Göç olgusu, sığınmacılar ve insan hakları

Dünya tarihi ile beraber var olup gelen göç olgusunun, her dönemde farklı neden ve yöntemlerle gerçekleştiği görülmektedir. Çağımızda da bireylerin daha konforlu bir hayat arzusu, savaş, çatışma ve baskıların artması sonucunda insanların göç etme isteği artmıştır, artmaya da devam edecek eğilimindedir. Göçün düzensiz halini yansıtan sığınma hareketleri de işte böyle bir ortamda gerçekleşmektedir. Son yıllarda dünya genelinde karşılaşılan sığınma göçleri ve bu insanların yaşadığı hak ihlalleri, sığınma hareketlerini öncelikli ilgilenilmesi gereken ciddi bir sorun haline getirmiştir. Suriye, Afganistan ve Irak gibi ülkelerde çıkan savaş ve çatışmalardan kaçan milyonlarca insan sığınmak için Avrupa ve diğer gelişmiş ülkeleri seçmektedir. Seçmiş oldukları hedef ülkelere ulaşmak için çıktıkları bu göç yolculuğunda hayatlarını bile tehlikeye atacak şekilde zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Sığınma hareketlerinin yoğunlaşması ve bazı ülkelerin sığınmacılara yönelik uygulamaları tüm dünyanın dikkatini bu konuya yöneltmiştir. Göçün düzensiz halini temsil eden sığınmacılar bu süreçte çok sayıda hak ihlalleriyle karşı karşıya gelmektedir. Halbuki sadece sığınacak bir yer arayan bu insanlar da saygı duyulması gereken bazı haklara sahiptirler. Bu sebeple sığınma ve insan hakları arasında önemli bir bağlantı vardır. Bu tezin amacı, yoğun sığınma hareketlerinin sonuçlarından birisi olan sığınma süreçlerinde sığınmacıların karşı karşıya kaldığı insan hakkı ihlallerini güncel örneklerle açıklamaktır. Araştırmada, zorunlu bir şekilde ve genellikle de düzensiz olarak göç eden sığınmacıların gerekçelerini anlamak için göç olgusu etraflıca ortaya konulmuştur. Ayrıca, göçmen, sığınmacı ve mültecilerin Dünya'da ve Türkiye'deki güncel durumuna istatistiki verilerle mercek tutmak suretiyle sorunun ciddiyetini ortaya koymak ve bu yoğun göçlere maruz kalan toplumların karşılaşabilecekleri daha büyük problemlere ışık tutmak amaçlardan birisidir. Sorunun boyutunun ciddi bir hal alması ve giderek büyümesi durumunun herkesçe kabul görmesi hak ihlalleri yapılmasına gerekçe oluşturulamaz. Bu kadar çok insanın yollara düşerek sığınma araması, başta kendileri için yıpratıcı ve zor bir süreçtir. Diğer taraftan sığınmacıların etkide bulundukları ülke ve insanların hayatlarındaki değişimin boyutu da ciddi bir sorundur. Bu noktada her iki durumun da varlığını kabul etmek, sorunun çözülmesi için ilk adımdır. Bu anlamda sığınacak bir yer bulmak için ülkesini terk eden bu insanların durumu, sadece Türkiye gibi ciddi sayıda mülteci yükü taşıyan, belli başlı ülkelerin değil tüm Dünya'nın sorumluluğudur. Ne kadar çok sığınma göçü olursa olsun hak ihlallerinin önüne geçmenin mümkün olduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte sığınmacı ve mültecilerin etkide bulunduğu toplumların, bu sığınma hareketlerinden dolayı zarar görmemesi de hayati önem taşımaktadır. Bu nedenlerle, uluslararası arenada atılması gereken adımların atılması ve düzenlemelerin zaman geçirilmeden yapılmasıyla, insan hakkı ihlallerinin ve ülkelerin olumsuz etkilenmesinin önüne geçileceği değerlendirilmektedir.