Giresun'da geleneksel şarküteriler

Halkbilimi, halkın temel yapı taşlarını, töre ve geleneklerini, davranışlarını, becerilerini, sevgi ve beğenilerini, kimi zaman içinde yaşayarak, kimi zaman da gözlemleyerek inceleyip araştırır. Böylelikle mahalli ve ulusal kültürün işlenmesine, değerlendirilmesine ve nesilden nesile aktarılmasına önemli katkılarda bulunur. Yeme-içme kültürü bir yörede iklim, doğal bitki örtüsü ve sahip olduğu coğrafi konuma göre farklılıklar göstermektedir. Giresun'un merkeze yakın ve yüksek köylerinden getirilen ürünler farklılıklar göstermekte ve ürün çeşitliliği fazladır. Giresun ili, sahip olduğu ekolojik özelikleri ve iklim şartları nedeniyle tarımsal ürün ve hayvansal gıda çeşitliliğinin fazla olduğu bir ildir. Ancak kentleşme, kırdan kente göçlerin yaşanması ve kırsal nüfusun azalması nedeni ile tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde azalma görülmektedir. Yapılan birebir görüşmelerde, şarküteri sahiplerinin birçoğunun önceden yaylalarda hayvancılık yaptığını, ancak zamanla hayvancılığı bıraktıklarını öğrendik. Bu da bu olguyu açıklar mahiyette olup, kırdan kente göçün bir sonucu olarak yansımaktadır. Yaşanan bu göçler, geleneksel şarküteri ürünlerine olan talebi artırmıştır. Çünkü insanlar önceleri kendi besinlerini doğal yöntemlerle kendileri üretmekteydiler. Köylerden ve yaylalardan göçen halk, tarımsal faaliyetlerini sonlandırmış ve organik ürünlerini bu şarküterilerden temin etmeye başlamışlardır. Bu doğrultuda Giresun ili içerisinde halkın doğal besinlere olan ilgilerinin artması ve bu ürünlere olan yüksek talebin neticesinde, ürünlerin pazarlandığı şarküteriler açılmaya başlanmıştır. Hayvansal gıda olarak tereyağı, çökelek, taze peynir, bal ve yumurta, bitkisel gıda olarak da turşular, kuru yiyecekler ve pekmezler en çok tercih edilen ürünlerdendir. Bu yöresel ve organik ürünler yöre halkı ve özellikle de gurbetçiler tarafından yüksek talep görmektedir. Türkiye'de ve Avrupa'da en çok tercih edilen gıda sektörleriden biri de geleneksel ürünler sektörüdür. Sürekli artan insan nüfusuna bağlı olarak, insanların ihtiyaçlarına yönelik yeni sektörler meydana gelmektedir. Gelişen teknoloji ile tarım ve hayvancılıkta uygulanan teknoloji modelleri, organik ürünlerin yapısını bozmakta ve doğallığını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle insanların organik ürünlere olan talebi artmakta ve bu talep doğrultusunda organik ürünlerin satıldığı yeni ticari sahalar ortaya çıkmaktadır. Tarımsal ve hayvansal gıdaların taklitlerinin fazla bulunması nedeniyle insanların daha doğal, üzerinde oynanmamış organik ürünlere olan ihtiyacı artmıştır. Bu sebeple yöresel gıda ürünleri satışı ve üretimi çok talep edilen sektörler arasında olmuştur. Giresun'da geleneksel şarküteri olarak adlandırılan bu ticari dükkanlarda, Giresun merkez, ilçe ve köylerinden getirilen ürünler satılmakta ve insanlar tarafından bu ürünler yoğun talep görmektedir. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Şarküteri, Gıda, Halkbilimi Yiyecek-İçecek Kültürü, Yöresel, Pazar, Kültür coğrafyası.