Gastronomi turizmi festivalleri ve İzmir ili örneğinde festivallerin değerlendirilmesi

Günümüzde turizm endüstrisinin cazibe merkezlerinden biri olan festivallerde, yiyecek ve içeceklerin vazgeçilmez bir konuma sahip olduğu görülmektedir. Dünyanın birçok yerinde farklı türde festivaller düzenlenmekte olup, bunlar gastronomik ürünleri bünyesinde barındırabilmekte ya da tümüyle gastronomi odaklı olabilmektedir. Festivaller, gerçekleştiği bölgenin yerel halkına, ekonomisine, bölge imajına ve yerel mutfağının sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte festivaller, yerel kültürün tanıtılmasına ve bölge turizminin gelişmesine de yardımcı olmaktadır. Bu doğrultuda tez çalışmasında, Türkiye'de iç turizmin ve yerel ürünlerin ön plana çıkmasına yardımcı olan gastronomi festivallerindeki stantlarda ürün satan katılımcıların, festival görüşlerinin ve festival memnuniyetinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın kapsamını, 2019 yılında düzenlenen 10. Alaçatı Ot Festivali ve 5. Uluslararası Urla Enginar Festivali'nde stantlarda ürün satışında yer alan katılımcı görüşleri oluşturmaktadır. Tez çalışmasında, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Her iki festivalde de ziyaretçilere aynı görüşme formundaki sorular yöneltilmiştir. Alaçatı Ot Festivali (4-7 Nisan 2019) ve Uluslararası Urla Enginar Festivali (26-28 Nisan 2019) süresince katılımcıların verdikleri cevaplar, izinleri dâhilinde kayıt altına alınmıştır. Katılımcılarla yüz yüze görüşmeler neticesinde Alaçatı'da 21, Urla'da 20 olmak üzere toplam 41 kişiden oluşan örneklem büyüklüğüne ulaşılmıştır. Araştırmada, her iki festivalde katılımcılardan elde edilen bulgular; içerik analizine tabi tutulmuş, katılımcılara ilişkin tanımlayıcı bilgiler, ardından tema haline getirilen ve kodlanan verilere ilişkin sonuçlar sıralanmıştır. Katılımcılardan alınan cevaplar doğrultusunda üç ana tema ortaya çıkmıştır. Bunlar; festivale ilişkin görüşler, festivaldeki ürün, hizmet ve faaliyetler ile festival ziyaretçileri olarak sıralanmıştır. Katılımcılardan elde edilen bulgular neticesinde, festivalin bölgedeki tüm paydaşlara ekonomik katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak, katılımcıların keyifli vakit geçirmeleri, sosyalleşmeleri ve stantlarını ziyaret edenleri memnun edebilmeleri, festivale tekrar katılma niyetlerini olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca festivalin bölgenin kültürel tanıtımına, turizm potansiyeline ve yöreye özgü gastronomik ürünleri tanıtmaya etkisi, katılımcıların memnuniyet duyduğu diğer unsurlar olarak dikkat çekmektedir. Böylelikle tez kapsamında, gastronomi festivalleri paydaşlarına ve araştırmacılarına, festival katılımcılarının memnuniyet duyduğu hususları görebilecekleri ve çalışmalarını bu yönde destekleyebilecekleri sonuçlar sunularak, öneriler getirilmeye çalışılmıştır.