Finansal değerleme yöntemleri ve çok kriterli karar verme teknikleriyle şirket değeri analizi: BIST tekstil endeksi örneği

Finans literatüründe uzun bir zamandan bu yana şirketlerin finansal amaçları, kâr maksimizasyonu yerine değer maksimizasyonunu sağlama olarak ifade edilmektedir. Bu değer maksimizasyonunun sağlanması aşamasında şirketlerin gerçek değerlerinin takdir edilmesi, yatırımcıların doğru yatırım kararlarını verebilmesi açısından çok önemlidir. Bu tez çalışmasında, farklı yaklaşımlar kapsamındaki çeşitli finansal değerleme yöntemleriyle şirketlerin olması gereken gerçek değerlerinin tespit edilmesi ve değerleme yöntemleri arasındaki farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, çok kriterli karar verme teknikleriyle de finansal performansları ortaya konmaya çalışılmıştır. Gelir yaklaşımı çerçevesinde indirgenmiş nakit akımları (İNA) yöntemi, varlık bazlı yaklaşım çerçevesinde net aktif değer (NETAKTIF) yöntemi, çarpanlara dayalı değerleme yaklaşımı kapsamında da fiyat-kazanç (F/K) oranı ve piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) oranlarına dayalı değerleme yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, Borsa İstanbul'da işlem gören tekstil sektörü şirketlerinin 2012-2022 yılları arasındaki mali verileri kullanılarak 2018-2022 yılları arasındaki değerleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Değerleme yöntemleriyle elde edilen şirket değerleri ile bu şirketlerin ilgili yıllardaki piyasa değerleri arasındaki ilişki panel veri analizi kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca değerleme tahminleriyle ilgili hata payı analizi yapılarak piyasa değerine en çok yakınsayan değerleme yöntemi açıklanmıştır. Analizler sonucunda şirketlerin 2018-2022 yılları arasındaki değerleme sonuçları incelendiğinde, piyasa değerine en çok yakınsayan yöntemlerin İNA ve NETAKTIF yöntemleri olduğu belirlenmiştir. Hata payı analiziyle de bu sonuç teyit edilmiştir. Panel veri regresyon analizleri sonucunda da piyasa değerini anlamlı olarak etkileyen yöntemlerin İNA ve NETAKTIF yöntemleri olduğu, panel nedensellik testi sonucunda ise piyasa değeriyle çift yönlü ilişki içinde olan yöntemlerin İNA ve F/K yöntemleri olduğu bulunmuştur. İndirgenmiş nakit akımları yönteminin duyarlılık analizi sonucunda ise şirket değeri sonuçlarının en fazla duyarlı olduğu değer sürücüsünün AOSM değişkeni olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi yöntemiyle ilgili şirketlerden finansal verileri stabil olan 12 şirketin finansal performans oranları ağırlıklandırılmış, Gri İlişkisel Analiz yöntemiyle de şirketler bu oranlara göre sıralanmıştır. Sıralama sonucunda tekstil sektöründe inceleme yapılan 12 şirket arasından Yataş, Karsu Tekstil ve Bilici Yatırım şirketlerinin 2018-2022 yılları arasında en iyi finansal performansı gösteren şirketler arasında olduğu tespit edilmiştir.