Gemi batıklarında bulunan Kilikya amphoraları ışığında Antik Kilikya Bölgesi'nin deniz ticaretindeki rolü

Paleolitik Dönemden beri insanlara yaşam alanı sunan, topografik nedenlerden dolayı dağlık ve ovalık olarak ikiye ayrılan Kilikya bölgesi, verimli ovaları, nehirleri, dağları ile zengin bir bölgedir. Tarih boyunca birçok önemli imparatorluğun egemenliği altında olup sürekli değişime uğramıştır. Buna rağmen ticaret her zaman ön planda olmuştur. Birçok ticaret rotası üzerinde olan bölge hem ürünlerini ihraç etmiş hem de başka bölgelerden ürünler temin etmiştir. Çok sayıda limana sahip olmasıyla deniz ticaretinde önemli bir merkez konumundadır. Tezin birinci bölümünde; Kilikya bölgesinin sınırlarından, coğrafyasından ve ikliminden , ikinci bölümünde; kronolojik olarak Paleolitik dönemden başlayarak Bizans Dönemi'ne kadar ki tarihsel sürecinden, üçüncü bölümünde; kara ticaret yolları, deniz ticareti ve bölgenin korsanlık tarihinden, dördüncü bölümünde; limanların yapımı ve kullanımından, Ovalık ve Dağlık Kilikya limanlarından, beşinci bölümünde; bölgede üretimleri yapılan zeytin, zeytinyağı, şarap gibi ürünlerin üretimi ve ticaretinden , altıncı bölümde; Kilikya bölgesinin amphora üretiminden bahsedilmiştir. Bu bölgeye ait olan Kilikya Tip I-Zemer 41, Kilikya Tip II-Agora M54, Kilikya Tip III- Pompei V, Kilikya Tip IV-Dressel 2-4, Kilikya Tip V- Pamphilya, Kilikya Tip VI- LR1A, LR1B ve LR1C amphoraları ele alınmıştır. Sualtı kültür mirası araştırmalarında saptanan 21 adet Kilikya üretimi amphorası incelenerek gözlem fişi oluşturulmuştur ve bu amphoraların deniz ticaretindeki rolü saptanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kilikya, Dağlık Kilikya, Ovalık Kilikya, Üretim, Liman, Amphora, Deniz Ticareti, Korsanlık