"gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ölçeği"nin Ankara Şehir Hastanesi'ne başvuran gebeler üzerinde değerlendirilmesi, ölçek ve alt ölçeklerinin ilişkili olduğu faktörlerin belirlenmesi

Giriş: Araştırmamız, Ankara Şehir Hastanesi'ne başvuran gebelerin sağlıklı yaşam davranışlarını değerlendirmek ve gebelikte sağlıklı yaşam davranışlarını etkileyen faktörleri tespit etmek amacıyla kesitsel olarak tasarlanmıştır. Yöntem: İki ay süreyle, bilinen komplikasyonu olmayan gebelerden GSYDÖ ve Soru Formu'nu doldurmaları istenmiştir. Bağımlı değişkenler GSYDÖ alt ölçekleri ile vaginal duş, sigara ve alkol kullanımıdır. Toplam 604 katılımcının anket formları üzerinden istatistiki değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %37'sinin eğitim durumu ön lisans ve üzeridir. %61'i üçüncü trimesterdadır. %20,2'si gelir getiren bir işte çalışmakta olup 4 gebe bekârdır. Gebelerin %9,1'i sigara kullanmaktadır. Gebelerin %44'ü vajinal duş yapmaktadır ve %62,4'ünün düzenli takipli olduğu belirli bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı bulunmamaktadır. Yaklaşık %20'sinin kronik bir hastalığı olup en sık kullanılan süreğen ilaç levotiroksindir. Bulgularımıza göre sigara ve vajinal duş dışında gebelerin en yüksek oranda bilgilendirme ve desteğe ihtiyaç duydukları konu fiziksel aktivitedir. Gebeliği kabullenme ve fiziksel aktivite puanları ilk gebeliklerde dördüncü ve üzeri gebeliklere göre daha yüksektir. İstenmeyen gebeliklerde gebeliği kabullenme daha zayıftır. Hijyen puanları ilköğretim ve altı eğitim düzeyinde daha düşüktür. Çalışan gebeler seyahat ve hijyen konusunda daha yüksek puanlar almışken sigara kullanımı ev hanımlarında daha azdır. Geliri giderinden daha az olan gebeler sağlıklı beslenme davranışları konusunda daha riskli durumdadır. Belirli bir branş uzmanı takibinde olan gebelerin beslenme, seyahat ve GSYDÖ toplam puanları daha yüksektir. Yaş ile hijyen puanları pozitif yönlü korelasyon göstermektedir. Gebelik sorumluluğu ve hijyen puanları 3. tirmesterda daha düşüktür. Vajinal duş, düşük eğitim düzeyinde ve ev hanımlarında daha sıktır. Sonuç: Birinci basamakta kadınları sağlıklı yaşam davranışlarına motive etmek için prekonsepsiyonel dönemden itibaren müdahalelerde bulunulabilir. Antenatal bakım vericiler gebeleri sağlıklı yaşam davranışları konusunda bilgilendirirken kişisel ve ailesel özellikleri göz önünde bulundurarak önceliklerini belirleyebilirler. Gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ve ilişkili faktörlerin daha geniş çaplı çalışmalarda değerlendirilmesi, kısa poliklinik sürelerinde öncelenecek konuların belirlenmesine katkı sağlayacaktır.