, spor yılı ile hizmet kalitesi alt boyutları arasındaki ilişkiye Pearson Korelasyon analizi ile bakılmıştır. Araştırmanın anlamlılık düzeyi p<0,05 düzeyinde kabul edilmiştir. Çalışma sonucunda sporcuların hizmet kalitesi algı puanlarının aritmetik ortalamasının otel odası, hijyen ve çalışanlar alt boyutlarında yüksek, spor alanı ve eğlence alt boyutlarında ise orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Branş değişkeninde bireysel sporcuların hizmet kalitesi algılarının çalışanlar ve hijyen alt boyutlarında takım sporcularına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı ve bireysel sporcuların daha yüksek ortalamaya sahip oldukları görülmüştür. Medeni durum değişkenine göre çalışanlar alt boyutunda hizmet kalitesi algı puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve evli olanların, bekar olanlara göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu saptanmıştır. Konaklama süresi ile hizmet kalitesi arasındaki farklılık incelendiğinde spor alanı ve çalışanlar alt boyutunda anlamlı farklılıklar olduğu ve beş gün ve üzeri konaklayanların ortalamasının, bir-iki gün ve üç-dört gün üzeri olanlardan daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Konaklanan otel sınıfı ile hizmet kalitesinin spor alanı, çalışanlar hijyen ve eğlence alt boyutları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Farklığın hangi guruplardan kaynaklandığı incelendiğinde beş yıldızlı otellerin lehine olduğu görülmüştür. Yaş, spor yılı ve gelir durumu değişkeni ile spor alanı alt boyutunda pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Eğitim, cinsiyet ve klasman değişkenleri ile hizmet kalitesi arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir.
Spor tüketicilerinin satın alma kararının nöropazarlama yöntemleri ile incelenmesi
İnsanın karar verme ve satın alma sürecinde Sistem 1 ve Sistem 2 olmak üzere iki sistem etkilidir. Bunlardan Sistem 1 bilinçdışı (duygusal) tepkileri kapsarken, Sistem 2 bilinçli (rasyonel) tepkileri kapsar. Geleneksel araştırma yöntemleri Sistem 2'den, nöropazarlama araştırmaları ise Sistem 1'den gelen bulguları analiz etmektedir. Tüketicilerin satın alma davranışlarını anlama noktasında hem bilinçli hem de bilinç dışı tepkilerin analiz edilmesi gerekmektedir. Yapılan bu çalışmada hem geleneksel araştırma yöntemleri hem de nöropazarlama araştırma yöntemleri birlikte kullanılarak spor tüketicilerinin satın alma kararını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ana amacı, egzersiz yapan ve yapmayan spor tüketicilerinin satın alma kararını etkileyen faktörlerin nöropazarlama yöntemleri (Göz İzleme Cihazı, EEG ve Galvanik Deri Tepkisi) ile incelenmesidir. Araştırmaya internet üzerinden spor ürünü satın alan 24 lisanslı sporcu ve 24 sedanter olmak üzere 48 gönüllü spor tüketicisi dahil edilmiştir. Çalışmada toplam 12 kadın sporcu, 12 erkek sporcu, 12 kadın sedanter ve 12 erkek sedanter olmak üzere 48 spor ürünü satın alan tüketici bulunmaktadır. Katılımcıların demografik verileri incelendiğinde, satın alma kararını etkileyebilecek bağımsız değişkenlerden olan yaş, gelir düzeyi ve alt boyutlarında; cinsiyet ve spor yapma durumuna göre fark olmadığı ve çalışmaya katılan spor tüketicilerinin benzer yaş, gelir ve alt boyutlarına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırma, karma yöntem bir araştırma olup içiçe geçmiş (embedded) desenli yarı deneysel türdedir. Bu araştırma büyük ölçüde nicel olup, nitel yöntem nicel verilerin desteklenmesi ve açıklanması amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın deney öncesi aşamasında araştırmacı tarafından hazırlanmış olan anket formu uygulanmış ve katılımcıların demografik bilgileri, lisanslı sporcu olma/olmama durumları, satın alma kararlarını etkileyen faktörler (marka, fiyat ve ürün özellikleri tercihleri) ile ilgili veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda bireylerin daha çok tercih ettikleri markalara, ürün özelliklerine ve fiyat faktörlerine göre kişiye özgü deney düzeneği oluşturulmuştur. Deney sırasında satın alma kararını etkiyen faktörü (marka, fiyat ve ürün özellikleri) belirleyebilmek için katılımcılara farklı marka, fiyat ve ürün özelliklerine sahip tişörtler gösterilerek bir ürünü satın alması istenmiştir. Katılımcının ürünleri incelemeye başladığı ve satın alma işlemlerinin tamamlandığı süre içerisinde, veriler Göz İzleme Cihazı, EEG ve Galvanik Deri İletkenliği cihazları ile ölçüm yapılarak toplanmıştır. Deney sonrası yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile katılımcıların hangi ürünü neden satın aldıkları ile ilgili açık uçlu soru sorularak elde edilen sonuçların açıklanması ve desteklenmesi sağlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda spor tüketicilerinin, geleneksel pazarlama yöntemi ile nöropazarlama yöntemi arasındaki satın alma kararlarının birbirinden farklı olduğu ve kişilere ankette verdikleri yanıtlara özgü deney düzeneği hazırlandığında farklı satın alma davranışları sergiledikleri gözlenmiştir. Spor tüketicileri, ankette baskın olarak marka derken, deney sırasında baskın olarak ürün özelliklerine göre satın alma kararı gerçekleştirmişlerdir. Deneyde alınan karar ile EEG, GSR ve Eye Tracking arasındaki ilişki ve uyuma ait tüm bulgular değerlendirildiğinde, tüketicilerin deneyde aldıkları kararlar ile GSR ve EEG (AF3 Alfa, AF3 Beta, AF4 Alfa ve AF4 Beta) pik kararları arasında bir uyum olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlara göre tüketicilerin deneyde verdikleri cevapların nörometrik ve biyometrik ölçümlerle de desteklendiği görülmektedir. Deney sonucunda, sedanterler ve sporcular arasındaki satın alma kararının birbirinden farklı olduğu, sedanterlerin baskın olarak marka faktörüne göre satın alma kararı alırken, sporcuların baskın olarak ürün özelliklerine göre karar verdikleri bulunmuştur. Ayrıca, kadınların baskın olarak marka faktörüne göre satın alma kararı alırken, erkeklerin baskın olarak ürün özelliklerine göre karar verdikleri ve satın alma kararının birbirinden farklı olduğu belirlenmiştir.
