Geçiş ekonomilerinde beşeri gelişim ve sigorta dinamik ilişkisi: Ampirik bir uygulama

Sigorta ve sigortanın gelişimi ile ilgili yapılan çalışmalar literatürde önemli bir yer tutmaktadır. Sigorta finans sektörünün önemli bir unsuru olmakla birlikte, ülkeler açısından önemli bir ekonomik gösterge haline gelmiştir. Ekonomik göstergeler içerisinde yer alan ekonomik gelişmişlik kavramı günümüzde yaygın olarak incelenen bir kavramdır. Günümüzde ekonomik gelişmişlik kadar önem kazanan diğer bir kavram beşeri gelişim olmuştur. Beşeri gelişim, toplumların; sağlık, eğitim, ekonomik kalkınma gibi bir takım kriterler çerçevesinde, gelişmelerinin seviyesini inceleyen ve bu bilgiler ışığında önemli çalışmaların gerçekleştirilmesine katkı sağlayan bir göstergedir. Bazı toplumların ekonomik açıdan gelişmiş olsa bile, beşeri gelişim açısından yetersiz kaldığı ya da beşeri gelişim açısından ileri bir seviyede olsa da ekonomik açıdan aynı seviyede yer almadığı görülebilmektedir. Bu farklılık toplumların tüketim ve tasarruf alışkanlıklarına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Sigorta ile ekonomik gelişmişlik arasındaki ilişkinin varlığı kaçınılmazdır. Sigorta, maddi kazanımların güvence altına alınması ve zenginliğin korunması işlevini de gerçekleştiren bir disiplin olduğu için, beşeri gelişim ile sigorta arasında bir ilişkinin olması da söz konusudur. Bu çalışmada, geçiş ekonomisi ülkelerinden seçilen bir grup ülke üzerinde beşeri gelişim seviyeleri ve sigorta prim üretim düzeyleri, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Avrupa Sigorta ve Reasürans Federasyonu (CEA) raporlarından elde edilen veriler çerçevesinde, analiz yapılarak yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Beşeri Gelişim ve Sigorta, Geçiş Ekonomileri, Beşeri Gelişim Endeksi ve Sigorta, Sigorta Prim Üretimi