Gazetecilik ve travma: Sakarya'daki yerel gazetecilerin 1999 Marmara depremi deneyimleri

Bu araştırma Sakarya'daki yerel gazetecilerin 17 Ağustos 1999 Marmara Depreminde gazeteci ve deprem mağduru olarak yaşadıkları deneyimleri konu almaktadır. Gazetecilerin şiddet olayları ve doğal felaketler gibi travmatik vakalardaki mesleki ve kişisel yaşanmışlıkları, Batılı ülkeler başta olmak üzere dünyada 2000'li yılların başından bu yana akademik ilgi konusudur. Deprem, sel, tsunami gibi doğal afetleri haberleştiren gazetecilerin yaşadıkları zorlukların, kişisel mağduriyetlerinin ve psikolojik etkilenme düzeylerinin vaka örneğinde ele alındığı araştırmaların sayısı giderek artmaktadır. Türkiye'de yaşanan en büyük ve yıkıcı doğal felaketlerden biri olan 1999 Marmara Depremi, yerel gazetecilerin olay esnasında ve sonrasında yaşadıkları travmatik deneyimi anlamak açısından oldukça sıradışı ve önemli bir örnektir. Nitel araştırma yaklaşımına göre yapılandırılan ve Sakarya'da Marmara Depreminde görev yapmış 8 yerel gazeteciyle yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmanın amacı da yerel gazetecilerin depremde kişisel ve mesleki açıdan karşılaştıkları zorlukları anlamaktır. Çalışma, Sakarya basınında büyük yıkım ve kayıplara yol açan 1999 depreminin afeti yaşayan yerel gazetecilerde de geçen onca yıla rağmen belirgin travmatik izler bıraktığını ortaya koymuştur. Depremin aynı zamanda mağduru olan ve hem kişisel hem mesleki açıdan zarar gören yerel gazeteciler, depremde barınmadan, haberleşmeye, ulaşımdan haber yapma ve gazete çıkarmaya kadar birçok konuda büyük zorluklar yaşamıştır. Gazetecilerin kendi ürettikleri çözümlerle, yardım ve dayanışmayla afetin üstesinden gelmeye ve işlerini yapmaya çalıştıkları anlaşılmıştır. Depremle ilgili bir hazırlık çalışmasından ve eğitimden halen yoksun oldukları görülen gazetecilerin hem kişisel hem mesleki açıdan mevcut konjonktürde de benzer endişe, korku ve kaygıları taşımaya devam ettikleri saptanmıştır.