Ergen bireylerde serbest zaman yönetimi, serbest zamanda sıkılma algısı ve internet bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi
Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Antalya ili Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerinde, eğitim gören lise öğrencilerinin serbest zaman yönetimi ile internet bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkide serbest zamanda sıkılma algısı düzeylerinin aracı rolünü ortaya çıkarmak amacıyla ilişkisel tarama modeli ile tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini Antalya ilinde 2022-2023 eğitim öğretim döneminde yer alan 246 tane lisede eğitim gören 53.803 kız ve 49.738 erkek toplam 103.541 öğrenci oluştururken, örneklemi ise tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 4 lisede eğitim ve öğretim gören 9-10-11. sınıflardan 391 kız ve 387 erkek (ort) toplam 778 (Ortyaş=15.37±0.77) öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmaya katılan öğrencilerden elde edilen veriler Wang vd. (2011) tarafından geliştirilmiş ve Akgül ve Karaküçük (2015) tarafından Türkçeye uyarlanmış "Boş Zaman Yönetimi Ölçeği", Iso-Ahola ve Weissinger (1990) tarafından geliştirilmiş ve Kara vd. (2014) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılmış "Serbest Zamanda Sıkılma Algısı Ölçeği", Nichols ve Nicki (2004) tarafından geliştirilmiş ve Günüç ile Kayri (2010) tarafından Türkçeye uyarlama çalışması yapılan "İnternet Bağımlılığı Ölçeği" ve bazı demografik özellikleri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanmış olan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada verilerin analizinde frekans (%), aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma (Ss) kullanılmıştır. Boş Zaman Yönetimi, Serbest Zamanda Sıkılma Algısı ve İnternet Bağımlılık Ölçekleri geçerlik çalışmaları için Doğrulayıcı Faktör Analizi, güvenirlik çalışmaları için Cronbach alpha değerlerine bakılmıştır. İlişkiyi saptamak için Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu analizi kullanılmıştır. Sonuçlar 0.05 ve 0.01 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın değişkenleri arasındaki hipotez modelin regresyonel yaklaşımla incelenmesinde, serbest zaman yönetimi ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkide serbest zamanda sıkılma algısı aracılık rolünü ortaya koymak için yapısal eşitlik modeli ile yol analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda; serbest zaman yönetimi, serbest zamanda sıkılma algısı ve internet bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Serbest zaman yönetimi ve serbest zamanda sıkılma algısı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu; serbest zaman yönetimi ve internet bağımlılığı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu; serbest zamanda sıkılma algısı ve internet bağımlılığı arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Dijital pazarlama kapsamında, taraftarların mobil pazarlama algısı, takım özdeşim düzeyleri ve satın alma niyetlerinin incelenmesi
Dijital ortamda insanlar arasındaki iletişim ve etkileşim internet hizmetlerinin çoğalması ile birlikte oldukça önemli bir hal almış durumdadır. İnternet hizmetleri sayesinde Bireyler online olarak sosyal medya hesapları açmakta ve sosyal medya ortamlarında ciddi anlamda zaman geçirmeye yönelmektedirler. Sosyal medya platformlarının tüm internet kullanıcılarına açık olması, bu platformlardan hizmet alan kullanıcıların karşılıklı olarak çift yönlü iletişim ve etkileşim olanaklarını da artırmaktadır. İnternet teknolojisinin gelişmesi beraberinde yeni ve daha etkili iletişim ve etkileşim sunan sosyal medya platformlarını meydana getirmesi kullanıcılar arasındaki bu etkileşimi de daha sağlam bir hale getirmektedir. Dolayısı ile insanların gerek sabip oldukları cihazlarından gerekse mobil cihazlarından internet bağlantısı vasıtası ile iletişim ve etkileşimlerini bu denli yoğunlaştırdığı çağımızda, pazarlama faaliyetlerinin de bu kapsamlı ve yoğun iletişim ortamından etkilendiğini bir gerçektir. Klasik pazarlama faaliyetleri dijital dünyanın imkanlarının artması ile yerelde olduğu gibi tüm dünyada da yeni pazarlama faaliyetlerini geliştirildiği, buna bağlı olarak örgütlerin, internet hizmetleri vasıtası ile yerelde ve küresel anlamda hızlı ve etkili bir şekilde haberleşme, eğlence, alışveriş, oyun vb. etkinlikleri gerçekleştirmek için kullandıkları özellikle sosyal medya hesapları vasıtası ile rahatlıkla gerek benzer örgüt yapıları ve paydaşları gerekse diğer insanlarla rahatlıkla iletişim kurabildikleri açıktır. Dijital pazarlamanın hakim olmadığı dönemlerde tüketicilerin ihtiyaç duydukları bir ürün ya da hizmet ile ilgili ön değerlendirmelerine yardım edecek bilgi kaynakları sınırlı iken dijital pazarlama unsurlarının hakim olduğu Günümüzde şikayet ve memnuniyet durumlarını belirtir internet siteleri ,dijital ortamda oluşturulan memnuniyet anketleri, sosyal medya ortamında bireylerin ürün ya da hizmetle ilgili deneyimlerinin birebir iletişim ile öğrenilebilmesi, ürün ya da hizmet üreticilerinin insanların sürekli olarak yanında bulundurdukları ve internete bağlı olduğu sürece bilgi alışverişine imkan sunan mobil iletişim kanalları ile reklam ve bilgilendirme iletileri gönderebiliyor olmaları gibi olanaklar dijital pazarlama ve bu kapsamdaki mobil pazarlama faaliyetlerinin tüketicilerin satın alma davranışlarını etkilediği söylenebilmektedir Bu çalışma ile Süper Lig' de şampiyonluk yaşamış 4 büyük takım taraftarlarının mobil pazarlamaya yönelik algılarının ve takımları ile özdeşleşme düzeylerinin mobil cihazlarında yüklü olan mobil uygulamalar ve internet siteleri aracılığı ile takımlarının lisanslı ürünlerini satın alma niyetleri ile olan ilişkilerin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Taraftarların mobil pazarlama algıları ve özdeşleşme düzeylerinin bu mobil satın alma süreçlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmada Taraftarların mobil pazarlama algıları ve özdeşleşme düzeylerinin bu mobil satın alma düzeylerine etki eden demografik ve diğer özellikleri de incelenmiştir. Süper Lig'de şampiyonluk yaşamış 4 büyük takım taraftarlarının mobil pazarlama kapsamında takımlarının lisanslı ürünlerine yönelik satın alma niyetlerinin incelenmesi, bu bağlamda taraftarların mobil uygulamalara yönelik algı ve kullanım düzeyleri, mobil pazarlama kapsamında kullanmış oldukları uygulamalar aracılığı ile takımlarının lisanslı ürünlerini satın alma niyetlerinin