Güçlendirmenin örgüt kültürü ile örgütsel değişime karşı çalışanların inançları arasındaki ilişki üzerindeki aracılık etkisi: Sağlık hizmetleri sektörü

Şirketler; teknolojik gelişmeler, gelişen iletişim olanakları, dijitalleşme ve küresel rekabetle baş edebilmek için uzun süredir değişim baskısı altındadır. Sürekli ve zorlayıcı hale gelen değişim taleplerine zamanında uyum sağlamak için şirketler, işgücünü bu şartlara uygun şekilde konumlandırmak durumundadır. Ancak bu sayede rekabet avantajı kazanmak ve şirketlerin sürekliliğini sağlamak mümkün olabilmektedir. Çalışanların örgütsel dönüşümdeki rolleri önemli ölçüde kabul görse de bu dönüşümde çalışanların dikkate alınmaması hala tartışılan bir konu olmaya devam etmektedir. Bu tez, değişime karşı çalışanların inançlarını (şirketçe değişime ihtiyaç olduğu, değişim için uygulanan yöntemlerin uygun olduğu, çalışan ve örgütsel yeterliliğin bu değişimi gerçekleştirmek için uygun olduğu, değişimden fayda sağlanılacağı ve değişimin yönetim ve çalışanlar tarafından temel olarak desteklendiğine dair inançlar) ve bu inançların örgüt kültürü ve psikolojik güçlendirmeden nasıl etkilediğini ölçerek örgütsel değişim çabalarının insani boyutuna odaklanmayı amaçlamaktadır. Bu kavramların; hazırlık, uygulama ve içselleştirmeyi içeren örgütsel değişimin tüm aşamalarında çalışanlara destek sağlamakta önemli bir rol oynadığı varsayılmaktadır. Çalışmada ilk olarak örgüt kültürü ile çalışanların değişim inançları arasındaki ilişki incelenmiştir. İkinci olarak, psikolojik güçlendirmenin (yapılan işin çalışan için anlamlı olduğu, bu işi yapmak için gerekli yetkinliğe sahip olunduğu ve bu işi yaparken kendisini özgür hissettiği) örgütsel kültür (temel örgüt kültürü ve alt örgüt kültür boyutları katılım, tutarlılık, uyum ve misyon) ile çalışanların inançları arasındaki kısmi aracılık etkisi araştırılmıştır. Olguyu araştırmak için veriler, özel sağlık hizmetleri sektöründen çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve 646 cevap tezin veri tabanını oluşturmuştur. Sonuçlar, güvenilirlik ve faktör analizi, geçerlilik testleri, regresyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi gibi çeşitli istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre örgüt kültürü ile değişime yönetim ve çalışma arkadaşları tarafından verilen destek inançları arasında doğrudan bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Değişim ihtiyacı, değişim yöntemi, çalışan ve örgütsel değişim yetkinliği ve değişimden sağlanacak faydaya dair inançlar ile örgüt kültürü arasındaki ilişkinin ise psikolojik güçlendirmenin kısmi aracılık etkisiyle yordandığı gözlemlenmiştir. Bu aracılık etkisinde psikolojik güçlendirmenin çalışanların kendilerine yönelik yetkinlik duyguları ve işten devşirilen anlam alt boyutlarının bütün kültür tiplerinde temel aracılık rolünü oynadığı; çalışanların hissettiği özerkliğin ise örgüt kültürü ve yönetimin değişime verdiği desteğe dair inançları kısmi olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarında ise örgüt kültürünün katılım ve misyon alt boyutları ile çalışanların değişim inançları arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin kısmi aracılık etkisi tespit edilmiştir. Tutarlı liderlik davranışları, çalışanlara sağlanan kendi işlerini organize etme özgürlüğü ve çalışanların sürece aktif olarak dahil edilmesi örgütsel değişim çabalarını destekleyecektir. Örgütsel değişim süreçlerinde bu hususların yönetim tarafından dikkate alınması faydalı olacaktır.