Geriatrik yaş grubunda olan romatoid artritli hastalarda hastalık modifiye edici ajanların uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Amaç ve hipotez: Romatoid artrit (RA) hastalarında uyku kalitesinin sağlıklı kontrollere göre daha kötü olduğu ve yaş ile birlikte tedavi sonrasında tatmin edici düzeyde yaşam kalitesi elde etmenin daha zor olduğu bildirilmiştir. Geriatrik yaş grubunda olan RA tanılı hastalarda uyku ve yaşam kalitesi ile ilgili veriler azdır. Bizim bu çalışmadaki amacımız, geriatrik yaş grubunda olan RA tanılı hastalarda uyku ve yaşam kalitesinin değerlendirilmek ve hastalık modifiye edici ajanların uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya, geriatrik yaş grubunda olan 2010 ACR/EULAR klasifikasyon kriterlerine göre RA tanısı alan 34 hasta ve kontrol grubu olarak herhangi bir romatizmal hastalığı olmayan 65 yaş üstünde 30 kişi dahil edildi. Hastalara ait yaş, cinsiyet, sigara/alkol kullanımı, ek hastalık, medeni durumu, çalışma durumu, eğitim durumu, hastalık modifiye ilaç kullanımı, streoid kullanımı, akciğer tutulumu, DAS-28, anti-CCP ve romatoid afktör düzeyleri kaydedildi. Uyku kalitesi Pittsburg uyku kalite indeksi ve yaşam kalitesi SF-36 (Short Form-36) ile değerlendirildi.Veriler SPSS 21.0 kullanılarak hesaplandı. Veriler için dağılım analizine göre parametrik/non-parametrik testler ve Spearman/Pearson korelasyon analizi uygulandı. p-değeri <0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Romatoid artrit tanılı hastaların %67,6'sı kadın olup, yaş ortalaması 72,8±6,7 idi. Geriatrik yaş grubunda olan RA tanılı hastalarda tedavi öncesinde uyku kalitesinin kötü olan hasta oranı %67,6 iken tedavi sonrasında bu oran %26,5 idi. Uyku kalitesi açısından gruplar arasında cinsiyet, sigara-alkol kullanımı, medeni durum, çalışma durumu, eğitim durumu ve ek hastalıklar açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Öznel uyku kalitesi, uyku latansı, uyku süresi, uyku etkinliği ve uyku bozukluğuna ait puanlar açısından tedavi öncesi ve sonrasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık vardı. Kötü uyku kalitesine sahip hastalarda ortalama steroid dozu ve DAS-28 iyi uyku kalitesine sahip hastalardan daha fazlaydı. Kötü uyku kalitesi olan hastalarda ortalama fiziksel fonksiyon, ağrı, genel sağlık, sosyal işlev, emosyonel rol güçlüğü ve enerji/canlılık/vitalite değerleri iyi uyku kalitesi olan hastalara göre daha düşüktü. Tedavi sonrasında, SF-36 komponentlerden fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, ağrı, emosyonel rol güçlüğü ve enerji/canlılık/vitalitede tedavi öncesine göre anlamlı değişim vardı. Toplam Pittsburgh uyku kalitesi indeksi ile SF-36 ile değerlendirilen yaşam kalitesi komponentleri arasında negatif yönde korelasyon saptandı. İyi ve kötü uyku kalitesini ayırt etmede en iyi cut-off değeri sedimantasyon için 47,5 mm/saat ve DAS-28 skoru için 5,1 olarak bulundu. Sonuç: Geriatrik yaşta olan RA tanılı hastalarda tedavi sonrasında hem uyku ve hem de yaşam kalitesinde düzelme olmuştur. Yaş ve yüksek hastalık aktivitesi kötü uyku ve yaşam kalitesi ile koreledir. Hastalık modifiye ajanlar geriatrik yaş grubunda güvenli bir şekilde kullanılmaktadır. Bu yaş grubunda da hastalar uyku ve yaşam kalitesi açısından düzenli olarak değerlendirilmeli ve uygun tedavi sağlanmalıdır.