incelenmesi, fiyat ve ürün, konfor, yer, haz ve gizlilik konularında algıladıkları fayda durumlarının incelenmesi araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden 'Yakınsak Paralel Desen' modeli uygulanmıştır. Çalışma dahilinde, Nitel verilerin toplanması amacıyla yine 21 adet süper ligde şampiyonluk yaşamış 4 büyük takım taraftardan derinlemesine mülakat tekniği ile veri toplanmış ve Nitel sonuçlara ilişkin Bulgular NVIVO 13.00 paket programı ile yapılmıştır. Nicel verilerin toplanması aşamasında veri toplama aracı olarak anket ve veri toplama yöntemi olarak ölçek kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümünde demografik bilgilere ilişkin sorular yer almaktadır. Anket formunun ikinci bölümde, Karaoğlan (2020) tarafından geliştirilen ve "Mobil Alışverişe İlişkin Algılanan Fayda"yı ölçen Güvenirlik analizleri, Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda 19 ifade ve 5 boyuttan oluşan, Fiyat ve ürün, Konfor, Yer, Haz ve Gizlilik boyutu düzeyinde değerlendirilen bir ölçek kullanılmıştır. Anket formunun üçüncü bölümünde ise Çiftyıldız ve Sütütemiz (2021) tarafından adapte edilmiş olan Lisanslı ürünlere yönelik Takımla Özdeşim ve Satın Alma Niyeti ölçekleri kullanılmıştır. Nicel verilerin Analizleri SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Nitel verilerin toplanması amacıyla yine 21 adet süper ligde şampiyonluk yaşamış 4 büyük takım taraftardan derinlemesine mülakat tekniği ile veri toplanmış ve Nitel sonuçlara ilişkin Bulgular NVIVO 13.00 paket programı ile yapılmıştır. Çalışma sonucunda taraftarların mobil pazarlama algılarının yüksek olduğu ve taraftarı oldukları takımların lisanslı ürünlerini mobil pazarlama kanalları ve araçları vasıtası ile satın alma niyetleri üzerinde takım özdeşleşim düzeylerinin olumlu yönde etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Pazarlama, Dijital Pazarlama, Mobil Pazarlama, Takım Özdeşleşim, Satın alma Niyeti
Tüplü dalış eğitmenlerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, tüplü dalış eğitmenlerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi ve arasındaki ilişki düzeyinin belirlenmesidir. Araştırmanın evrenini, ülkemizin başat 3 ayrı bölgesinde yer alan dalış merkezleri bünyesinde eğitmenlik yapan dalış profesyonelleri oluşturmaktadır. Bu 3 bölge (Marmara- İstanbul, Akdeniz- Antalya, Ege- Muğla) Türkiye'nin en çok dalış eğitimi verilen ve en çok dalış noktasına sahip bölgelerdir. Araştırmanın örneklemini ise; bu bölgelerde dalış okulu sahibi olan veya eğitmenlik yapan, çalışmaya gönüllü olarak katilim sağlayan 162 (nkadin=48, nerkek=114) birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Pnes (2005) tarafından geliştirilen Capri (2013) tarafından uyarlanan "Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu (Tö-Kf)" ve Brayfield ve Rothe (1951) tarafından geliştirilen keser ve Bilir tarafından uyarlanan "İş Tatmini Ölçeği (İtö)" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. İkili karşılaştırmalar için bağımsız değişken t testi, üç veya daha fazla değişkenli karşılaştırmalar için çoklu varyans analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak çalışmada sorgulanan değişkenlerden cinsiyet, eğitim ve medeni duruma göre istatistiki olarak anlamlılık bulunmazken, statü, yaş, tecrübe, çalışılan bölge, çalışma biçimi ve gelir değişkenlerine göre iş tatmini ve tükenmişlik düzeylerinde istatistiki farklılıklar tespit edilmiştir. İş tatmini ve tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Çalışmanın sonuçları ele alınarak araştırmaların nitel veriler ile güçlendirilmesi, ülkemiz spor turizmindeki yerinin otoritelerce duyurulması ve gelişimi için halkla ilişkiler çalışmalarının yapılması önerilmektedir.
Futbol hakemlerinin liderlik ve özgüven ilişkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın temel amacı, Antalya ilinde faaliyet gösteren futbol hakemlerinin liderlik ve özgüven arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca katılımcı hakemlerin demografik özelliklerine bağlı olarak liderlik ve özgüven düzeylerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada, betimsel tarama modeli benimsenmiştir ve veri toplama süreci anket formu aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın evrenini, Antalya'da farklı klasmanlarda görev yapan futbol hakemleri oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi, 2022-2023 futbol sezonunda Antalya ilinde farklı klasmanda (üst klasman hakemi, üst klasman yardımcı hakemi, bölgesel hakem, bölgesel yardımcı hakem, kadın bölgesel hakem, kadın bölgesel yardımcı hakemi, il hakemi ve aday hakem) görev yapan 227 (192 erkek ve 35 kadın) gönüllü katılım sağlayan futbol hakemlerinden oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen 9 maddelik Kişisel Bilgi Formu, Akın (2007) tarafından geliştirilen ve 33 maddeden ve 2 alt boyuttan oluşan Özgüven Ölçeği ile Dereli (2003) tarafından geliştirilip türkçeye uyarlanan ve 4 alt boyutu ve 32 maddesi bulunan Liderlik Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında iki değişken arasındaki farklılıkların incelenmesi amacı ile bağımsız örneklem t-testi ikiden fazla değişkenin arasındaki farklılıkların incelenmesi için tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Katılımcıların özgüven ve liderlik stilleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının incelenmesi amacı ile ise pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmaya verilen yanıtların iç tutarlılığı Cronbach Alpha katsayısı ile hesaplanmıştır (Tablo 5.1). Araştırma kapsamında anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak ele alınmıştır. Test sonuçları kapsamında liderlik yönelimi ve özgüven arasında pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Sanal deneyim etkinliği ve fijital pazarlama kapsamında konsol oyunlarının tüketicilerin satın alma niyeti üzerine etkisinin incelenmesi
