Gastrointestinal stromal tümörler serimizde klinikopatolojik ve immünfenotipik özelliklerin analizi

Gastrointestinal stromal tümörler (GİST'ler), gastrointestinal sistemde en sık görülen mezenkimal tümörlerdir. Tüm gastrointestinal tümörlerin %1-3'ünü oluşturur. GİST'ler farklı bir tümör grubu olup, GİST'lerde önemli derecede geç nüks riski olması nedeniyle benign-malign ayrımı değil, her olguda risk değerlendirmesi yapılmalı ve malignite potansiyeline sahip olduğu için düşük riskli bile olsa GİST'li tüm olgular düzenli takip edilmelidir. Tümör yerleşim yeri, tümör boyutu ve mitoz sayısı gibi parametrelere göre GİST'lerin nüks ve metastaz riski farklılık gösterir. NIH kriterleri ve AFIP kriterleri en sık kullanılan risk skorlama sistemleridir. Çalışmamızda Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı arşivine kayıtlı, Şubat 2009-Kasım 2023 tarihleri arasında gastrointestinal stromal tümör tanısı alan rezeksiyon materyallerinden 45 olgu çalışma kapsamına alındı. Bu olgulara ait; klinikopatolojik parametreler, immünohistokimyasal boyanma özellikleri, NIH risk skoru, AFIP risk skoru ve sağkalım arasındaki ilişki incelendi. Çalışmamızda Kaplan Meier sağkalım analizi kullanılarak hesaplanan ortanca sağkalım süresini istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkileyen klinikopatolojik parametreler; tümör yerleşim yeri, kategorize tümör çapı, tümör hücre tipi ve senkron veya metakron ek malignite durumu olarak saptandı (Log Rank p<0,05). Analizlerde AFIP risk skoru ile CD34 immünohistokimyasal boyanma durumu, S100 immünohistokimyasal boyanma durumu ve NIH risk skoru korelasyon gösterdi ve aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla p<0,001, p=0,029, p=0,023). NIH risk skoru ile tümör nekrozu, lenfovasküler invazyon, cerrahi sınır durumu ve Ki-67 proliferasyon indeksi korelasyon gösterdi ve aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla p=0,003, p=0,049, p=0,040, p=0,048). Sonuç olarak; makroskopik tümör özelliklerinin (tümör çapı, nekroz varlığı, kapsül bütünlüğü), mikroskopik tümör özelliklerinin (mitoz sayısı, tümör hücre tipi, selülarite, sitolojik atipi, tümör nekrozu, lenfovasküler invazyon, tedaviye bağlı değişiklikler) ve immünohistokimyasal boyanma durumlarının hem ayırıcı tanı hem de prognoz tayininde önemli olduğundan ayrıntılı tanımlanması gerektiği görüldü. Olgu sayımız sınırlı olduğundan dolayı daha geniş serilerde klinikopatolojik çalışmaların yapılmasının bu çalışmada elde edilen verilerin daha da anlamlı bir hale gelmesine olanak sağlayacağı kanısına varıldı. Anahtar kelimeler: Gastrointestinal stromal tümör, NIH risk skoru, AFIP risk skoru