Göller bölgesi lavanta alanlarındaki fungal hastalıklar ve biyolojik mücadele olanakları

Bu tez çalışmasında, Türkiye'de en fazla lavanta üretilen Göller Bölgesi'ndeki illerden (%42: Isparta, Denizli, Afyonkarahisar, Burdur) izole edilen fungal hastalıklar ve biyolojik mücadele olanakları araştırılmıştır. Fusarium, Epicoccum ve Rhizoctonia cinsi funguslar başta olmak üzere üretimi tehdit eden patojenler morfolojik ve moleküler yöntemlerle belirlenmiştir. Lavandula angustifolia 'Sevtopolis' hassas çeşit ile kurulan saksı denemelerinde virülent patojenlerden Rhizoctonia solani (%80) ve Fusarium oxysporum (%73.3)'a karşı koleksiyonumuzdaki antagonist fungus Trichoderma harzianum ve mikorizal fungus Rhizophagus intraradices'in kombinasyon etkinlikleri, ticari preparatlardan T-22 Planter Box ve Shubhodaya ile karşılaştırılmıştır. Büyüme parametrelerinde koleksiyon Trichoderma (Kt) + koleksiyon mikoriza (Km) uygulamasının sinerjistik etkisi, hastalık şiddetini azaltmada ise ticari mikoriza (Tm) + ticari Trichoderma (Tt) uygulaması ön plana çıkmıştır. Bitkide teşvik edilen dayanıklılık mekanizmalarından olan toplam fenolik madde miktarını en fazla arttıran uygulama Km olmuştur. HPLC ile analiz edilen lavantada önemli fenolik bileşenlerin seviyeleri uygulamalar arasında farklılık göstermiştir. Km, p-kumarik ve rosmarinik asit seviyelerini arttıran en etkili uygulamadır. Lavantada aromatik bileşenler GC-MS SPME ile analiz edilmiştir. Uygulamalar F. oxysporum varlığında kamfor, 1,8-cineol ve borneol gibi savunma bileşenlerinin üretimini arttırırken R. solani varlığında bu bileşenlerin miktarında dalgalanmalar gözlemlenmiş, linalil asetat ve linalool miktarlarında ise azalma kaydedilmiştir.