Uluslararası düzeyde gerçekleştirilen sanal gerçeklik çalışmalarının büyük çoğunluğu eğitim-öğretim amacı kapsamında gerçekleştirilmiş ancak dijital oyunlar ve konsol oyunları bağlamında sanal gerçeklik oyunlarının kullanıcı bireylere yaşattığı deneyimler ayrıca ele alınmamıştır. Gerçekleştirilen araştırmanın amacı, sanal gerçeklik oyunlarının bireylerde yaşattığı deneyimlerin belirlenmesi ve bu deneyimlerin alan uzmanları görüşleri eşliğinde bağlamsal ve kavramsal olarak farklı değişkenlere göre incelenmesidir. Nihai örneklemini sanal gerçeklik oyun deneyimine sahip (n=208) bireyin oluşturduğu araştırmanın ilk aşamasında bireylerin sanal gerçeklik deneyimleri belirlemeye olanak sağlayan "Sanal Gerçeklik Deneyim Ölçeği (SGDÖ)" geliştirilmiş ve geçerlik güvenirliği sağlanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise sanal gerçeklik oyun deneyim unsurlarına bağlı olarak dijital oyunlar ve yazılım konusunda deneyimli, alanında uzman niteliğe sahip, üst düzey yönetici konumundaki (n=16) bireyler ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Son olarak SGDÖ kapsamında elde edilen boyutlar ile sanal gerçeklik deneyimlerine ilişkin uzman görüşleri neticesinde ortaya çıkan kodlar, bağlamsal ve kavramsal olarak incelenerek karşılaştırılmış ve eşleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre bireylerin sanal gerçeklik oyun deneyimlerinin "Haz", "İçine Çekme", "Akış", Etkisinde Kalma" ve "Etkileşim" olduğu belirlenmiş, SGDÖ boyutlarından "İçine Çekme" boyutu; "ikinci (yeni) dünya", "bağımsız gerçeklik", "ortam (fiziksel)", "içinde olma hissi", "gerçek deneyim" ve "gerçeklikten kopma" kodları ile eşleştirilmiştir. Aynı prensip ve anlayış doğrultusunda "Haz" boyutunun; "eşsiz deneyim", "gerçeklik", "eğlendirme" kodları ile "Etkisinde Kalma" boyutunun "günlük yaşama etkisi" ve "öz kontrol yansıması" kodları ile Akış" boyutunun ise "aktif ve fiziksel oyuncu" kodu ile eşleştiği saptanmıştır. Ayrıca "pozitif etki" kodunun tüm SGDÖ boyutları ile eşleştiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, sanal gerçeklik oyunlarının bireyler üzerinde eşsiz bir deneyim yaşatma noktasında öne çıktığı, üretici firmalara ve uygulayıcılara önemli bilgiler sağlayacağı ifade edilebilir.
Benim kimliğim sporcu: Sporcuların atletik kimlik düzeyleri, erkeklik normları ve yaşam tatmini değişkenlerinin toplumsal cinsiyet perspektifinden incelenmesi
Bu araştırmada, takım sporcularının sporcu kimlik düzeylerinin, kapsayıcı erkeklik özelliklerinin ve yaşam tatmin düzeylerinin arasındaki nedensel ve bağıntısal etkileri ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'de dört farklı branşta (basketbol, hentbol, futbol, voleybol) aktif olarak lisanslı sporculuk yapan, 293 kadın ve 292 erkek olmak üzere toplam 585 sporcudan oluşmaktadır. Veri toplama araçları; kapsayıcı erkeklik teorisi ölçeği, sporcu kimliği ölçeği, yaşam tatmini ölçeği ve demografik bilgiler olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Araştırmaya ilişkin hipotezleri test etmek amacıyla, veri analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde/frekans gibi betimsel istatistiki verilerin yanında, doğrulayıcı faktör analizi ve yol analizi (path) gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, sporcu kimliği ile yaşam tatmini ve kapsayıcı erkeklik özellikleri ile yaşam tatmini arasında doğrudan etki olduğu ortaya konmuş, sporcu kimliği ve kapsayıcı erkeklik özellikleri arasında herhangi bir etki tespit edilememiştir. Ayrıca sosyal kimlik, sporla sınırlanmış, saldırganlık ve kavga, eşcinsellik, duygusal yakınlık ve fiziksel temas alt boyutlarının yaşam tatmini üzerinde pozitif yönlü, olumsuz duyuşsallık boyutunun ise negatif yönlü etkisi tespit edilmiştir.
Üniversitelerin sürdürülebilirlik yolculuğu: Kampüslerin ve spor alanlarının yönetici ve öğrenci perspektifinden değerlendirilmesi
Son yıllarda ciddiyeti giderek artan en önemli konulardan biri sürdürülebilirliktir. Sürdürülebilir yükseköğretim kurumları da çevre bilincine sahip bireyler yetiştirerek, bölgesel ve küresel düzeyde sürdürülebilir toplum inşasına katkıda bulunmaktadır. Evrensel bilginin üretildiği merkezler olarak yaşayan bir laboratuvarı temsil eden üniversiteler aynı zamanda kampüslerindeki spor alanlarıyla da paydaşlarına sağlıklı yaşam imkânı sunabilmektedir. Bu bağlamda çalışmada, UI GreenMetric listesinin Türkiye sıralamasının en üst sıralarında yer alan 6 üniversitenin "kampüsleri" ve "spor tesisleri ve rekreasyon alanları"; sürdürülebilirlik ofisi temsilcisi, spor tesisleri yetkilisi ve öğrenci bakış açısıyla bütüncül bir yapıda nitel bir paradigmayla incelenmiştir. Araştırma, durum çalışması deseninde tasarlanmış, derinlemesine görüşmeler ve doküman analizleriyle desteklenmiştir. Bu doğrultuda betimsel analiz yöntemiyle de temalar ve alt temalar kapsamında analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, incelenen üniversitelerdeki sürdürülebilirlik çalışmalarının, ağırlıklı olarak enerji, su, atık yönetimi gibi çevresel sürdürülebilirlik özelinde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Fakat modern sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda, çevresel, ekonomik ve sosyal yönün ayırt edilmeden bütüncül bir yaklaşımla ilerletilmesi gerekmektedir. Çalışmada araştırma sahalarının her birinde farklı statüdeki katılımcıların görüşlerine yer verilmesi, çok yönlü bulgu ve sonuçlara ulaşılmasına olanak sağlamıştır.
Spor takımı evangelizmi ile taraftarların spor marka ürünlerini satın alma bağımlılığı arasındaki ilişki
Bu çalışmada spor takımı evangelizmi ile taraftarların spor marka ürünlerini satın alma bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya, Türkiye'de bulunan üniversitelerde Spor Yöneticiliği bölümünde öğrenim gören öğrenciler katılmıştır. Araştırma verileri anket aracılığıyla 191 kadın ve 231 erkek katılımcı olmak üzere toplam 422 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırma grubuna veri toplamak amacıyla uygulanan anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Kişisel Bilgi Formu, ikinci bölümde 5'li likert tipi "Spor Takımı Evangelizmi (eFANgelizm) Ölçeği'' ve son bölümde 5'li likert tipi "Satın Alma Bağımlılığı Ölçeği'' kullanılmıştır. Katılımcılardan toplanan verilerin analizinde güvenilirlik için Cronbach Alfa katsayısı test edilmiştir. Verilerin dağılımını test etmek amacıyla normallik testi uygulanmıştır. Farklılık testlerinde Varyans Analizi (ANOVA) ile T-testi ve son olarak spor takımı evangelizmi ile satın alma bağımlılığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla basit korelasyon testi uygulanmıştır. Yapılan testler sonucunda, spor takımı evangelizmi ile satın alma bağımlılığı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı olduğundan spor takımı evangelizmi arttıkça satın alma bağımlılığının da arttığı görülmektedir. Elde edilen sonuçlar ışığında, spor endüstrisine ve ilgili literatüre katkı sağlayacağı düşünülen öneriler getirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Evangelizm, Taraftar, Fanatizm, Pazarlama, Satın Alma Bağımlılığı.
