Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ampirik analizi: Türkiye örneği

Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi literatürde uzun zamandır araştırılan, tartışılan bir konudur. Aynı zamanda birbirlerini nasıl etkiledikleri yönünde fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Bu çalışmada, finansal gelişmişlik ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye ekonomisi için ampirik olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın analizlerinde finansal gelişmeyi temsilen, Türkiye ekonomisinin 2005:4-2019:1 çeyrek dönemlerine ilişkin, M3 Para Arzı, Özel Sektör Kredilerinin Gayri Safi Yurtiçi Hâsılaya Oranı, Özel Sektör Kredilerinin Yurtiçi Kredilere Oranı ve Yurtiçi Kredilerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsılaya Oranı verileri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafından geliştirilen sınır testi aracılığıyla, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler ise Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) modeli aracılığıyla test edilmiştir. Analizin son kısmında ise, Toda-Yamamoto nedensellik analizi uygulanarak değişkenlerin nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ampirik analiz sonuçlarına göre, finansal gelişmişlik ile ekonomik büyüme arasında eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu tespit edilmiştir. ARDL modeli sonuçlarına göre finansal gelişmişlik değişkenleri ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki kısa ve uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlüdür. Nedensellik analiz sonuçlarına göre M3 para arzı ve özel sektör kredilerinin yurtiçi kredilere oranı değişkenlerinden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi; özel sektör kredilerin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı ve yurtiçi kredilerinin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı değişkenleri ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilşkisi tespit edilmektedir.