GAP bölgesinin sucul ortamlarında bulunan Gambusia affinis (sivrisinek balığı)'deki ağır metal birikiminin araştırılması

Bu çalışmanın konusu GAP bölgesinin 9 farklı istasyonundan alınan su, sediment ve sivrisinek balığındaki (Gambusia affinis) Cd, Cu, Co, Fe, Mn, Ni, Pb ve Zn gibi ağır metal seviyelerinin belirlenmesidir. Çalışılan istasyonlardaki sediment örnekleri incelendiğinde istasyonlar arasında lokal varyasyonların olduğu görülmektedir.ICP-OES kullanılarak yapılan analiz sonuçları değerlendirildiğinde ağır metallerin balığın kas ve iç organlarında farklı düzeyde biriktiği ve önemli farklılıklar göstermiş olduğu bulunmuştur (P<0,05). İncelenen balıkların iç organlarında, kasa oranla daha yüksek Fe, Zn, Cu ve Mn bulunmuştur. Kas için en yüksek Fe ve Ni birikimi Batman çayında alınan örneklerde bulunmuştur. Fe ve Ni metali için Batman çayı örnekleri ile diğer istasyonlardan elde edilen örnekler arasında önemli istatiksel farklılık bulunmuştur (P<0,05). Kas için Mn, Cu ve Co en yüksek Devegeçidi baraj gölü örneklerinde tespit edilmiştir. Mn ve Cu için Devegeçidi barajı ile diğer istasyonlar arasındaki fark önemlidir (P <0,05). Kasta Çinko en yüksek Bozova örneklerinde bulunmuştur. Bozova istasyonundan elde edilen örnekler ile diğer istasyonlardan elde edilen örnekler arasındaki fark istatiksel olarak önemli bulunmuştur. Cd için kasta en yüksek metal birikimi Adıyaman, iç organda ise en yüksek metal birikimi Batman, Pb için kastaki en yüksek metal birikimi Batman örneklerinde, Pb için iç organda ise en yüksek metal birikimi Ongözlü Köprü örneklerinde bulunmuştur. Gambusia örneklerinin kas ve iç organlarındaki Cd, Pb ve Co miktarı bazı bölgelerde ICP-OES'nın duyarlılık sınırları altında olduğundan belirlenememiştir. Metal birikim değerleri kas ve içorganda sırasıyla Fe>Zn>Mn>Cu şeklinde tespit edilmiştir. Gambusia affinis'in kas ve iç organlarındaki ağır metal konsantrasyonu FAO ve Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının izin verdiği değerlerle uyum içinde olduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: Gambusia affinis, Ağır metal, GAP, Biyolojik birikim, ICP-OES