Rekreasyonel havacılık uçuş sahalarının sahip olması gereken özelliklerinin belirlenmesi
Rekreasyonel havacılık faaliyetlerine katılım ve rekreasyonel havacılık uçuş sahalarına talep gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde her geçen gün artarak devam etmektedir. Kullanımın yanında bu sahaların sahip olduğu özelliklerin, sosyal ve rekreasyonel imkanlara sahip olmasının havacılık branşlarının bir parçası olabilme imkanı tanıyacak şekilde düzenlenmesi ön plana çıkmaktadır. Türkiye'deki mevcut durum, yasal mevzuat ve alan çalışmalarının bir araya getirilmesi ile rekreasyonel uçuş sahalarının sahip olması gereken özelliklerin uzman görüşlerine göre belirlenmesinin önemli olduğu düşünülmüş ve araştırmanın amacı; rekreasyonel havacılık branşlarından yamaç paraşütü, model uçak ve ultralight motorlu hava araçları uçuş sahalarının sahip olması gereken özelliklerin belirlenmesi olarak şekillendirilmiştir. Araştırmanın modeli nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak belirlenmiş, veri toplama tekniklerinden literatür tarama, görüşme ve gözlem çalışması uygulanmıştır. Görüşmeler ölçüte dayalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş alan uzmanları ile delfi tekniği ile iki turlu yapılmıştır. Görüşme soruları alan uzmanlarının görüşü alınarak hazırlanmış, görüşmeler 9 yamaç paraşütü ve yelken kanat, 11 model uçak ve 7 ultralight hava aracı alan uzmanı ile gerçekleştirilmiştir. Gözlem çalışmasında Türkiye'de aktif kullanılan 9 farklı uçuş sahası incelenmiştir. 27 alan uzmanı ile yapılan görüşmeler sonucunda motorsuz hava aracı (yamaç paraşütü ve yelken kanat) uçuş sahaları için 32, model hava aracı (model uçak) uçuş sahaları için 23 ve ultralight hava aracı uçuş sahaları için 32 özellik ortaya konmuştur. Özellikler, acil durum önlemleri, coğrafi yapı ve iklim şartları, emniyet ve güvenlik, havacılık donanımları, uçuş bölgesi izinleri ve mülkiyeti, uçuş sahasına ulaşım imkanları, uçuş sahasının fiziki yapısı, sosyal tesis ve rekreasyonel imkanların bulunması temalı olarak ortaya konmuştur. Anahtar Sözcükler: Rekreasyonel havacılık, Sportif havacılık, Rekreasyon.
Türk futbolunda rekabetçi denge
Bu çalışma, Türk futbolunu rekabetçi denge açısından incelemeyi, Türk futboluna özgü rekabeti etkileyen faktörlerin ortaya konmasını, rekabetçi dengeyi arttırmaya yönelik önerilerin geliştirilmesini ve bundan sonra yapılacak araştırmalarda kullanılacak faktörlerin oluşturulmasını amaçlamaktadır. Bu araştırma betimsel bir araştırmadır. Araştırma amaçlarını gerçekleştirmek için nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseni ve doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada ölçütlü örnekleme yöntemi kullanılmış ve futbolun paydaşlarından toplam 20 katılımcı ile yüz yüze görüşmeler yapılmış, bu görüşmelerde araştırmacı tarafından açık uçlu sorulardan oluşturulan görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler deşifre edilerek alanında uzman 3 kişi tarafından kodlanmıştır. Doküman analizinde son 21 yıllık Süper Lig tarihinin sezon sonu tabloları kullanılarak rekabetçi dengenin ölçülmesi için C5 endeksi, Herfindahl-Hirschman İndeksi, Lorenz Egrisi ve Gini Katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda doküman analizinde son 21 yıllık Spor Toto Süper Lig tarihinde rekabetçi dengeden uzak bir seyir olduğu ortaya çıkmıştır. Nitel araştırmanın diğer kısmında ise görüşme formunda sorulan 2 soruya ilişkin katılımcıların verdiği cevaplar neticesinde, 1. Soru için 8 ana tema ve 2. Soru için 7 ana tema ortaya çıkmıştır. Katılımcılar Spor Toto Süper Ligde rekabetçi denge olmadığını ifade etmişlerdir. Katılımcıların ortaya koyduğu görüşler ile doküman analizi sonucunda ortaya çıkan sonuçlar paralellik göstermektedir.
Türkiye spor turizmi durum analizi ve yönetsel bir model önerisi
Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'de spor turizminin mevcut durumunu çok boyutlu olarak analiz etmek ve alandaki paydaşların görüş ve önerilerine dayalı olarak ulusal ölçekte uygulanabilir bir yönetsel model önerisi geliştirmektir. Çalışmada, spor turizminin mevcut yapısı; karşılaşılan sorunlar, gelişim alanları ve sektörel dinamikler bağlamında ele alınmıştır. Bu kapsamda, spor turizmiyle doğrudan veya dolaylı ilişkili olan paydaşlardan elde edilen nitel veriler ışığında, sektörel sorunların tespiti, çözüm önerilerinin geliştirilmesi, spor turizmi verilerinin izlenebilirliğinin artırılması ve değişen koşullara uyum sağlayabilecek stratejik yaklaşımların belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden Temellendirilmiş Kuram (Grounded Theory) yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüştür. Sistematik desen esas alınarak, mevcut literatür taranmış ve alan yazın ekseninde yapılandırılan "Spor Turizmi Görüşme Formu" aracılığıyla spor turizmi paydaşlarıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak alan notları ve tutulan günlükler (memos) kullanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler analiz edilirken içerik analizi ve sürekli karşılaştırılması analiz tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler açık, eksen ve seçici kodlama teknikleriyle analiz edilmiş ve veri analizinde Maxqda24 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmanın ham verileri sistematik biçimde analiz edilerek önce kodlara dönüştürülmüş, bu kodlar benzerlik ve ilişkilerine göre kategorilere ayrılmış, ardından bu kategorilerden yola çıkılarak ilgili olguyu açıklayıcı bir kuramsal yapı oluşturulmuştur. Tüm bu süreç boyunca tümevarımsal bir yaklaşım benimsenmiştir. Turizm ve spor alanlarının farklı kurumsal yapılar altında faaliyet göstermesine rağmen, bu iki sektörün entegrasyonu ve iş birliği, spor turizminin gelişiminde kritik öneme sahiptir. Araştırma, bu iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik yönetsel model önerileri sunmakta ve spor turizminin yapısal olarak daha sürdürülebilir bir zemine oturtulmasını amaçlamaktadır. Sektördeki kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör temsilcileri ve akademik çevrelerin ortak hareket etmesinin, spor turizminin yönetsel yapılanmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Spor Turizmi, Spor Yönetimi, Rekreasyon.
