Gemilerin parametrik yalpa rezonansının 2.nesil stabilite kurallarına göre değerlendirilmesi

Gemilerin güvenli bir biçimde seyredebilmesi ve taşıdığı personel ile yükün güvenli bir şekilde istenilen yere sevkedebilmesi gereksinimi, gemi inşaatı mühendislerinin gemilerin tasarım aşamasından üretim aşamasına kadar uyması gereken kuralların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Böylelikle uluslararası kuruluşlar tarafından gemilerin uyması gereken stabilite kuralları ortaya konulmuştur. Bu kurallar 1969 tarihinden itibaren IMO (International Maritime Organization) A.167 önergesiyle yürürlüğe konulmuştur. Gemi üzerine dışarıdan etkiyen kuvvetlerin de stabilite hesabına katılması amacıyla 1985 yılında A.562 önergesiyle hava kriteri yürürlüğe konulmuştur. 1993 yılında A.749 önergesiyle ilk kez bir araya getirilen bu kurallar, daha sonra MSC (Maritime Safety Committee) tarafından 2008 yılında IS Code (Intact Stability Code) - hasarsız stabilite kuralları olarak 24 metre ve üzeri gemilere uygulanacak şekilde kabul edilmiş ve 1 Temmuz 2010 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuştur. Ancak devam eden süreçte yaşanan kazalar, bu kuralların gemi stabilitesini değerlendirmek için yeterli olmadığı sonucuna varılmasını sağlamış ve ikinci nesil stabilite kurallarının oluşturulması gerektiği fark edilmiştir. Bu çalışmada IMO tarafından taslak çalışmaları yapılan ikinci nesil yeni nesil stabilite konularından bir tanesi olan parametrik yalpa rezonansı çalışmalarının, mevcut gemiler üzerindeki etkisinin görülebilmesi için bir tasarım ve analiz ortamı oluşturulmuştur. İleride bu parametrik yalpa rezonansı değerlendirmesi yapmak isteyen araştırmacı ve mühendislere yol gösteren bir rehber olabilmesi amacıyla, karşılaşılabilecek zorluklar ve soru işaretlerinin ortadan kaldırabilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, güncel taslak kurallar ışığında, parametrik yalpa rezonansı zafiyet kriteri seviyeleri 1 ve 2 detaylı bir şekilde incelenerek adım adım yapılması gerekenler anlatılmıştır. Bu çalışmanın ilk olarak, ikinci nesil stabilite kuralları ile getirilmesi planlanan parametrik yalpa rezonansı kriteri ve stabilite kurallarının tarihi gelişimi incelenmiştir. Sonrasında, parametrik yalpa rezonansının fiziksel olarak nasıl geliştiği ele alınmıştır. Üçüncü ve dördüncü bölümde parametrik yalpa rezonansı kriterleri ve bu kriterlerin sayısal olarak nasıl çözülebileceği üzerinde durulmuş ve son bölümde parametrik yalpa zafiyet seviyeler içerisinde bulunan kriterlerin çözümleri için uygulama yapılmıştır.