Firmaların finansal ve faaliyet kaldıracının karlılığa etkisi: BIST'ta ampirik bir çalışma

Bu çalışma, 2008-2017 yılları arasında Borsa İstanbul'da (BIST) hisse senetleri işlem gören 200 firması verileri ele alınarak faaliyet kaldıracının firma karlılığı üzerindeki etkisi ve bu etkide satışlar büyümesinin rolünü incelenmiştir. Ayrıca faaliyet ve iflas riskinin finansal kaldıraç ile firma karlılığı arasındaki ilişki üzerinde etkisi analiz edilmiştir. Araştırmada sunulan hipotezleri test etmek için T-testi, Mann- Whitney U testi, Havuzlanmış En Küçük Kareler ve Sabit Etkiler Regresyonları ve Yapısal Eşitlik modelleri uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda faaliyet kaldıracının firma karlılığı üzerindeki etkisinin olumsuz olduğu ortaya çıkmıştır. Üstelik yüksek / düşük satışlar büyümesine sahip olan firmalar için faaliyet kaldıracının negatif etkisinin daha zayıf / daha güçlü olduğu gösterilmiştir. Finansal kaldıraç ile ilgili sonuçlar ise borç oranı arttıkça firma karlılığının azaldığı, borç oranının firma karlılığı üzerindeki negatif etkisinin faaliyet ve iflas riski ile yükseldiği gözlemlenmiştir. Düşük faaliyet ve iflas riskine sahip firmalara kıyasla, yüksek faaliyet ve iflas riskine sahip firmaların borç oranı artışının karlılık oranları üzerindeki negatif etkisi daha yüksektir. Sonuç olarak, satışların büyüme oranı düşük olan firmaların kârları, faaliyet kaldıracı düşürülerek artırılabilir. Diğer taraftan, yüksek faaliyet ve iflas riskine sahip firmaların karlılığını arttırmak için sermaye yapısında borç kullanımı düşürülmelidir.