Examining the effects of teamwork activities on organizational climate and job performance
Günümüz işletmeleri, dünyada hızla gelişen teknoloji, rekabet koşullarına uyum sağlayabilmek adına değişimleri yakından takip etmekte ve kendilerini bu değişimlere adapte etmeye çalışmaktadırlar. Bu değişen koşullar içerisinde şirket çalışanlarının performansını düzenliliğini sağlamak ve daha da artırabilmek amacıyla hizmet içi eğitimler gibi olanaklardan faydalanmaktadırlar. Takım çalışması aktiviteleri bu olanaklardan en çok dikkat çeken uygulamadır. Tercih edilmekte olan, takım çalışmasını geliştirici aktivitelerin çalışanların örgüt iklimi ve işgören performansına olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İşgören performansı ile Örgüt İklim (iletişim, ekip çalışması, stres, iş doyumu, örgüte bağlılık) ve ona bağlı alt boyut düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek ve Katılımcıların demografik özelliklerinin (eğitim durumu, egzersiz yapma durumu, egzersiz yapma süresi, çalışma süresi, cinsiyet, gelir düzeyi, görevi, medeni durumu vb.) parametreler ile Örgüt iklimi (iletişim, ekip çalışması, stres, iş doyumu, örgüte bağlılık) ve İşgören Performansı düzeylerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmaya kamu kurumunun 4 farklı biriminden toplam 145 çalışan katıldı. Takım çalışması aktiviteleri için 17 çalışan çalışma grubuna katılmıştır. Her iki grubu da demografik özellikler anketi, örgüt iklimi ve işgören performansı ölçeği uygulandı. Takım çalışması aktiviteleri 4 hafta boyunca haftada 1 gün 2 oyun olacak şekilde uygulandı. Aktivite uygulamasından yaklaşık 1 ay sonra örgüt iklimi ve işgören performansı ölçeği ikinci kez uygulandı. Çalışmaya katılanların ön-test ve son-test parametrelerine bakıldığında, çalışma grubunda takım çalışması aktiviteleri sonrasında ekip çalışması oranlarında artış olduğu görülmüştür (p<0.05). Çalışmaya katılanların egzersiz saatleri ile parametreler arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p<0.05). Çalışmaya katılanların iletişim, işgören performansı ve BMI parametrelerinde mezuniyet durumları arasında fark yok iken ekip çalışması, stres, iş doyumu ve örgüte bağlılık parametrelerinde spor mezunu olanların lehine anlamlı fark olduğu gözlemlenmiştir (p<0.05). Ayrıca kadın ve erkek katılımcılar arasında sadece işgören performansı parametresinde kadın katılımcılar lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Stres parametresine bakıldığında egzersiz yapanlar ile yapmayanlar arasında anlamlı farklılık olduğu ortaya çıkarılmıştır (p<0.05). Çalışmaya katılanların eğitim durumları ile iş doyumu parametreleri arasında, İlkokul-ortaokul ve lise mezunlarının lehine anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca eğitim durumları ve örgüte bağlılık parametreleri arasında, ilkokul-ortaokul-lise mezunlarının lehine anlamlı fark bulunmuştur. Eğitim durumları ve BMI parametrelerine bakıldığında ilkokul-ortaokul-lise mezunlarının lehine anlamlı fark görülmüştür (p<0.05). Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda öneriler; Çalışanlar arasında ekip çalışma algıları artırılabilir böylelikle kurum içi verimliliğin olumlu yönde olabileceği söylenebilir. Ayrıca kurum ve kuruluşlarda, takım çalışması aktivitelerinin planlanması, uygulanması ile ilgilenen uzman spor birimlerine ve çalışanlarına istihdam sağlanabilir. Literatüre bakıldığında lisans spor bölümü mezunu olanlar ile ekip çalışması, stres, iş doyumu ve örgüte bağlılık parametreleri arasındaki ilişkiye rastlanmamıştır. Sonra yapılacak çalışmalarda bu konu üzerine araştırmalar yapılabilir.
