Gastrointestinal kanamaların mevsimsel dağılımı ve prognoz üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Gastrointestinal sistemin herhangi bir yerinde çeşitli sebeplerle meydana gelen kanamalı tablolar gastrointestinal kanamalar olarak adlandırılır. Gastrointestinal kanamaların şiddeti spontan gerileme ile ölüm arasında geniş bir yelpazededir. Bu kanamaların hem akut tablosunda hem de hastane veya yoğun bakım yatışı döneminde yönetimi çok önemlidir. Mevsimsel değişkenlerin çeşitli patolojiler üzerinde etkisi olduğu gösterilmiştir. Gastrointestinal sistem kanamalarının sıklığı, şiddeti ve prognozu üzerinde de mevsimlerin etkisi olabileceği düşünülmektedir. Fakat mevsimlerin gastrointestinal kanamalar üzerindeki etkilerine dair çelişkili sonuçların varlığı ortak bir görüşe varılmasını engellemiştir. Bu çalışma ile mevsimlere göre gastrointestinal kanama sıklığı ve mevsimlerin prognozdaki belirleyici veya etkileyici rolünün araştırılması amaçlanmıştır. 2017 ile 2022 yılları arasında hastanemize başvuran alt veya üst gastrointestinal sistem kanaması geçiren hastaların verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Dahil edilme kriterlerine göre örneklemimize 180 hasta alınmıştır. Gastrointestinal kanamaların %29,4 oran ile en yüksek frekansta sonbahar mevsiminde görüldüğü belirlenmiştir. Sonbahar mevsimini sırasıyla yaz, ilkbahar ve kış mevsimleri izlemiştir. Kanamaların %10,6 oran ile en yüksek frekansta mayıs ve kasım aylarında olduğu bulunmuştur. Mevsimlere göre alt ve üst gastrointestinal sistem kanamalarında yoğun bakım ihtiyacı, mortalite durumu ve kan transfüzyonu ihtiyacı şeklindeki prognostik değerlendirmeler için fark bulunmamıştır (sırasıyla p değerleri 0,299; 0,474; 0,331). Non-variseal üst gis kanamaları özelinde de aynı değişkenler için mevsimlere göre fark belirlenmemiştir (sırasıyla p değerleri 0,647; 0,552; 0,692). Hastaların mortalite durumuna göre Glasgow-Blatchford Kanama Skoru, Tam Rockall Skoru, Tekrar Kanama Riski ve Mortalite riski skorları arasında fark bulunmuştur (p<0,001). Tarafımızca bu skorlar ile mortalitenin öngörülebileceği belirlenmiştir. Gastrointestinal sistem kanaması hastalarında mevsimsel faktörlerin prognoz açısından etkileyici ve belirleyici rolü bulunmamıştır.