Futbolcularda fiziksel ve kognitif faktörlerin reaktif çeviklik üzerine etkisinin araştırılması

Futbolda yaralanmaların önlenmesi ve rehabilitasyonunda reaktif çevikliğin rolü giderek artan bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın birincil amacı futbolcularda fiziksel ve kognitif faktörlerin reaktif çeviklik üzerine etkisini incelemek; ikincil amacı ise futbolda alt ekstremite yaralanma riski düşük olan ve yüksek olan futbolcularda reaktif çeviklik parametrelerinin karşılaştırmaktır. Çalışmaya 18-35 yaş aralığında otuz futbolcu dahil edildi. Tüm katılımcılara fiziksel ve kognitif değerlendirmeler uygulandı. Reaktif çeviklik değerlendirmesinde görsel uyaran ve fotoselli kapıların kullanıldığı Reaktif Çeviklik Testi (RÇT) kullanıldı. Tablet-temelli sağ/sol diskriminasyonu, Dikey Sıçrama Testi, T Çeviklik Testi (T-Test), Y Denge Testi (Y-Denge), 20 m Sprint Testi ve Hamstring Eksentrik Kuvvet Testi uygulandı. Yaralanma risk analizinde ise Tuck Jump Testi kullanıldı. İstatistiksel analizde Pearson korelasyon analizi, ve Student-t Test kullanıldı. Bu araştırmanın bulguları, RÇT hareket süresi parametresi ile Y-Denge DOM ve Non-DOM taraflarda; komposit, posteromedial ve posterolateral uzanma skoru ve sağ/sol diskriminasyonu doğruluk oranı arasında negatif yönde; T-Test ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu gösterdi (p<0,05). Ayrıca, RÇT tepki süresi parametresi ile sağ/sol diskriminasyonu test süresi arasında negatif yönde; T-Test sonucu arasında pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki gözlendi (p<0,05). Yaralanma riski düşük olan ve yüksek olan sporcular arasında yapılan karşılaştırmalarda gruplar arasında RÇT hareket, tepki ve karar verme süresi parametrelerinde fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak, futbol oyuncularında reaktif çevikliğin dinamik denge ve çeviklik gibi fiziksel parametrelerle ve de sağ/sol diskriminasyonu gibi kognitif faktörlerle bağlantılı olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle özellikle futbolcular ile çalışan spor fizyoterapistlerinin reaktif çeviklik performansını değerlendirmesi ve spor yaralanmalarının rehabilitasyonunda reaktif çeviklik ile ilişkili fiziksel ve kognitif faktörleri göz önüne almaları önerilmektedir.