Velilerin taraftarlık düzeyleri ile futbol okullarına yönelik tercih nedenleri ve memnuniyetlerinin incelenmesi (Antalyaspor örneği)
Bu çalışmanın amacı Antalya merkezinde Antalyaspor isim hakkına sahip futbol okullarının velilerinin taraftarlık düzeyleri ile memnuniyetlerinin incelenmesidir. Çalışma nicel bir araştırma olarak tasarlanmış olup kesitsel bir çalışmadır. Tez çalışmasının evrenini Antalya merkezinde Antalyaspor isim hakkına sahip futbol okulları velileri oluşturacaktır. Çalışma tam sayımla planlanmıştır. Veri toplama aracı olarak 4 bölümden oluşan bir anket formu uygulanmıştır. Anketin birinci bölümünde demografik bulguların ele alınacağı sorular yer almıştır. Anketin ikinci bölümünde katılımcıların tercih nedenleri ortaya koyan sorular hazırlanmıştır. Anketin üçüncü bölümünde katılımcıların ilgili futbol okullarına yönelik memnuniyetlerini ortaya koyan sorular hazırlanmıştır. Anketin dördüncü ve son bölümünde ise araştırmacının derin literatür araştırmaları ve tez danışmanının uzman görüşlerine dayanarak hazırlanmıştır. Katılımcılara taraftarlık düzeyleri ile ilgili düşüncelerini tespit edebilmek için bir anket sorusu sorulmuş. Buna göre taraftarlık düzeyi ile ilgili düşüncelerine göre öğrencileri futbol okullarına yönlendirme nedenleri karşılaştırılmıştır. Burada sağlıklı olma, sosyalleşme, sporcu olma, stresten uzaklaşma, rekabetçi olma, para kazanma, futbol eğitimi alma, takım ruhu bilinci olması, boş zamanları değerlendirme, kötü alışkanlıklardan korunma, ileride spor bilimlerinde lisans eğitimi alma, özgüvenin artması, sorumluluk duygusunun gelişimi, tavsiye, prestij, aktif birey olma gibi nedenlerden hiçbirinde taraftarlık düzeyine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Katılımcıların taraftarlık düzeyi ile ilgili düşüncelerine göre futbol okullarından memnuniyet duydukları faktörler karşılaştırılmış ve çocuğun mutlu bir biçimde okula katılımı, çocuğun takım arkadaşlarıyla iletişimi, antrenörlerin teknik olarak yeterli olması, şikayetlerin/önerilerin hemen dikkate alınması, antrenörlerin çocuklarla iletişiminin iyi olması, çocuklara verilen malzemelerin kaliteli olması, çalışanların iletişim becerilerinin iyi olması, çocukların katılım konusunda motivasyonlarının yüksek olması, fiziki şartların uygun olması, ulaşımın kolay olması, okulun talep ettiği ücretin karşılığını vermesi, çocukların bireysel özelliklerini dikkate alarak eğitimin verilmesi gibi nedenlerden hiçbirinde taraftarlık düzeyine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Katılımcıların taraftarlık düzeyi ile ilgili düşüncelerine göre futbol okullarından memnuniyet duymadıkları faktörler karşılaştırılmış ve ücretlerin olması gerekenden yüksek oluşu anlamlı olarak farklılık gösterirken (p<0,05), ulaşım zorluğu, kış ve yaz aylarındaki iklim koşullarının olumsuz etkileri, fiziksel koşulların yetersizliği, futbol okulu nedeniyle derslerin olumsuz etkilenmesi gibi nedenlerde, taraftarlık düzeyine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Anahtar kelimeler; futbol okulu, spor, taraftarlık
Halkoyunları antrenörlerinin toksik liderlik davranışlarının sporcuların psikolojik sağlamlık ve tatmin düzeyleri üzerindeki belirleyici rolü
Bu çalışmanın amacı; halkoyunları sporcularının antrenörlerin toksik liderlik davranışlarına ilişkin algısının, psikolojik sağlamlık ve tatmin düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye Halkoyunları Federasyonu'na bağlı gençler ve büyükler kategorilerinde yer alan lisanslı sporcular olarak oluşturmaktadır. Araştırmanın yapıldığı 2019-2020 dönemde halkoyunlarında oynayan gençler ve büyükler gruplarından lisanslı sporcu sayısının 4856 erkek ve 6136 kadın olmak üzere toplam 10992 kişi olduğu belirlenmiştir. Sonuçların daha gerçekçi olması açısından toplam 713 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada anket tekniği veri toplama aracı olarak kullanılmış olup veriler kolayda örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada kullanılan Sporda Toksik Liderlik Ölçeği Can (2019) tarafından geliştirilmiştir. Can (2019), Çelebi ve arkadaşları (2015) tarafından geliştirilmiş olan Toksik Liderlik Ölçeği'ni sporda toksik liderliğe uyarlamış ve Sporda Toksik Liderlik Ölçeği'ni geliştirmiştir. Sporcuların psikolojik sağlamlığını ölçebilmek amacıyla bu araştırmada kullanılan Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Smith ve arkadaşları (2008) tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin, Türkçe uyarlamasını ise Doğan (2015) yapmıştır. Sporcu Tatmin Ölçeği; 2008 yılında Türksoy tarafından doktora tezinde kullanılmıştır. Söz konusu ölçeği 2011 yılında Özmutlu "Bedensel Engelli Sporcularda Antrenörlerin Hizmetkâr Liderlik Davranışlarının Sporcu Tatmini İle İlişkisi" isimli çalışmasında kullanmak üzere geçerlilik ve güvenirlik çalışmasını yapmıştır. Sporculardan toplanmış olan veriler SPSS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde sporcuların toksik liderlik algısının genel olarak düşük olduğu görülmüştür. Alt boyutlar bazında incelendiğinde; sporcuların, antrenörlerinin kısmen olumsuz ruh hallerinin olduğunu düşünseler de antrenörlerinin çıkarcı, değer bilmez ve bencil olmadıklarını düşündükleri belirlenmiştir. Bununla birlikte sporcuların psikolojik olarak sağlam oldukları ve tatmin düzeylerinin de genel olarak yüksek olduğu belirllenmiştir. Çalışmada, antrenörlerin toksik liderlik davranışlarına ilişkin algının ile sporcuların psikolojik sağlamlık ve tatmin düzeylerinin demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğine bakılmıştır. Buna göre; toksik liderlik algısının kadın ve erkek sporcularda aynı düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Toksik liderlik algısının sporcuların yaşları, eğitim durumları, antrenörlerin cinsiyeti açısından anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte sporcuların halkoyunlarında oynama sürelerine ve antrenörlerin eğitmenlik durumuna göre toksik liderlik algısının anlamlı bir farklılaşma göstermediği ortaya çıkmıştır. Sporcuların psikolojik sağlamlılık durumları cinsiyetlerine, yaşlarına, eğitim durumlarına, halkoyunlarındaki sürelerine, antrenörün cinsiyetine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Ancak antrenörlerin eğitmenlik durumunun sporcuların psikolojik sağlamlık düzeyleri üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı söylenebilir. Benzer şekilde çalışmada sporcuların tatmin düzeyi cinsiyetlerine, yaşlarına, eğitim durumlarına, halkoyunlarında geçirdikleri süre, antrenörün cinsiyetine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Ancak sporcuların tatmin düzeyinin antrenörlerin eğitmenlik durumuna göre bir farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır. Çalışmada antrenörlerin toksik liderlik davranışları ile sporcuların psikolojik sağlamlık ve tatmin düzeyleri arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla toksik liderlik davranışları arttıkça sporcuların psikolojik sağlamlık ve tatmin düzeylerinde düşüş meydana geldiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Antrenör, Halkoyunları, Toksik Liderlik, Psikolojik Sağlamlık, Tatmin, Sporcu
Hakemlerin duygusal zekâ düzeylerinin karar verme stillerine etkisi
Araştırmanın amacı, hakemlerin duygusal zekâ düzeylerinin karar verme stillerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma örneklemini, aktif hakemlik görevini yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 71 kadın ve 177 erkek toplamında 248 hakem oluşturmaktadır. Araştırmanın amacına ulaşmak için araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Duygusal zekâ düzeylerinin belirlenmesi için Tatar, Tok, Bender ve Saltukoğlu (2017) tarafından Türkçeye çevirisi yapılan Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği kullanılmıştır. Karar Verme Stillerinin belirlemesi için ise Scott ve Bruce tarafından (1995) geliştirilen ve Türkçeye çevirisi Arzu Taşdelen(2002) tarafından yapılan Karar Verme Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. İkili gruplar arasındaki anlamlılığı test etmek amacı ile bağımsız örneklem t-testi uygulanmıştır. İkiden fazla bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek için ise tek yönlü varyans analizi(ANOVA) kullanılmıştır. Duygusal zekâ düzeyleri ile karar verme stilleri alt boyutları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacı ile pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Yapılan bu araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırma bulguları incelendiğinde, hakemlerin kıdem, klasman ve başka mesleğe sahip olma değişkenine göre duygusal zekâ düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüştür. Karar verme stillerinde ise; medeni durum, kıdem, klasman ve başka bir mesleğe sahip olma değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmüştür. Ayrıca duygusal zekâ düzeyleri ve karar verme stilleri alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.
Türkiye'de sporda dopingle mücadeleye ilişkin görüşlerin incelenmesi: Bir karma yöntem çalışması
Türkiye'de sporda doping ile mücadeleye ilişkin spor alanındaki paydaşların görüş ve önerilerinin alınacağı bu çalışmanın amacı, Ülkenin mevcut Dopingle Mücadele durumunun tespit edilmesi ve elde edilecek bulgular doğrultusunda Dopingle Mücadele ile ilgili Türk Spor Yönetimi alanına sunulabilecek önerilerin belirlenmesidir. Bu çalışma, karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı tasarım katılımcı seçim alt deseni ile kurgulanmıştır. Araştırma, metodolojik olarak; ilk aşamada nicel ankete dayalı betimsel tarama, ikinci aşamada ise nitel bütüncül çoklu durum çalışması deseni ile sentezlenmiştir. Karma desen olarak planlanması nedeniyle nicel boyutta pozitivist paradigmaya, nitel boyutta ise yorumlayıcı paradigmaya dayandırılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Akademisyenler, Milli Takım Antrenörleri, Milli Takım Sporcuları, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenleri ve bazı Kamu Kurumu çalışanları oluşturmaktadır. Veriler, nicel aşama için anket, nitel aşama için ise görüşme tekniği ve metaforlarla elde edilmiştir. Toplanan nicel verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Nitel aşamada toplanan verilerin analizinde ise tema analizi, betimsel analiz, içerik analizi, analitik genelleme ve söylem analizi yapılarak, sonuçlar betimsel bir anlatım ile sunulmuştur. Her iki aşama sonucunda elde edilen veri seti, araştırmanın tartışma ve sonuç bölümünde bir araya getirilerek sentezlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara dayanarak, doping içeren maddelerin, etik ilkelere aykırı olduğu ve sağlığı olumsuz yönde etkilediği için tüm dünyada yasaklanması gerektiği söylenebilir. Dopingle mücadelede cezanın gerekli bir yöntem olduğu fakat ceza yönetmeliğinde yaptırımların güçlendirilmesine yönelik revizyona ihtiyaç duyulduğu, ayrıca ceza yönteminin tek başına yeterli olmadığı, önlemeye yönelik eğitim ve rehberlik çalışmalarının daha önemli olduğu anlaşılmaktadır. Dünyada dopingle mücadele konusunda kurumsal bir yapıda kapsamlı faaliyetler yürütülmesine rağmen güçlü ülkelerin sahip olduğu bilim ve teknoloji nedeniyle bir takım problemler yaşanabilmektedir. Ülkemizde ise dopingle mücadele çalışmalarının dünya ile kıyaslandığında kısmen daha başarılı olduğu fakat geliştirilmesi gereken boyutlarının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında ülkemizde tüm ilgili paydaşların yer aldığı, çok yönlü, bağımsız bir dopingle mücadele kuruluşu oluşturulmasına ve özellikle rehberlik ve eğitim faaliyetlerinin daha fazla önem verildiği ulusal bir eylem planına ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır.
Spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin iletişim beceri düzeylerinin girişimcilik üzerine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Spor Yöneticiliği öğrencilerinin iletişim beceri ve girişimcilik düzeylerini tespit etmek ve demografik değişkenler açısından etkilenme durumlarını incelemektir. Bu araştırmanın örneklem grubunu 2021-2022 yılında Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim görmekte olan Spor Yöneticiliği bölümü öğrencilerinden Akdeniz Üniversitesi 85, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 49, Mersin Üniversitesi 63, Çukurova Üniversitesi 75, olmak üzere 272 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği" ve "Üniversite Öğrencileri Girişimcilik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilere bağımsız t-testi, one-way (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistic 23 programı yardımıyla yapılmış ve yorumlanmıştır. Yapılan analiz sonuncunda araştırmaya katılan Spor Yöneticiliği öğrencilerinde iletişim beceri ve girişimcilik düzeylerinin cinsiyet, yaş, sınıf, üniversite, aile gelir değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık görülmediği (p>0.05) ancak girişimcilik düzeyinde (p=0.012) aktif spor yapma değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Aktif spor yapanların yapmayanlara göre daha yüksek bir puana sahip olduğu görülmektedir. Ancak iletişim becerilerinde (p=0.307) aktif spor yapma değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Anahtar Kelimeler: iletişim becerileri, girişimcilik düzeyleri, spor yöneticiliği öğrencileri.
Golf katılımcılarının yeşil tüketim davranışları açısından incelenmesi (Belek bölgesi örneği)
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin en önemli golf destinasyonu olan Antalya'nın Belek bölgesindeki golf katılımcılarının yeşil tüketim davranışları açısından incelenmesidir. Çalışmanın yöntemi amacına göre tanımlayıcı, yapılış zamanına göre kesitsel, veri toplama yöntemine göre anket çalışmasıdır. Araştırma tarama modeliyle tasarlanmıştır. Tez çalışmasının evreni Belek bölgesinde golf sporuna katılan bireylerden oluşacaktır. Örneklem de evreni temsil edecek sayıda bireyden oluşacaktır. Veri toplama aracı olarak 2 bölümden oluşan bir anket formu kullanılacaktır. Birinci bölümde katılımcılara ait demografik bulgular ve golf sporuna katılımla ilgili bilgiler yer alacaktır. İkinci bölümde ise Ajzen planlı davranış teorisinden yola çıkarak, Yeşil Tüketim Davranışını ölçen 8 farklı ölçekten yararlanılacaktır. İstatistiksel analizde tanımlayıcı istatistikler, frekans dağılımları, student t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi ve ki-kare analizi uygulanması planlanmıştır. Çalışmanın sonucunda 392 golf katılımcısı gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcıların yeşil tüketim ile ilişkin bulguları incelendiğinde tüm değişkenlerde elde edilen tanımlayıcı istatistiklerin ortalamanın üzerinde olduğu görülmektedir. Buna göre golf katılımcılarının yeşil tüketim konusunda olumlu tutum ve davranışlara sahip olduğu sonucuna varılabilmektedir.